Luận án: Ngôn ngữ truyền thông xã hội qua 3 sản phẩm tư liệu tiếng Việt - ĐH KHXH&NV

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN DINH KIEU CHAU NGON NGU TRUYEN THONG QUA BA SAN PHAM TRUYEN THONG XA HOI (TREN TU LIEU TIENG VIET) Chuyên ngành: Lý luận ngôn ngữ Mã số : 62 22 01 01 TOM TAT LUAN AN TIEN SĨ NGÔN NGỮ HỌC HA NOI - 2011 Công trình được hoàn thành tại: ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NOI TRUONG DAI HQC KHOA HOC XA HOI VA NHAN VAN Người hướng dẫn khoa hoc: GS.TS Lê Quang Thiêm Phản biện 1: GS. TSKH Lý Toàn Thắng Phản biện 2: PGS. TS Đỗ Việt Hùng Phản biện 3: GS. TS Nguyễn Hoà Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đông câp nhà nước châm luận án tiên sĩ họp tại .ccccccccc Sài Vàohồ giờ ngày tháng năm Có thể tìm hiểu luận án tại: - Thư viện Quốc gia Việt Nam - Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội MỤC LỤC (9671001012135.

Lí do chọn để tài. Đối tượng, phạm vi, mục đích, nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên CỨU. 5 6 5 SE S32 ng re, 3 4.

Tư liệu của luận án. Ý nghĩa của luận ánn. Bố cục của luận án .--2-- 2¿+2++2++22EE222E22EEC2EEEEEAEEEEEEEELerrrriee 8 NOI DUNG Churong 1: CO SO LY LUAN 0o. DAC VAN nan.

Những khía cạnh lí thuyết về truyền thông. Sàn TT HH TH HH HH Hit 11 Z6 ốc, nh. M6 hinh truyén thong eeccccccccccscsssesssesssesssesssesvesseessecssssssessessessesseeseees 1. Cơ chế hoạt động của mô hình truyền thông 1.

Truyền thông xã hội. Nhận thức về truyền thông xã hội.------©-eccs++cse+cxesccse+ 1. Sản phẩm truyền thông xã hội.---------©cc+5cse+cccsccse+ 28 1.3 Truyền thông xã hội và Tiếp thị xã hội. Ngôn ngữ và truyền thông.

Cơ sở ngôn ngữ của truyễn thông.-------+css+ccs++cse+cxesccse+ 32 1. Ngôn ngữ trong mối quan hệ với sản phẩm truyền thông. Những cơ sở lí luận ngôn ngữ học có liên quan đến việc phân tích các sản phẩm ngôn ngữ truyền thông xã hội .1 Luận thuyết về hành động ngôn từ của các nhà ngữ học Chức năng 38 1.2 Li luận của Jakobson về chức năng của ngôn ngữ 1.3 Lí luận của Halliday về chức năng xã hội.4 Li luận về phân tích điỄN ngÔH.----2- 2+ ©+2©se+c++>cse+cxesrcse+ 1.5 Quan hệ liên nhân từ luận thuyết vỀ lịch sự. 56 198 Chương 2: NGÔN NGỮ TRUYÈN THÔNG XÃ HỘI QUA NHUNG LOI CAN DAN CUA CHỦ TỊCH HÒ CHÍ MINH.

Khái niệm: “Những lời căn đặn” của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên bình diện hành động ngôn tỪY. -- Gà HH HT TH HH TH Hàn HH TH ng Hi 60 2. Hành động Khuyên ĐẢO.2 Hành động Khuyên bảo trong những lời căn dặn của Bác từ bình điện Cú pháp - ngữ HghĩA_.3 Hành động Khuyên bảo trong những lời căn dặn của Bác từ bình diện nghĩa học và dụng học văn hÓA.

Những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên bình diện chức năng tác động theo lí luận của Jacobson. Những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên bình diện phân b1. Những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên bình diện quan hệ công chúng _.- -- - - Sàn HS HH HT gi, 91 2.1 Quan hệ liên nhân qua những lời căn dặn của Bác .2 Chiến lược giao tiếp trong những lời căn dặn của Bác. 101 Chuwong 3: NGON NGU TRUYEN THONG XA HOI QUA CAC KHAU HIỆU THỜI KÌ KHÁNG CHIẾN (194ã - 1975).

Khẩu hiệu và khẩu hiệu trong thời kì Kháng chiến (1945 - 1975). Khái niệm khẩu hiệu. Chức năng của khẩu hiệu.----- «+ ©-++©+e+cz++tcse+rxesrxsesreee 105 3. Ngôn ngữ khẩu hiệt.

