Luận án: Nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học Kinh tế Chính trị Mác-Lênin ở ĐH, CĐ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI NGUY£N T¾C TÝNH THùC TIÔN TRONG D¹Y HäC M¤N NH÷NG NGUY£N Lý C¥ B¶N CñA CHñ NGHÜA M¸C - L£NIN PHÇN KINH TÕ CHÝNH TRÞ ë TR¦êNG §¹I HäC, CAO §¼NG HIÖN NAY Chuyên ngành: Lý luận và PPDH bộ môn GDCT Mã số: 62.11 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Thị Mai Phương HÀ NỘI - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả được nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác. Tác giả Lê Thị Hồng Khuyên MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Giả thuyết khoa học. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Những luận điểm cần bảo vệ. Những điểm đóng góp mới của luận án.

Kết cấu của luận án.5 Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ NGUYÊN TẮC TÍNH THỰC TIỄN TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG NGUYÊN LÍ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ. Nghiên cứu về nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học. Nghiên cứu về nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phần KTCT. Đánh giá kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những nội dung luận án tiếp tục làm rõ.

Những kết quả đạt được trong các nghiên cứu. Những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục nghiên cứu.20 Kết luận chương 1.22 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC TÍNH THỰC TIỄN TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG NGUYÊN LÍ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG HIỆN NAY. Cơ sở lí luận vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phần Kinh tế chính trị ở trường đại học, cao đẳng hiện nay. Nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học.

Đặc điểm dạy học môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin và vai trò của vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học bộ môn ở trường đại học, cao đẳng hiện nay. Nội dung vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phần Kinh tế chính trị ở trường ĐH, CĐ hiện nay. Những nhân tố tác động đến việc vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phần Kinh tế chính trị ở trường đại học, cao đẳng hiện nay. Cơ sở thực tiễn vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phần Kinh tế chính trị ở trường đại học, cao đẳng hiện nay.

Thực trạng vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phần Kinh tế chính trị ở trường đại học, cao đẳng hiện nay. Đánh giá chung thực trạng vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phần Kinh tế chính trị ở trường đại học, cao đẳng hiện nay.66 Kết luận chương 2.72 Chương 3: YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP VẬN DỤNG HIỆU QUẢ NGUYÊN TẮC TÍNH THỰC TIỄN TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG NGUYÊN LÍ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG HIỆN NAY. Yêu cầu vận dụng hiệu quả nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phần Kinh tế chính trị ở trường đại học, cao đẳng hiện nay. Phải cập nhật thông tin, tư liệu thực tiễn phù hợp với nội dung môn học.

Lựa chọn PPDH, hình thức tổ chức dạy học phải phát huy tính tích cực, chủ động học tập của người học. Đảm bảo tăng cường hoạt động trải nghiệm cho người học. Đảm bảo định hướng phát triển năng lực người học. Biện pháp vận dụng hiệu quả nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin phần Kinh tế chính trị ở trường đại học, cao đẳng hiện nay.

Chuẩn bị chất liệu thực tiễn cho bài giảng. Sử dụng linh hoạt phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực thực tiễn cho người học. Tổ chức hoạt động trải nghiệm thực tiễn theo chủ đề. Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên.118 Kết luận chương 3.123 Chương 4: THỰC NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP SƯ PHẠM VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC TÍNH THỰC TIỄN TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG NGUYÊN LÍ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG HIỆN NAY.

Kế hoạch thực nghiệm sư phạm. Mục đích thực nghiệm sư phạm. Đối tượng thực nghiệm. Giảng viên thực nghiệm sư phạm.

Nội dung thực nghiệm sư phạm. Tổ chức thực nghiệm sư phạm. Phương pháp thực nghiệm sư phạm. Quá trình chuẩn bị thực nghiệm sư phạm.

Chọn đối tượng thực nghiệm và đối chứng. Chuẩn bị các điều kiện để thực nghiệm. Phương pháp xử lí kết quả thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm sư phạm.

Giai đoạn 1: Thực nghiệm thăm dò. Giai đoạn 2: Thực nghiệm đối chứng. Đánh giá chung kết quả thực nghiệm sư phạm.142 Kết luận chương 4.147 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 148 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ.151 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

