Luận án tiến sĩ các mô hình phân tích một số chỉ tiêu giáo dục việt nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
HOÀNG THANH NGHỊ CÁC MÔ HÌNH PHÂN TÍCH MỘT SỐ CHỈ TIÊU GIÁO DỤC VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH KINH TẾ HỌC HÀ NỘI - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
HOÀNG THANH NGHỊ CÁC MÔ HÌNH PHÂN TÍCH MỘT SỐ CHỈ TIÊU GIÁO DỤC VIỆT NAM Chuyên ngành: TOÁN KINH TẾ Mã số: 9310101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1. NGUYỄN MẠNH THẾ 2. NGUYỄN THỊ HẢI VÂN HÀ NỘI - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận án Hoàng Thanh Nghị ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và tạo điều kiện thuận lợi của giáo viên hướng dẫn, đồng nghiệp, gia đình và bạn bè. Lời đầu tiên tôi trân trọng cảm ơn TS. Nguyễn Mạnh Thế và TS. Nguyễn Thị Hải Vân đã tận tâm, nhiệt tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình làm Nghiên cứu sinh và bảo vệ luận án.

Tôi cũng đặc biệt cảm ơn GS. TS Nguyễn Khắc Minh, PGS. TS Nguyễn Thị Minh đã có những giúp đỡ và đóng góp quý báu cho luận án của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Lãnh đạo, các thầy giáo, cô giáo trong Khoa Toán Kinh tế - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã truyền đạt những kiến thức chuyên ngành nâng cao, giúp đỡ và có những đóng góp ý kiến để luận án được hoàn thành tốt hơn.

Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo, các cán bộ của Viện Đào tạo sau đại học – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã tạo điều kiện về các thủ tục hành chính và hướng dẫn các quy trình thực hiện trong toàn bộ quá trình học tập. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám hiệu, các đồng nghiệp tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên, nơi tôi đang công tác, đã tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ và chia sẻ trong suốt thời gian tôi làm nghiên cứu sinh. Tôi đặc biệt gửi lời tri ân tới gia đình, bạn bè và người thân đã luôn đồng hành, động viên khích lệ tôi trong suốt thời gian qua. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận án Hoàng Thanh Nghị iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC BẢNG BIỂU. vii DANH MỤC HÌNH VẼ.ix PHẦN MỞ ĐẦU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU.

Một số lý thuyết làm nền tảng cho nghiên cứu. Lý thuyết vốn con người và vai trò của giáo dục đối với phát triển vốn con người. Lý thuyết hàm sản xuất hộ gia đình. Tổng quan nghiên cứu về chi tiêu giáo dục của hộ gia đình.

Tổng quan nghiên cứu về tỉ lệ đi học. MÔ HÌNH PHÂN TÍCH. Mô hình Toán học. Mô hình kinh tế lượng.

Mô hình Tobit. Mô hình hồi quy số liệu mảng và số liệu mảng đa mức. Khung phân tích của luận án. Khung phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu giáo dục.

Khung lý thuyết phân tích tác động đến tỉ lệ đi học. Mô hình phân tích thực nghiệm. Mô hình phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu cho giáo dục của hộ gia đình Việt Nam. Mô hình đa mức phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu cho giáo dục Phổ thông của hộ gia đình.

Mô hình Tobit số liệu mảng phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu giáo dục đại học của hộ gia đình. Mô hình phân tích tác động của chi tiêu giáo dục đến tỉ lệ nhập học. THỰC TRẠNG CHI TIÊU CHO GIÁO DỤC CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH. Một vài nét khái quát về giáo dục Việt Nam hiện nay.

Tình hình chi tiêu công cho giáo dục. Tỉ lệ số hộ có trẻ em đang đi học và tình hình chi tiêu của các hộ gia đình. Tỉ lệ số hộ gia đình có trẻ em đang đi học. Tình hình chi tiêu của các hộ.

Chi tiêu giáo dục cho trẻ em của hộ gia đình. Chi tiêu giáo dục của hộ gia đình theo một số đặc trưng kinh tế - xã hội. Chi tiêu giáo dục của hộ gia đình theo bậc học. Chi tiêu cho giáo dục của hộ gia đình theo khoản chi.

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHI TIÊU CHO GIÁO DỤC CỦA HỘ GIA ĐÌNH VIỆT NAM VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU GIÁO DỤC ĐẾN TỈ LỆ HỌC SINH NHẬP HỌC CẤP TỈNH. Các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu cho giáo dục của hộ gia đình việt nam. Số liệu nghiên cứu. Thang đo các biến số.

Thống kê mô tả các biến trong mẫu nghiên cứu. Mô hình phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu giáo dục của hộ gia đình Việt Nam. Mô hình đa mức phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu cho giáo dục Phổ thông của hộ gia đình .6 Mô hình Tobit số liệu mảng phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu giáo dục đại học của hộ gia đình. Tác động của chi tiêu cho giáo dục đến tỉ lệ đi học cấp tỉnh.