Khẩu hiệu trong thời kì Kháng chiến chống Pháp - Mĩ (1945 - 1975)107 3. Khấu hiệu thời kì kháng chiến trên bình diện ngôn từ. Ngôn ngữ khẩu hiệu Kháng chiến nhìn từ bình diện cu phap. Ngôn ngữ khẩu hiệu Kháng chiến nhìn từ bình diện nghĩa học.

Ngôn ngữ khẩu hiệu Kháng chiến nhìn từ bình diện dụng học. Khấu hiệu thời kì kháng chiến trên bình diện hành động ngôn từ và chức năng tác động.-- -- --- + + Làn HH TH HH ngư 118 3. Nhận diện hành động ngôn từ trong khẩu hiệu Kháng chiến. Khẩu hiệu Kháng chiến trong chức năng tác động.

Khấu hiệu thời kì kháng chiến từ bình diện phân tích diễn ngôn. Khẩu hiệu thời kì kháng chiến từ bình diện quan hệ công chúng. Chức năng liên nhân qua biểu ngôn khẩu hiệu. Chiến lược giao tiếp qua lời khẩu hiệu.

139 Chương 4: NGÔN NGỮ TRUYÈN THÔNG XÃ HỘI QUA THÔNG ĐIỆP TRUYÈN THÔNG PHÁT TRIÊN CỘNG ĐÒNG. 141 AD, Dat VAI GG ooo 44443444. Khái niệm Cộng đồng và cách tiếp cận. Khái niệm Cộng đẳng.

Khái niệm Phát triển cộng đồng .--------s©ccz©ccc+ccseccse2 4. Khái niệm Truyền thông Phát triển cộng đồng 4. Ngôn ngữ trong các sản phẩm Truyền thông Phát triển cộng đông145 4. Ngôn ngữ truyền thông xã hội qua các thông điệp truyền thông PTCPĐ thuộc địa hạt sức khỏe.

Phương thức tổ chức kết cấu ngôn ngữ thông điệp. Thông điệp truyền thông sức khỏe xét trên bình diện hành động ngôn từl52 4. Chức năng tác động qua ngôn từ các thông điệp truyền thông sức khỏel62 4. Chiến lược giao tiếp và ngôn từ quan hệ công chúng qua các thông điệp truyền thông sức Äkhỏe .----+--e+©ce+Sc+t+cxe+c+estEse+rxesrxeesrsee 167 4.

Thông điệp truyền thông sức khỏe xét từ bình diện phân tích diễn ngôn173 FƯN 0‹ ng. 184 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN 2118 09.ÔÒỎ 188 TÀI LIỆU THAM KHẢO .-222 252 22+‡2EEtEEEESEEEeEEkevrrrerrrcee 189 MỤC LỤC CÁC HÌNH Hình 1. Mô hình truyền thông của Shannon Hình 1. Mô hình truyền thông.

201 BANG CAC Ki TU VIET TAT B : Bồ ngữ C : Chủ ngữ DN : Danh ngữ Dt : Danh ttr DN : Động ngữ ĐN : Định ngữ Dt : Động từ PTCĐ : Phát triển cộng đồng TTPTCD : Truyền thông phát triển cộng đồng TTT : Tiép thi thuong mai TTXH : Tiếp thị xã hội Tt : Tính từ Tr : Trạng ngữ TThXH : Truyền thông xã hội TTSK : Truyền thông sức khỏe Vv : VỊ ngữ VD : Vi du VSATIP : Vệ sinh an toàn thực phâm 202 MỘT SÓ THUẬT NGỮ VIỆT - ANH DÙNG TRONG LUẬN ÁN Biểu ngôn Căn dặn Đích Giáo dục Khẩu hiệu Kênh Mô hình truyền thông Nguồn Ngôn ngữ học ứng dụng Nhiễu Phản hồi Phương tiện truyền thông Quan hệ công chúng Quản trị Tiếp thị Tiếp thị thương mại Tiếp thị Xã hội Truyền thông (học) Truyền thông đại chúng Truyền thông đa phương tiện Truyền thông thương mại Truyền thông xã hội Truyền thông phát triển cộng đồng : Truyền thông Sức khỏe Xúc tiên 203 Slogan Recommend Receiver Education/Educational Slogan Channel Model of communication Source Applied Linguistics Noise Feedback Media Public Relation (PR) Management Marketing Commercial Marketing Social Marketing Communication Mass media Multimedia Commercial Communication Social/Public Communication Communication in Development of the Community Health Communication Promotion 1. Lí do chọn đề tài 1. Hướng nghiên cứu Luận án này là một công trình nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng trong khuôn khổ lí thuyết giao tiếp và lí thuyết ngôn ngữ truyền thông. Theo đó, định hướng chung của luận án là vận dụng lí luận ngôn ngữ học vào địa hạt ngôn ngữ học ứng dụng, phân tích ngôn ngữ trong các dịch vụ thông tin ngôn ngữ.

