Luận án phát triển không gian đô thị gắn với hệ thống đường sắt đô thị tp hồ chí

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP. HỒ CHÍ MINH ______________________ VŨ VIỆT ANH PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ GẮN VỚI HỆ THỐNG ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ Thành phố Hồ Chí Minh – năm 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP. HỒ CHÍ MINH ______________________ VŨ VIỆT ANH PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ GẮN VỚI HỆ THỐNG ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ TP.

HỒ CHÍ MINH CHUYÊN NGÀNH: QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ MÃ SỐ: 62 58 01 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. ĐÀM THU TRANG Thành phố Hồ Chí Minh – năm 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các tư liệu tham khảo sử dụng đã được ghi chú trích dẫn trong mục tài liệu tham khảo. Tôi xin chịu trách nhiệm về tính xác thực của các kết quả nghiên cứu được công bố trong luận án.

Nghiên cứu sinh VŨ VIỆT ANH i MỤC LỤC DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT. v DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ. vi DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, BẢN VẼ. 1 PHẦN I - MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu:.

Các khái niệm có liên quan đến đề tài. Phương pháp và quy trình nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. 17 PHẦN II - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1.

TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ GẮN VỚI ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ .1 Phát triển không gian đô thị gắn với đường sắt đô thị trên thế giới .1 Lược sử phát triển không gian đô thị gắn với đường sắt .2 Tình hình xây dựng đường sắt đô thị trên thế giới và sự cần thiết gắn kết đường sắt đô thị với phát triển không gian đô thị .2 Phát triển không gian đô thị gắn với đường sắt đô thị ở TP.1 Lược sử phát triển KGĐT TP. Hồ Chí Minh gắn với giao thông và đường sắt đô thị .2 Quy hoạch ĐSĐT và các đồ án Quy hoạch KGĐT TP.3 Thực trạng không gian đô thị ở TP. Hồ Chí Minh .4 Tình hình phát triển các dự án bất động sản gắn với đường sắt đô thị ở TP. Hồ Chí Minh .5 Bối cảnh pháp lý quy hoạch TP.

Hồ Chí Minh .3 Tổng quan về các đề tài nghiên cứu có liên quan đã thực hiện.1 Nghiên cứu ngoài nước .2 Nghiên cứu trong nước .3 Đúc kết từ các nghiên cứu .4 Xác định vấn đề và mục tiêu nghiên cứu của luận án .1 Đúc kết vấn đề của TP. Hồ Chí Minh đối với mô hình phát triển không gian đô thị gắn với đường sắt đô thị .2 Xác định mục tiêu nghiên cứu. CƠ SỞ KHOA HỌC CHO PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ GẮN VỚI ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ TP. HỒ CHÍ MINH .1 Lý thuyết phát triển định hướng giao thông công cộng .2 Các lý thuyết quản lý phát triển theo hình thái không gian .3 Các lý thuyết về mối quan hệ giữa giao thông .2 Các cơ sở thực tiễn .1 Đánh giá bằng phương pháp bản đồ và phân tích hình thái .2 Kinh nghiệm thu thập từ tư liệu và khảo sát thực tế .3 Các cơ sở hiện trạng .1 Bối cảnh thực thi phát triển KGĐT gắn với ĐSĐT ở TP.2 Hiện trạng hình thái KGĐT gắn với ĐSĐT TP.

Hồ Chí Minh .4 Hệ thống hóa các cơ sở khoa học theo mục tiêu .1 Cơ sở xây dựng mô hình .2 Cơ sở xây dựng phương pháp đánh giá nhận dạng .3 Cơ sở đề xuất giải pháp. ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH, PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KGĐT GẮN VỚI ĐSĐT TP.1 Mô hình phát triển không gian đô thị gắn với đường sắt đô thị phù hợp với TP. Hồ Chí Minh .1 Quan điểm xây dựng mô hình .2 Nguyên tắc của mô hình .3 Cấu trúc của mô hình .4 Hình thể không gian của mô hình .2 Phương pháp nhận dạng đặc điểm và đánh giá tiềm năng phát triển không gian đô thị gắn với hệ thống đường sắt đô thị .1 Mục tiêu xây dựng phương pháp.2 Cách thức xây dựng phương pháp .3 Hệ thống các tiêu chí nhận dạng, đánh giá .4 Phương thức vận dụng kết quả .3 Các giải pháp phát triển không gian đô thị gắn với hệ thống đường sắt đô thị TP. Hồ Chí Minh.1 Hành lang pháp lý và quy trình thực thi cho mô hình PKGĐS.2 Cơ chế chính sách phát huy mô hình PKGĐS ở TP.3 Tổ chức không gian đô thị theo mô hình PKGĐS ở TP.

