Luận án tiến sĩ ảnh hưởng của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đến sự gắn kết nhâ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TRẦN THỊ NHINH ẢNH HƯỞNG CỦA TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI DOANH NGHIỆP ĐẾN SỰ GẮN KẾT NHÂN VIÊN: NGHIÊN CỨU LĨNH VỰC NGÂN HÀNG TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, 2021 iii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Ảnh hưởng của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đến sự gắn kết nhân viên: Nghiên cứu lĩnh vực ngân hàng tại Thành Phố Hồ Chí Minh” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào. Hồ Chí Minh, ngày… tháng…năm 2021 Nghiên cứu sinh Trần Thị Nhinh iv LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến TS.

Trần Đăng Khoa và TS. Nguyễn Văn Tân đã hướng dẫn tôi rất tận tâm để hoàn thành luận án này, và cũng đã mang đến những bài học vô cùng quý giá để tôi có thể vận dụng trong công việc và cuộc sống. Tôi xin trân trọng cảm ơn tập thể quí thầy/cô Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đã tận tình trong việc giảng dạy hướng dẫn tôi hoàn thành các học phần trong chương trình đào tạo tiến sỹ mà tôi theo học.

Qua đó giúp tôi củng cố thêm về kiến thức và kỹ năng cần thiết để hoàn thành luận án của mình. Hồ Chí Minh, ngày… tháng…năm 2021 Nghiên cứu sinh Trần Thị Nhinh v MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.iii LỜI CẢM ƠN. iv MỤC LỤC.v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. ix DANH MỤC BIỂU BẢNG.

xi DANH MỤC HÌNH. xii TÓM TẮT LUẬN ÁN.xiv CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Vấn đề nghiên cứu. Bối cảnh thực tiễn.

Bối cảnh lý thuyết. Khoảng trống nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu định tính.

Nghiên cứu định lượng. Những đóng góp mới của luận án. Kết cấu của luận án. 17 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH.

Lý thuyết nền tảng liên quan. Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholders theory). Lý thuyết nhận dạng xã hội (Social identity theory). Lý thuyết trao đổi xã hội (Social exchange theory).

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp. Khái quát các bên liên quan. Hệ quả của CSR theo các bên liên quan. Cách tiếp cận trách nhiệm xã hội doanh nghiệp.

Đo lường trách nhiệm xã hội doanh nghiệp. Sự gắn kết nhân viên. Khái quát sự gắn kết nhân viên. Nguyên nhân sự gắn kết nhân viên.

Đo lường sự gắn kết nhân viên. Danh tiếng tổ chức. Khái quát danh tiếng tổ chức. Đo lường danh tiếng tổ chức.

Mức độ tự chủ công việc. Khái quát mức độ tự chủ công việc. Đo lường mức độ tự chủ công việc. Tổng quan các nghiên cứu liên quan.

Tổng quan các nghiên cứu trong nước. Tổng quan các nghiên cứu nước ngoài. Mô hình nghiên cứu. Các khái niệm nghiên cứu.

Giả thuyết nghiên cứu và mô hình lý thuyết. 62 CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu sơ bộ định tính. Thiết kế nghiên cứu sơ bộ định tính. Chọn mẫu nghiên cứu sơ bộ định tính.

Quá trình thực hiện và kết quả của nghiên cứu sơ bộ định tính. Quá trình thực hiện thảo luận nhóm và kết quả điều chỉnh thang đo. Nghiên cứu sơ bộ định lượng. Chọn mẫu nghiên cứu sơ bộ định lượng.

Thu thập dữ liệu sơ bộ định lượng. Kiểm định thang đo sơ bộ bằng độ tin cậy. Đánh giá giá trị thang đo - phân tích nhân tố khám phá (EFA). Kết luận về nghiên cứu sơ bộ.

Thiết kế nghiên cứu chính thức. Mẫu nghiên cứu. Phương pháp điều tra. Đánh giá mô hình.

Phân tích nhân tố khẳng định (CFA – Confirmatory Factor Analysis). Mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM – Structural Equation Modeling). Kiểm định ước lượng mô hình bằng Bootstrap. 112 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Phân tích mẫu nghiên cứu chính thức. Phân tích độ tin cậy và nhân tố khám phá trong nghiên cứu chính thức. Phân tích hệ số tin cậy Cronbach’s alpha trong nghiên cứu chính thức. Phân tích nhân tố khám phá EFA trong nghiên cứu chính thức.

Kiểm định thang đo bằng CFA và hệ số tin cậy tổng hợp. Kiểm định thang đo bằng phân tích nhân tố khẳng định CFA. Kết quả CFA cho mô hình tới hạn. Kết luận kiểm định thang đo bằng CFA và hệ số tin cậy tổng hợp.

Kiểm định mô hình lý thuyết và giả thuyết nghiên cứu bằng SEM. Kiểm định các giả thuyết của mô hình. Kết quả kiểm định ước lượng mô hình bằng Bootstrap. Thảo luận kết quả nghiên cứu.128 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ.

Hàm ý quản trị. Xây dựng chính sách và tổ chức thực hiện CSR. Xây dựng chính sách tổ chức nhằm nâng cao sự gắn kết nhân viên. Xây dựng chính sách tổ chức nhằm nâng cao nhận thức của nhân viên về niềm tin ở ngân hàng.

Xây dựng các chính sách tổ chức nhằm nâng cao sự hài lòng trong công việc 146 5. Xây dựng các chính sách nhận thức tốt về danh tiếng ngân hàng. Xây dựng chính sách, tạo điều kiện cho nhân viên có quyền tự chủ trong công việc nâng cao mức độ tự chủ trong công việc. Những đóng góp chính của nghiên cứu.