Định hướng hẹp là nghiên cứu ngôn ngữ truyền thông qua ba sản phẩm ngôn ngữ truyền thông xã hội tiếng Việt. Tính cần thiết của đề tài Lí luận ngôn ngữ trong vài chục năm vừa qua trên thế giới cũng như ở nước ta đã có một sự chuyển biến khá mạnh mẽ, từ chỗ nghiên cứu ngôn ngữ theo quan niệm thiên lí thuyết dần hướng tới các mục tiêu ứng dụng. Hướng nghiên cứu mới đã cân đối lại hướng nghiên cứu trước đây của lí luận ngôn ngữ để ngôn ngữ học đi vào đời sống với những ứng dụng rộng rãi hơn, mạnh mẽ hơn và sâu sắc hơn, gắn ngữ học với nhu cầu xã hội. Ngôn ngữ học ứng dụng ngảy nay có nhiều địa hạt hoạt động gắn liền với nghiên cứu, thiết kế, chế tác các sản phẩm ngôn ngữ.

Việc nghiên cứu triển khai ấy cho phép mô tả, nhận xét, đánh giá những sản phâm ngôn ngữ bằng phương pháp của ngôn ngữ học. Đây chính là đặc tính quan trọng nhất của ngôn ngữ học ứng dụng. Ngữ học ứng dụng gắn với các sản phẩm bao gồm bốn nội dung lớn là: Kí hiệu học ngôn ngữ, Giáo dục ngôn ngữ, Các dịch vụ thông tin ngôn ngữ và Quản trị các sản phẩm ngôn ngữ. Luận án này là sự lựa chọn nghiên cứu liên quan đến nội dung thứ ba và đây cũng là địa hạt có tính thời sự rất cao hiện nay của Ngôn ngữ học ứng dụng.

Đối tượng, phạm vi, mục đích và nội dung nghiên cứu 2. Đối tượng, phạm vi Luận án này tập trung nghiên cứu những khía cạnh lí luận của giao tiếp ngôn ngữ, ngôn ngữ truyền thông va truyền thông xã hội cũng như thực hiện các nghiên cứu triển khai để nhận diện, phân tích, nhận xét sự tham gia cũng như ảnh hưởng và tác động của ngôn ngữ (tiếng Việt) với thông điệp truyền thông dưới dạng sản phâm bằng ngôn ngữ. Luận án lựa chọn ba sản phẩm truyền thông xã hội tiêu biểu là: Ngôn ngữ truyền thông xã hội qua những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1945 - 1969), ngôn ngữ truyền thông xã hội qua các khẩu hiệu trong thời kì Kháng chiến chống Pháp và Mĩ (1945-1975) và ngôn ngữ truyền thông xã hội trong thiết kế thông điệp của một sé chuong trinh truyén thông Phát triển cộng đồng cụ thể gần đây (trên tư liệu tiếng Việt) làm đối tượng nghiên cứu của mình. Mục đích Công trình là một thử nghiệm vận dụng lí luận cơ bản triển khai vào một địa hạt của Ngôn ngữ học ứng dụng (Ngôn ngữ truyền thông) với các mục đích cụ thể sau: - Tìm hiểu các phương điện lí luận ngôn ngữ trong Ngôn ngữ học ứng dụng thuộc địa hạt ngôn ngữ truyền thông và truyền thông xã hội.

- Vận dụng tri thức, phương pháp và kĩ năng của ngôn ngữ học ứng dụng đề khảo sát phân tích một vấn đề ngôn ngữ học liên quan đến đời sống thông tin xã hội thực tế tiếng Việt, cu thé là với ba sản phẩm truyền thông xã hội được lựa chọn. - Đóng góp ý kiến vào việc nhận diện các đặc trưng ngôn ngữ truyền thông trên ba bình diện của kí hiệu học (kết học, nghĩa học, dụng học) trong mối quan hệ với các sản phâm truyền thông có tính tiếp thị xã hội cao (trên tư liệu tiếng Việt), qua đó hướng tới học tập các kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc sử dụng ngôn ngữ trong địa hạt truyền thông xã hội tiếng Việt.