BÀN LUẬN VỀ VIỆC ỨNG DỤNG MÔ HÌNH, PHƯƠNG PHÁP, GIẢI PHÁP PKGĐS. Vận dụng phương pháp nhận dạng đặc điểm và đánh giá tiềm năng PKGĐS vào trường hợp tuyến metro số 1 – Bến Thành Suối Tiên. Lý do lựa chọn và mục tiêu thực hiện. Cách thức thực hiện.

Kết quả thực hiện. Từ kết quả đánh giá PKGĐS bàn luận về đồ án thiết kế đô thị 1/2000 tuyến đường Xa lộ Hà Nội. Bàn luận về kết quả đạt được của luận án. Đóng góp cho thực tiễn phát triển KGĐT TP.

Hồ Chí Minh. Đóng góp cho lý luận chung. Một số nội dung cần bổ sung nghiên cứu tiếp. 144 PHẦN III – KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

149 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO v DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT CC: Công cộng CQ: Cảnh quan CQĐT: Cảnh quan đô thị ĐSĐT: Đường sắt đô thị ĐT: Đô thị GT: Giao thông GTCC: Giao thông công cộng KG: Không gian KGCC: Không gian công cộng KGĐT: Không gian đô thị KT: Kiến trúc KTCQ: Kiến trúc cảnh quan KTĐT: Kiến trúc đô thị LRT: Light Rail Transit – Hệ thống đường sắt nhẹ MRT: Mass Rapid Transit – Hệ thống đường sắt vận chuyển hành khách công cộng khối lượng lớn PKGĐS: Phát triển không gian đô thị gắn với đường sắt đô thị PTĐT: Phát triển đô thị PTKGĐT: Phát triển không gian đô thị QH: Quy hoạch QHĐT: Quy hoạch đô thị TKĐT: Thiết kế đô thị TOD: Transit Oriented Development - Phát triển không gian đô thị theo định hướng giao thông công cộng TP.HCM: Thành phố Hồ Chí Minh TP: Thành phố UBND: Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ PHẦN MỞ ĐẦU Bảng 0.1 Quy trình nghiên cứu của luận án.2 Phân loại hệ thống hóa tài liệu nghiên cứu Sơ đồ 0.1 Các khái niệm liên quan đến phát triển KGĐT gắn với ĐSĐT CHƯƠNG 1 Bảng 1.1 Thông tin quy hoạch hệ thống ĐSĐT TP.1 Tiến trình đô thị hóa tương quan với giao thông và đường sắt Sơ đồ 1.2 Lý do xe máy có sự gắn kết với đời sống cư dân đô thị ở Việt Nam Sơ đồ 1.3 Hệ thống hóa các nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan vấn đề phát triển không gian đô thị gắn với đường sắt đô thị Biểu đồ 1.1 Xu hướng xây dựng đường sắt đô thị trên thế giới Biểu đồ 1.2 Xu hướng tăng trưởng hệ thống metro trên toàn thế giới. CHƯƠNG 2 Bảng 2.1 Tỷ trọng thành phần chức năng trong đơn vị TOD Bảng 2.2 Thông số quy hoạch tuyến và dự báo nhu cầu vận chuyển hành khách bằng phương tiện MRT vào năm 2025 ở TP.1 Sự phụ thuộc của hệ số sử dụng đất và năng lực mạng lưới giao thông khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh Biểu đồ 2.2 So sánh 3 khu vực xung quanh ga của 12 