Đóng góp của nghiên cứu về mặt lý thuyết. Đóng góp của nghiên cứu về mặt thực tiễn. Hạn chế và gợi ý hướng nghiên cứu tiếp theo. Hạn chế của nghiên cứu.

Gợi ý hướng nghiên cứu tiếp theo. 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC xiii TÓM TẮT LUẬN ÁN Trong những năm gần đây tình hình nhân sự trong lĩnh vực ngân hàng có nhiều biến động; và thực trạng hiệu suất làm việc của nhân viên các ngân hàng cũng có nhiều biến động, năng suất lao động chưa cao. Trước thực trạng này, luận án này nghiên cứu về ảnh hưởng của CSR đến sự gắn kết nhân viên thông qua vai trò trung gian niềm tin tổ chức, SAT, và dưới vai trò điều tiết của danh tiếng tổ chức và mức độ tự chủ công việc. Xây dựng và kiểm định mô hình lý thuyết ảnh hưởng của CSR đến sự gắn kết nhân viên thông qua vai trò trung gian niềm tin tổ chức và SAT và dưới vai trò điều tiết của danh tiếng tổ chức và mức độ tự chủ công việc trong lĩnh vực ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu giúp cho nhà quản trị cấp cao của các ngân hàng tăng cường xây dựng chương trình thực hiện CSR, nâng cao sự gắn kết nhân viên với tổ chức và cải thiện hiệu quả cho tổ chức. Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp: nghiên cứu định tính (thảo luận tay đôi và thảo luận nhóm) với cỡ mẫu n=15; nghiên cứu định lượng (phỏng vấn trực tiếp) với cỡ mẫu n=520. Kết quả nghiên cứu có tồn tại mối quan hệ giữa CSR và sự gắn kết nhân viên thông qua vai trò trung gian của niềm tin tổ chức và sự hài lòng công việc. Có tồn tại mối quan hệ giữa CSR tác động đến niềm tin tổ chức và sự hài lòng công việc dưới vài trò điều tiết của danh tiếng tổ chức, và mối quan hệ giữa niềm tin tổ chức và sự hài lòng công việc tác động đến sự gắn kết nhân viên dưới vai trò điều tiết của mức độ tự chủ công việc.

Kết quả nghiên cứu cho phép các nghiên cứu tiếp theo có thể sử dụng các thang đo trong nghiên cứu này, và khám phá sâu hơn về lĩnh vực nghiên cứu này với các ngành nghề khác nhau trong và ngoài nước. Từ khóa: CSR, niềm tin của nhân viên với ngân hàng, SAT, danh tiếng của ngân hàng, mức độ tự chủ công việc, sự gắn kết nhân viên, Việt Nam. xiv ABSTRACT In Vietnam, the situation of employees quitting at banks has been increasing and fluctuated in recent years; and the actual performance of employees at banks is also fluctuated and labor productivity is not high. Given this situation, in this research studies the impact of CSR dimensions on employee engagement via the mediating variables of organizational trust and job satisfaction, and under the moderating variables of corporate reputation and job autonomy level.

The objective of the study is to find the impact of CSR dimensions on employee engagement via the mediating variables of organizational trust and job satisfaction, and under the moderating variables of corporate reputation and job autonomy level in the banking industry, in Vietnam. The results of the study help firms in the banking sector in Vietnam to further promote efficiency from the raising CSR implement programs and employee engagement in firm and improve efficiency for firm. This study used mixed research methods: qualitative research (in-depth interviewing techniques, discussion groups) with sample size n = 15; quantitative research with the data was collected by direct interview method of about 520 employees working in banking industry in Vietnam. Research results show that there exists significant relationship between CSR and employee engagement via the mediating of organizational trust and job satisfaction.

There exist significant relationships betweens CSR on organizational trust and job satisfaction under the moderating of corporate reputation, and relationships between organizational trust and job satisfaction on employee engagement under the moderating variable of job autonomy level. The results of the study will likely enable subsequent studies to use the scale to support their research, stimulate further studies to explore the relationship between CSR and employee engagement for different industries and sectors in Vietnam and in other countries around the world. xv Keywords: CSR, employee engagement, organizational trust, SAT, corporate reputation, job autonomy level, banking sector, Vietnam. 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU Trong phần này, nghiên cứu sẽ trình bày: cơ sở nghiên cứu từ thực tiễn và tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài về CSR, niềm tin tổ chức, sự hài lòng công việc, sự gắn kết nhân viên, danh tiếng tổ chức và mức độ tự chủ công việc: nghiên cứu lĩnh vực ngân hàng tại TP.HCM, xác định khoảng trống cần khám phá.

Vấn đề nghiên cứu 1. Bối cảnh thực tiễn Ở Việt Nam, trước bối cảnh ngày càng hội nhập nền kinh tế thế giới như hiện nay, thì vấn đề CSR cần phải được chú trọng quan tâm nhiều hơn, các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc thực hiện CSR chuẩn mực và nghiêm túc tuân thủ luật pháp quốc tế trong cạnh tranh, và lĩnh vực ngân hàng đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế của đất nước. Đặc biệt hơn nữa trong lĩnh vực ngân hàng sản phẩm là những dịch vụ thì vấn đề về uy tín danh tiếng và niềm tin rất được quan tâm (Perez và cộng sự, 2013). Nhân viên là bên liên quan nội bộ chính của tổ chức, họ là người trực tiếp tham gia vào các hoạt động CSR và ảnh hưởng đến thành công này (Van Buren III, 2005).