Luận án nghiên cứu chọn tạo và nhân giống cây hoa hồng rosa spp l

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI NGUYEN MAI THOM NGHIEN CUU CHON TAO VA NHAN GIONG CAY HOA HONG (ROSA SPP.) NANG SUAT, CHAT LUONG CAO CHO MOT SO TINH MIEN BAC VIET NAM Chuyên ngành: Di truyền và Chọn giống cây trồng Mã số: 62 62 05 01 LUẬN ÁN TIÊN SĨ NÔNG NGHIỆP Người hướng dẫn khoa học: 1. Vũ Văn Liết HÀ NỘI - 2009 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Mọi sự giúp đỡ việc hoàn thành luận án này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận án đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, tháng 6 năm 2009 Tác giả luận án Nguyễn Mai Thơm Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội ~ Luận văn Tiến sỹ khoa học Nông nghiệp.

i LOI CAM ON Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới hai Thấy hướng dẫn trực tiếp la GS.Tran Ti Nga va PGS. Vũ Văn Liết đã hết sức chỉ bảo, hướng dẫn để tác giả có thể hoàn thành được bản luận án này. Tác giả xin trân trọng cảm ơn các Thây, Cô Bộ môn Di truyền chọn giống cây trồng, Khoa Nông học, Viện đào tạo sau đại học, Ban Giám hiệu Trường Đại học Nông nghiệp Hà nội, Trung tâm Phát triển VAC, Viện Sinh học Nông nghiệp, Trung tâm Tài nguyên thực vật, Viện Di truyền Nông nghiệp, Viện nghiên cứu Rau Quả và Khoa Máy - Vật lý phóng xạ - Bệnh viện K Hà Nội đã tạo điều kiện giúp đỡ về học vấn và vật chất cho tác giả. Ủy ban Nhân dân xã Mê Linh huyện Mê Linh tỉnh Vĩnh Phúc, Ủy ban nhân dân xã Đông Cương Thành phố Thanh Hóa tỉnh Thanh Hóa và Hợp tác xã Tây Tựu số 2 huyện Từ Liêm Thành phố Hà Nội đã tạo điều kiện giúp đỡ về địa điển triển khai thí nghiệm cho tác giả.

Công trình được hoàn thành có sự động viên của gia đình, bạn bè đồng nghiệp và các học viên cao học, sinh viên thực tập tốt nghiệp, nghiên cứu khoa học. Tác giả xin chân thành cảm ơn những sự giúp đỡ quý báu đó. Tác giả xin trân trọng cảm ơn ! Tháng 6/ 2009 Tác giả luận án Nguyễn Mai Thơm Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội ~ Luận văn Tiến sỹ khoa học Nông nghiệp. H MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan 1 Lời cảm ơn il Muc luc iii Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt Vil Danh mục các bảng số liệu Vili Danh mục các hình vẽ, đồ thị xI MỞ ĐÀU 1.

Tính cấp thiết của đề tài 1 2. Mục đích và yêu cầu 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 4. Đối tượng và phạm vỉ nghiên cứu Chương 1 - TONG QUAN TAI LIEU 1.

Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Cơ sở khoa học trong chọn giống cây trồng OND Dn FR W 1. Cơ sở khoa học trong chọn giống bằng đột biến nhân tạo 1. Đặc điểm thực vật học và sự phân bố của cây hoa hồng trên thế giới 10 1.

Phân loại thực vật 10 1. Sự phân bố của cây hoa hồng trên thế giới 14 1. Phân tích đa dạng di truyền đối với quần thể nghiên cứu và thu thập nguồn gen 16 1. Nghiên cứu về chọn giống hoa hồng 20 1.

Nghiên cứu chọn giỗng bằng phương pháp lai hữu tính 20 1. Nghiên cứu về chọn giống bằng phương pháp gây đột biến 22 1. Nghiên cứu chọn giỗng bằng phương pháp chuyên gen 24 Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội ~ Luận văn Tiến sỹ khoa học Nông nghiệp. Nghiên cứu về nhân giống vô tính hoa hồng 1.