đô thị châu Âu.3 So sánh 3 khu vực xung quanh ga của 7 đô thị châu Mỹ và Úc Biểu đồ 2.4 So sánh 3 khu vực xung quanh ga của 10 đô thị châu Á Biểu đồ 2.5 Lưu lượng khách giờ cao điểm buổi sáng trên tuyến metro số 2 theo quy hoạch đến năm 2025 (toàn tuyến) Sơ đồ 2.1 Vai trò cân bằng của nơi chốn thứ ba đối với nơi chốn thứ nhất (nơi ở) và nơi chốn thứ hai (chỗ làm việc / học tập) Sơ đồ 2.2 Các vấn đề quan tâm của người sử dụng đối với ĐSĐT vii Sơ đồ 2.3 Dự báo lưu lượng giao thông trên hệ thống metro TP.HCM theo tính toán từ quy hoạch đến năm 2025 CHƯƠNG 3 Bảng 3.1 Thang điểm A1 đánh giá các tiêu chí về mật độ cao và tính đa dạng Bảng 3.2 Thang điểm A2 đánh giá nhóm tiêu chí về tính cộng đồng và bản sắc Bảng 3.3 Thang điểm A3 đánh giá nhóm các tiêu chí về tính kết nối Bảng 3.4 Thang điểm B - Hệ tiêu chí đánh giá tiềm năng phát triển Bảng 3.5 Thang điểm C - hệ tiêu chí đánh giá sự sẵn sàng của thị trường Bảng 3.6 Các loại dự án ưu tiên phát triển tương ứng với cự ly so với nhà ga và tính chất nơi chốn chủ đạo của khu vực PKGĐS Bảng 3.7 Quy ước biên độ hệ số sử dụng đất các dự án trên cơ sở tương quan vị trí của khu vực PKGĐS trong tổng thể KGĐT TP.8 Mức cho phép gia tăng hệ số sử dụng đất so với quy định dựa trên vị trí khu vực PKGĐS trong tổng thể ĐSĐT và giao thông đô thị Bảng 3.9 Chính sách khuyến khích áp dụng đối với các dự án PKGĐS trên cơ sở tương quan phân loại trạng thái PKGĐS Sơ đồ 3.1 Quan điểm tiếp cận xây dựng mô hình PKGĐS Sơ đồ 3.2 Nguyên tắc chung cho phát triển không gian đô thị gắn với hệ thống đường sắt đô thị TP. Hồ Chí Minh Sơ đồ 3.3 Sự cần thiết phải xây dựng phương pháp nhận dạng tiềm năng, đánh giá mức độ phát triển KGĐT gắn với ĐSĐT Sơ đồ 3.4 Cách thức xây dựng và vận dụng phương pháp nhận dạng tiềm năng, đánh giá mức độ phát triển KGĐT gắn với ĐSĐT Sơ đồ 3.5 Cơ cấu thang điểm nhận dạng đặc điểm và đánh giá tiềm năng phát triển KGĐT gắn với ĐSĐT (PKGĐS) Sơ đồ 3.6 Đề xuất các loại đồ án Thiết kế đô thị cho mô hình PKGĐS CHƯƠNG 4 Bảng 4.1 Kết quả tổng hợp điểm theo phương pháp nhận dạng đặc điểm và đánh giá tiềm năng phát triển PKGĐS đối với tuyến metro số 1 viii Bảng 4.2 Kết quả mã hóa nhận dạng PKGĐS đối với các đơn vị PKGĐS ga Bến Thành và ga Nhà hát Thành phố Bảng 4.3 Kết quả mã hóa nhận dạng PKGĐS đối với đơn vị PKGĐS ga Ba Son và ga Văn Thánh Bảng 4.4 Kết quả mã hóa nhận dạng PKGĐS đối với đơn vị PKGĐS ga Tân Cảng và ga Thảo Điền Bảng 4.5 Kết quả mã hóa nhận dạng PKGĐS đối với đơn vị PKGĐS ga An Phú và ga Rạch Chiếc Bảng 4.