Luận án tiến sĩ áp dụng hiệp ước vốn basel ii kinh nghiệm quốc tế và hàm ý cho v

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TRẦN VIỆT DUNG ÁP DỤNG HIỆP ƯỚC VỐN BASEL II: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ HÀM Ý CHO VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế Quốc tế Mã số: 62 31 01 06 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Trần Thị Thanh Tú Hà Nội - 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Lời cảm ơn! Trong quá trình thực hiện luận án, tôi luôn nhận được những tình cảm vô cùng quý giá từ các giảng viên, các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý và các cán bộ làm việc ở ngân hàng, người thân trong giá đình và bạn bè đã hỗ trợ và động viên tôi hoàn thành luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng và sâu sắc đến Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Trường Đại học Kinh tế ĐHQG Hà nội đã tạo điều kiện thuận và hỗ trợ tôi trong quá trình thực hiện luận án. Tôi xin bảy tỏ sự biết ơn đến Ban Chủ nhiệm Khoa Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế, những giảng viên trong Khoa đặc biệt là những giảng viên trong Bộ môn Tài chính Quốc tế đã rất nhiệt tình chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu cũng như những kiến thức học thuật quý báu.

Tôi cũng xin được gửi lời cám đến các nhà khoa học ở các Viện nghiên cứu, các cán bộ làm việc tại Ngân hàng nhà nước và các ngân hàng thương mại, đã giúp đỡ chia sẻ cho tôi những thông tin liên quan đến luận án Tôi xin bảy tỏ lòng biết ơn trân trọng và sâu sắc nhất đến Tập thể giảng viên hướng dẫn, đặc biệt là PGS. TS Nguyễn Hồng Sơn – người Thầy đã rất trách nhiệm hướng dẫn khoa học và chỉ bảo cho tôi từ những bước xây dựng đề cương nghiên cứu ban đầu cho đến khi hoàn thành luận án. Luận án đã hoàn thành, song chắc chắn vẫn còn có những hạn chế, thiếu sót. Tôi thực sự mong muốn nhận được những ý kiến đóng góp để luận án được hoàn thiện hơn.

Tôi xin trân trọng cảm ơn! Nghiên cứu sinh: Trần Việt Dung TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu, luận giải, phân tích và đánh giá trong Luận án là trung thực, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn. Trong quá trình thực hiện Luận án, tôi đã sử dụng các tài liệu tham khảo và tiếp cận các thông tin có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. Nghiên cứu sinh Trần Việt Dung TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC MỤC LỤC .1 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG ANH .4 BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT .5 DANH MỤC BẢNG .6 DANH MỤC HÌNH .8 CHƯƠNG I: TỔNG QUAN CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU.

Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài .1 Nhóm các nghiên cứu các vấn đề liên quan đến nội dung Hiệp ước vốn Basel.2 Các nghiên cứu liên quan đến việc áp dụng Basel II ở các ngân hàng nước ngoài .3 Các nghiên cứu liên quan đến việc áp dụng Basel II ở các ngân hàng Việt Nam. Đánh giá chung về các nghiên cứu đi trước .3 Hướng nghiên cứu của luận án.31 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆP ƯỚC VỐN BASEL.1 Quản trị rủi ro trong các ngân hàng thương mại .1 Sự cần thiết quản trị rủi ro ở các ngân hàng thương mại .2 Các loại rủi ro trong ngân hàng.3 Mô hình quản trị rủi ro.4 