Số liệu và các biến số. Thống kê mô tả các biến trong mẫu nghiên cứu. Tác động của chi tiêu cho giáo dục đến tỉ lệ đi học cấp tỉnh .118 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .122 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .127 TÀI LIỆU THAM KHẢO.135 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CĐ Cao đẳng CSGTD Chỉ số giá tiêu dùng ĐH Đại học FE Mô hình tác động cố định GDĐH Giáo dục đại học GDNN Giáo dục nghề nghiệp GDP Tổng sản phẩm quốc nội GDPT Giáo dục phổ thông GSO Tổng cục Thống kê LSDV Ước lượng biến giả bình phương tối thiểu NSNN Ngân sách Nhà nước NSTW Ngân sách Trung ương OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế OLS Bình phương tối thiểu nhỏ nhất TH Tiểu học THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông RE Mô hình tác động ngẫu nhiên VHLSS Điều tra mức sống hộ gia đình Việt Nam vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3. Số hộ và tỉ lệ số hộ có ít nhất 01 trẻ em đang đi học.

Chi tiêu bình quân của hộ gia đình phân theo nhóm chi tiêu qua các năm từ 2004 đến 2016. Chi tiêu của hộ gia đình có ít nhất một trẻ em đang đi học và không có trẻ em đang đi học. Tổng chi tiêu giáo dục của hộ gia đình phân theo giới tính chủ hộ và khu vực thành thị/nông thôn từ năm 2004 đến 2016. Chi tiêu giáo dục của hộ gia đình theo nhóm tuổi chủ hộ.

Chi tiêu giáo dục của hộ gia đình theo dân tộc chủ hộ. Chi tiêu giáo dục của hộ gia đình theo bằng cấp chủ hộ. Chi tiêu giáo dục của các hộ gia đình phân theo nhóm thu nhập. Chi tiêu giáo dục của các hộ gia đình phân theo khu vực vùng miền.

Chi tiêu GDPT và GDĐH của hộ gia đình từ năm 2004 đến 2016. Chi tiêu giáo dục của hộ gia đình theo các khoản chi từ 2004 đến 2016. Bảng tóm tắt các biến số trong mô hình nghiên cứu. Mô tả các biến phụ thuộc trong mẫu nghiên cứu.

Thống kê mô tả giới tính của chủ hộ trong mẫu nghiên cứu. Thống kê mô tả tuổi của chủ hộ trong mẫu nghiên cứu. Thống kê mô tả tình trạng hôn nhân của chủ hộ trong mẫu nghiên cứu. Thống kê mô tả dân tộc của chủ hộ trong mẫu nghiên cứu.

Thống kê mô tả nghề nghiệp của chủ hộ trong mẫu nghiên cứu. Thống kê mô tả tổng chi tiêu của hộ gia đình trong mẫu nghiên cứu. Thống kê mô tả quy mô của hộ gia đình trong mẫu nghiên cứu. Thống kê mô tả nơi sinh sống của hộ trong mẫu nghiên cứu.

Thống kê mô tả biến trợ cấp giáo dục trong mẫu nghiên cứu. Thống kê mô tả tổng số thành viên trong hộ gia đình đang đi học ở các loại hình trường học trong mẫu nghiên cứu 2010 - 2014. Thống kê mô tả tổng số thành viên trong hộ gia đình đang đi học ở các loại hình trường học trong mẫu nghiên cứu năm 2016. Thống kê mô tả biến vùng sinh sống của hộ gia đình trong mẫu nghiên cứu.

Số hộ và tỉ lệ số hộ có chi tiêu cho giáo dục từ 2010 đến 2014. Số hộ và tỉ lệ số hộ có chi tiêu cho giáo dục năm 2016. Kết quả ước lượng mô hình với mẫu đầy đủ. Kết quả ước lượng mô hình cho hai khu vực thành thị và nông thôn.

Kết quả ước lượng mô hình tác động cố định và mô hình hồi quy số liệu mảng đa mức. Kết quả tính sai số chuẩn theo nhóm. Kết quả tính hệ số tương quan trong nhóm. Kết quả ước lượng mô hình Tobit số liệu mảng và tác động biên.

Tác động biên của ước lượng mô hình tobit số liệu mảng cho chi tiêu giáo dục cao đẳng, đại học của hộ gia đình theo khu vực thành thị, nông thôn. Bảng tóm tắt các biến số trong mô hình nghiên cứu. Thống kê mô tả biến phụ thuộc. Thống kê mô tả chi tiêu cho giáo dục .28: Thống kê mô tả các biến về cơ sở vật chất trường học.

Thống kê mô tả biến số về giáo viên phổ thông các cấp. Thống kê mô tả biến số về yếu tố kinh tế. Kết quả ước lượng mô hình tác động đến tỉ lệ đi học các cấp .118 ix DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2. Khung phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu giáo dục.

Khung lý thuyết phân tích tác động đến tỉ lệ đi học. Sơ đồ cấu trúc hệ thống giáo dục Việt Nam. Chi tiêu cho giáo dục của hộ gia đình theo giới tính chủ hộ. Chi tiêu cho giáo dục của hộ gia đình theo thành thị/nông thôn.

Chi tiêu cho giáo dục của hộ gia đình theo nhóm tuổi chủ hộ qua các năm từ 2004 đến 2016. Chi tiêu cho giáo dục của hộ gia đình theo nhóm tuổi chủ hộ. Chi tiêu cho giáo dục của hộ gia đình theo dân tộc chủ hộ .