Nghiên cứu về phương pháp giâm cành 1. Nghiên cứu về phương pháp ghép hoa hồng 1. Nghiên cứu về phương pháp chiết 1. Nghiên cứu về phương pháp nuôi cấy mô tế bào 1.

Tình hình sản xuất, tiêu thụ hoa hồng trên thế giới 1. Nghiên cứu, sản xuất và tiêu thụ hoa hồng ở Việt Nam 1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ hoa hồng ở Việt Nam 1. Những nghiên cứu về hoa hồng ở Việt Nam Chương 2 - VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.

Vật liệu nghiên cứu 2. Nội dung nghiên cứu 2. Phương pháp nghiên cứu Chương 3 - KET QUA NGHIEN CỨU VÀ THẢO LUẬN 3. Thu thập, đánh giá tập đoàn mẫu giống từ nguồn địa phương và nhập nội 3.

Kết quả thu thập các mẫu giống hoa hồng từ nguồn địa phương và nhập nội 3. Đặc điểm thực vật học của các mẫu giống hoa hồng 3. Đặc điểm cấu trúc và hình thái cành hoa 3. Đánh giá mức độ nhiễm một số sâu bệnh hại chính của các mẫu giống hoa hồng 3.

Đánh giá sự đa dạng di truyền của các mẫu giống hoa hồng trong tập đoàn nghiên cứu Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội ~ Luận văn Tiến sỹ khoa học Nông nghiệp. Kết quả ứng dụng đột biến thực nghiệm tạo vật liệu chọn giống hoa hồng 3. Ảnh hưởng của các liều lượng xử lý phóng xạ tới sinh trưởng, phát triển và xuất hiện biến dị trên cây hoa hồng 6 thé hé MV, 3. Biểu hiện một số tính trạng hình thái, cấu trúc hoa và tần số xuất hiện các biến dị của một số mẫu giống hoa hồng ở thế hệ M¡V; 3.

Biểu hiện một số tính trạng hình thái, câu trúc hoa và kết quả phân lập một số đạng đột biến hình thái hoa hồng ở cdc thé hé M,V3 3. Ảnh hưởng của các liều lượng phóng xạ tới tỷ lệ hạt phấn hữu dục ở các thể hệ M¡V¡, MiV2 va MiV3 3. Đánh giá khả năng sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa của một số mẫu giống hoa hồng có triển vọng tại một số tỉnh miền Bắc Việt Nam 3. Đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển, năng suất và chất lượng hoa của một số mẫu giống hoa hồng có triển vọng tại trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội 3.

Đánh giá khả năng sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa của một số mẫu giống có triển vọng tại Thanh Hóa, Hà Nội và Vĩnh Phúc 3. Phân tích tính ổn định năng suất của các kiểu gen với môi trường 3. Khảo sát sự đa dạng di truyền của các mẫu giống có triển vọng bằng phân tích ADN qua nhân bản ngẫu nhiên RAPD-PCR. Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống vô tính cây hoa hồng với mẫu giống triển vọng 3.

Nghiên cứu thời vụ nhân giống cho các mẫu giống hoa hồng có triển vọng bằng phương pháp ghép mắt 3. Nghiên cứu một số loại gốc ghép cho mẫu giống hoa hồng triển vọng JP30 Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội ~ Luận văn Tiến sỹ khoa học Nông nghiệp. Nghiên cứu ảnh hưởng của hai phương pháp ghép mắt nhỏ có gỗ và ghép đoạn cành đến tình hình sinh trưởng, phát triển một số mẫu giống hoa hồng triển vọng 3. Nghiên cứu thời vụ giâm cành hoa hồng cho một số mẫu giống có triển vọng 3.