Quy trình quản trị rủi ro .2 Nội dung các Hiệp ước vốn Basel .1 Hiệp ước vốn Basel I .2 Hiệp ước vốn Basel II. Hiệp ước vốn Basel III .3 Kết luận chương 2.78 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƯƠNG 3: KINH NGHIỆM ÁP DỤNG HIỆP ƯỚC VỐN BASEL II Ở MỘT SỐ QUỐC GIA.1 Áp dụng Hiệp ước vốn Basel II trong hệ thống ngân hàng ở Trung Quốc .1 Khái quát về hệ thống ngân hàng Trung Quốc.2 Công tác chuẩn bị cho việc áp dụng Basel II của PBOC và CBRC .3 Kinh nghiệm áp dụng Hiệp ước vốn Basel II trong hệ thống ngân hàng ở Trung Quốc .4 Bài học kinh nghiệm từ việc áp dụng hiệp ước vốn Basel II trong hệ thống ngân hàng ở Trung Quốc .2 Áp dụng Hiệp ước vốn Basel II trong hệ thống ngân hàng Nhật Bản .1 Khái quát về hệ thống ngân hàng Nhật Bản.2 Công tác chuẩn bị cho việc áp dụng Hiệp ước vốn Basel II trong hệ thống ngân hàng Nhật Bản .3 Kinh nghiệm áp dụng Hiệp ước vốn Basel II trong hệ thống ngân hàng ở Nhật Bản .4 Bài học kinh nghiệm từ việc áp dụng hiệp ước vốn Basel II trong hệ thống ngân hàng ở Nhật Bản.3 Kết luận chương 3.136 CHƯƠNG 4: ÁP DỤNG HIỆP ƯỚC VỐN BASEL II Ở HỆ THỐNG NGÂN HÀNG VIỆT NAM .1 Khái quát về hệ thống ngân hàng Việt Nam .1 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam .2 Các ngân hàng thương mại.2 Thực hiện các quy định về vốn, quy định về thanh tra giám sát và quy định về minh bạch hóa thông tin trong hệ thống ngân hàng Việt Nam .1 Thực hiện các quy định về vốn ở các NHTM Việt Nam .2 Công tác thanh tra, giám sát đối với hoạt động của các NHTM Việt Nam. Thực hiện minh bạch và công bố thông tin trong hệ thống ngân hàng Việt Nam .3 Kết luận chương 4 ……….182 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆC ÁP DỤNG HIỆP ƯỚC VỐN BASEL II CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG VIỆT NAM…………………………………………………….1 Các giải pháp giúp các NHTM thực hiện các quy định trong trụ cột 1 của Hiệp ước vốn Basel II………………………………………………….2 Các giải pháp giúp các NHTM thực hiện các quy định trong trụ cột 2 của Hiệp ước vốn Basel II.3 Các giải pháp giúp hệ thống ngân hàng đáp ứng các quy định trong trụ cột 3 của Hiệp ước vốn Basel II…………………………………………… 199 KẾT LUẬN .202 Phụ lục 1: 25 nguyên tắc Cơ bản của Basel về Giám sát Ngân hàng hiệu quả .205 Phụ lục2: Các phương pháp đo lường rủi ro tín dụng.210 Phụ lục 3: Các phương pháp đo lường rủi ro hoạt động .213 Phụ lục 4: Các phương pháp đo lường rủi ro thị trường .215 Phụ lục 5: Hệ thống ngân hàng Trung Quốc .217 Phụ lục 6: Tiến trình thực hiện Basel tại Trung Quốc.218 Phụ lục 7: Đánh giá tuân thủ Basel III ở hệ thống ngân hàng Trung Quốc .219 Phụ lục 8: Quy mô hệ thống ngân hàng Nhật Bản .220 Phụ lục 9: Đánh giá tuân thủ Basel III ở hệ thông ngân hàng Nhật Bản.221 Phụ lục 10: Phân loại nợ và tỷ lệ trích lập dự phòng theo Thông tư số 02/2013/TTNHNN.222 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .223 TÀI LIỆU THAM KHẢO .224 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG ANH STT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Anh Nghĩa Tiếng Việt 1 AIRB Advanced Internal Ratings Phương pháp xếp hạng nội bộ Based nâng cao 2 AMA Advanced Measurement Phương pháp đo lường nâng cao Approach 3 BIA Basic Indicator Approach Phương pháp chỉ số cơ bản 4 BIS Bank of International Ngân hàng Thanh toán Quốc tế Settlement 5 BOJ Bank