153 PHỤ LỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ CĐSPTƯ Cao đẳng Sư phạm Trung ương CNMLN Chủ nghĩa Mác – Lênin CNXH Chủ nghĩa xã hội CNTB Chủ nghĩa tư bản CĐ GTVT II Cao đẳng Giao thông vận tải II CTQG Chính trị quốc gia ĐH, CĐ Đại học, cao đẳng ĐHSP TP.HCM Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh GD và ĐT Giáo dục và Đào tạo GV Giảng viên HV YDCT Học viện Y Dược cổ truyền KTCT Kinh tế chính trị KT, ĐG Kiểm tra, đánh giá LLCT Lí luận chính trị NNLCB Những nguyên lí cơ bản Nxb Nhà xuất bản TBCN Tư bản chủ nghĩa TNSP Thực nghiệm sư phạm PPDH Phương pháp dạy học SV Sinh viên SL Số lượng XHCN Xã hội chủ nghĩa DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Mức độ chuẩn bị chất liệu thực tiễn trong dạy học môn NNLCB của CNMLN phần KTCT để vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn.2: Mức độ GV thực hiện các bước chuẩn bị thiết kế bài giảng môn NNLCB của CNMLN phần KTCT để vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn.3: Mức độ GV thực hiện nội dung nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn NNLCB của CNMLN phần KTCT.4: Mức độ GV sử dụng PPDH để vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn NNLCB của CNMLN phần KTCT.5: Ý kiến của SV về mức độ GV sử dụng PPDH để vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học bộ môn.6: Mức độ sử dụng bài tập để vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn NNLCB của CNMLN phần KTCT.7: Mức độ sử dụng phương pháp học tập khi vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong môn NNLCB của CNMLN phần KTCT.1: Các kĩ năng học tập phát triển khi sử dụng PPDH tích cực.2: Một số chủ đề dạy học đề cao tính thực tiễn.1: Tên trường, lớp, GV dạy thực nghiệm sư phạm.2: Nội dung kiến thức dạy thực nghiệm.3: Bảng tiêu chí Cohen.4: Kết quả kiểm tra đầu vào của nhóm lớp TN và ĐC.5: Phân loại điểm số sau thực nghiệm của lớp TN và ĐC.6: Kết quả thực nghiệm giáo án 1 của lớp TN và ĐC.7: Phân loại điểm số sau thực nghiệm giáo án 1 của lớp TN và ĐC.8: Các tham số đặc trưng của bài kiểm tra sau khi TN giáo án 1.9: Kết quả thực nghiệm giáo án 2 của lớp TN và ĐC Kết quả phân loại điểm học tập của lớp nhóm lớp TN cao hơn rõ rệt nhóm lớp ĐC và được thể hiện ở bảng tính mức độ % sau:.10: Phân loại điểm số sau thực nghiệm của lớp TN và ĐC.11: Các tham số đặc trưng của bài kiểm tra sau khi TN giáo án 2.12: Kết quả thực nghiệm giáo án 3 của lớp TN và ĐC.13: Phân loại điểm số sau khi dạy thực nghiệm giáo án 3 của lớp TN và ĐC.14: Các tham số đặc trưng của bài kiểm tra sau khi TN giáo án 3.141 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Hình 2.1: Cấu trúc các thành tố của quá trình dạy học.1: Nhận thức tầm quan trọng của việc vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn NNLCB của CNMLN phần KTCT.2: Mức độ hứng thú học tập khi được GV vận dụng nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học môn NNLCBcủa CNMLN phần KTCT.1: Biểu đồ tần suất (%) điểm số đầu vào của lớp TN và ĐC.2: Biểu đồ tần suất (%) điểm số thực nghiệm giáo án 1 của lớp TN và ĐC.3: Biểu đồ tần suất (%) điểm số TN giáo án 2 của lớp TN và ĐC137 Biểu đồ 4.4: Biểu đồ tần suất (%) điểm số thực nghiệm giáo án 3 của lớp TN và ĐC.5: Tổng hợp kết quả thực nghiệm của lớp TN và lớp ĐC. Tính cấp thiết của đề tài Thực tiễn là toàn bộ hoạt động vật chất có mục đích, mang tính lịch sử - xã hội nhằm cải tạo tự nhiên, xã hội và bản thân của con người. Học thuyết về nhận thức luận của CNMLN đã chỉ rõ đảm bảo tính thực tiễn là nguyên tắc cơ bản trong mọi hoạt động của con người. Thực tiễn luôn là điểm xuất phát, là cơ sở, mục đích, động lực của nhận thức và cũng là tiêu chuẩn của chân lí.

Dạy học là dạng hoạt động thực tiễn đặc biệt, ở đó hoạt động của thầy và trò giúp cho người học nắm được các tri thức khoa học cơ bản để vận dụng vào giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tế cuộc sống. Hoạt động này chỉ đạt hiệu quả khi các chủ thể của quá trình dạy học quán triệt và thực hiện đúng nguyên tắc tính thực tiễn thông qua việc đảm bảo sự thống nhất lí luận với thực tiễn, học đi đôi với hành. NNLCB của CNMLN là môn học nghiên cứu hệ thống các quan điểm và học thuyết khoa học của C.Lênin có vai trò quan trọng đối với việc hình thành và phát triển thế giới quan, phương pháp luận trong nhận thức khoa học và hoạt động thực tiễn của người học.