Nghiên cứu ảnh hưởng của chiều dài cành giâm đến tình hình sinh trưởng của cành giâm của mẫu giống JP30 3. Ảnh hưởng của giá thể đến khả năng sinh trưởng phát triển của cành giâm mẫu giống JP30 3. Ảnh hưởng một số đạng phân bón lá đến tình hình sinh trưởng của cành giâm mẫu giống JP30 3. Tóm tắt sơ đồ quy trình nhân giỗng hoa hồng bằng phương pháp ghép mắt và giâm cành cho một số mẫu giống có triển vọng Chương 4 - KÉT LUẬN VÀ ĐÈ NGHỊ 4.

Đề nghị DANH MỤC CÔNG TRÌNH Đà CÔNG BO LIÊN QUAN DEN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội ~ Luận văn Tiến sỹ khoa học Nông nghiệp. 121 123 131 133 135 138 140 140 142 143 144 ©cœ mo 0 B0 Đẽ Se ee ee + ©) — C 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 DANH MUC CAC KY HIEU, CAC CHU VIET TAT Ký hiệu ADN cc CD CT CT1 CT2 CT3 DBDR DBHC DC DK DT DVT FAO NS NST PCR PT QTL RAPD RFLP ST TB TT Tên đầy đủ Acid deoxyribo nucleotide Chiéu cao Chiéu dai Công thức Công thức 1 Công thức 2 Công thức 3 Độ bền đồng ruộng Độ bền hoa cất Đối chứng Đường kính Diện tích Don vi tinh Tổ chức lương thực và nông nghiệp Liên hiệp Quốc (Food and Agricultural Organization) Nang suat Nhiễm sắc thé Phản ứng chuỗi trùng hợp (polymerase chain reaction) Phát triển Những lôcut kiểm soát tính trạng số lượng (Quantitative trait loci) Đa hình các đoạn ADN được nhân bội ngẫu nhiên (Randomly Amplified Polymorphism DNA) Đa hình chiều dài đoạn ADN phân cắt bởi các enzym giới hạn (Restriction Fragment Length Polymorphisms ADN) Sinh truong Trung binh Thứ tự Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội ~ Luận văn Tiến sỹ khoa học Nông nghiệp. Vii DANH MỤC CÁC BẢNG SÓ LIỆU Bảng Tên bảng Trang 1.1 Một số nhóm hoa hồng chính và vùng phân bố của chúng 14 1.2_ Nguồn gốc một số loài hoa hồng trên thế giới 16 1.3 Diện tích, giá trị kinh tế hoa cắt và cây trang trí của một số nước trồng chính trên thế giới năm 2003 32 3.1 Kết quả thu thập các mẫu giống cây hoa hồng 5] 3.2 Phân nhóm tập đoàn theo một số đặc điểm hình thái 55 3.3 Kích thước và cấu trúc hoa của một số mẫu giống điển hình trong tập đoàn nghiên cứu 58 3.4 Một số đặc điểm về cấu trúc hoa của một số mẫu giống điển hình trong tập đoàn 60 3.5 Màu sắc và chất lượng hoa của một số mẫu giống điển hình trong tập đoàn 62 3.6 Một số đặc điểm hình thái và cấu trúc cành hoa của một số mẫu giống điền hình trong tập đoàn 65 3.7 Mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính của một số mẫu giống điển hình trong tập đoàn 67 3.8 Phân nhóm các mẫu giống theo hệ số tương đồng di truyền 73 3. Tỷ lệ bật mầm và sống sót của các mắt ghép sau xử lý phóng xạ 75 3.10 Động thái tăng trưởng chiều dài cành và số lá/mầm ghép ở thế hé MV, 76 3.11 Một số tính trạng số lượng về cấu trúc hoa ở thế hệ M¡Vị 78 3.12 Các biến dị xuất hiện trên cây hoa hồng sau xử lý ở thé hé M,V; 80 3.13 Một số đặc điểm hình thái, cấu trúc hoa hồng ở thé hé M:V> 83 3.

Những biến dị thu được ở thế hệ M¡V; 84 Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội ~ Luận văn Tiến sỹ khoa học Nông nghiệp .28 Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội ~ Luận văn Tiến sỹ khoa học Nông nghiệp .