of Japan Ngân hàng trung ương Nhật Bản 6 BCBS Basel Committee Banking Ủy ban Basel về giám sát các Supervision ngân hàng 7 CAR Capital Adequacy Ratio Hệ số an toàn vốn 8 CIC Credit Information Center Trung tâm thông tin tín dụng 9 CBRC China Bank Regulatory Ủy ban quản lý Ngân hàng Commission Trung Quốc 10 CPAAOB Certified Public Accountants Ủy ban giám sát hoạt động kiểm and Auditing Oversight toán và kế toán công chứng Board 11 DICJ Deposit Insurance Tổng công ty bảo hiểm tiền gửi Corporation of Japan Nhật Bản 12 IAS International Accounting Chuẩn mực kế toán quốc tế Standards 13 IFRS International Financial Chuẩn mực báo cáo tài chính Report System quốc tế 14 IRB Internal Ratings Based Phương pháp xếp hạng nội bộ 15 JICPA Japanese Institute of Hiệp hội kế toán viên công Certified Public Accountants chứng Nhật Bản 16 FED Federal Reserve Cục dự trữ Liên bang Mỹ 17 FIRB Fundamental Internal Phương pháp xếp hạng nội bộ cơ Ratings Based bản 18 FSA Financial Service Agency Cơ quan dịch vụ tài chính 19 FSF Financial Stablity Forum Diễn đàn ổn định tài chính 20 OECD Organization for Economic Tổ chức hợp tác và phát triển Co-operation and kinh tế Development 21 PBOC People’s Bank of China Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc 22 SA Standard Approach Phương pháp chuẩn hóa 23 VAMC Vietnam Aset Management Công ty quản lý tài sản Việt Compay Nam 24 VAS Vietnamese Accouting Chuẩn mực kế toán Việt Nam Standards 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT STT Chữ viết tắt Nghĩa 1 CQTTGS Cơ quan thanh tra giám sát 2 NDT Nhân dân Tệ 3 NHNN Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 4 NHTM Ngân hàng thương mại 5 NHTW Ngân hàng trung ương 6 QTRR Quản trị rủi ro 7 TCTD Tổ chức tín dụng 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Trọng số rủi ro tín dụng cho các nhóm tài sản.2: Hệ số chuyển đổi tín dụng của các khoản mục ngoại bảng .3: So sánh tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu trong Basel II và Basel III .1: Lợi nhuận sau thuế của các tổ chức ngân hàng Trung Quốc.2: Một số chỉ tiêu ở 5 NHTM nhà nước của Trung Quốc năm 2013 .3: Đánh giá sự tuân thủ 25 nguyên tắc giám sát ngân hàng hiệu quả ở Trung Quốc .4: Bảng đánh giá tuân thủ 25 nguyên tắc giám sát ngân hàng hiệu quả ở hệ thống ngân hàng Nhật Bản .1 : Đối tượng thanh tra ngân hàng và giám sát ngân hàng .2 : Vốn tự có và hệ sô CAR của các định chế tài chính năm 2005 .3: Hệ số CAR của một số NHTM giai đoạn 2006-2010 .4: Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu của một số NHTM giai đoạn 2011-2015.5: Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu của một số NHTM giai đoạn 2014-2016.6: Tỷ lệ nợ xấu của hệ thống NHTM Việt Nam giai đoạn 2010-2016 .7: Chênh lệch nợ xấu giữa báo cáo của NHTM với kết luận của cơ quan thanh tra giám sát đến tháng 8 năm 2014 .8: Đánh giá sự tuân thủ 25 nguyên tắc giám sát ngân hàng hiệu quả ở Việt Nam.170 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Mô hình quản trị rủi ro 3 tuyến phòng thủ.2: Chu trình QTRR.3: Các phương pháp và công cụ quản trị rủi ro.4: Nội dung Hiệp ước vốn Basel II .5: Lịch trình thực hiện Hiệp ước vốn Basel III .1: Số ngân hàng đáp ứng hê số CAR trong hệ thống ngân hàng Trung Quốc .2: Cấu trúc vốn và hệ số CAR của các ngân hàng Trung Quốc .