Luận án hoàn thiện kỹ thuật dạy học cho giảng viên đại học quân sự

Lời cam đoan Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận án là trung thực và có xuất xứ rõ ràng. Tác giả luận án Hà Minh Phƣơng Môc lôc Tran g TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Më ®Çu 7 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 14 Ch-¬ng 1 C¬ së lý luËn viÖc hoµn thiÖn kü thuËt d¹y häc cHO giẢNG VIÊN ĐẠI HỌC QUÂN SỰ 31 1. C¸c kh¸i niÖm cơ bản 31 1.

Những yếu tố chủ yếu ảnh hưởng tới hoàn thiện kỹ thuật dạy học cho giảng viên Đại học quân sự 46 1. Hệ thống kỹ thuật dạy học vµ chuẩn đánh giá kü thuËt d¹y häc cña giảng viên đại học quân sự 53 Ch-¬ng 2 TRẠNG HOÀN THIỆN KỸ THUẬT DẠY HỌC CHO GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC QUÂN SỰ 68 2. Khái quát chung về khảo sát thực trạng 68 2. Kết quả khảo sát thực trạng 69 Chƣơng 3 YÊU CẦU, BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN KỸ THUẬT DẠY HỌC CHO GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC QUÂN SỰ HIỆN NAY 95 3.

Yêu cầu hoàn thiện kỹ thuật dạy học cho giảng viên đại học quân sự 95 3. Biện pháp hoàn thiện kỹ thuật dạy học cho giảng viên đại học quân sự 100 Chƣơng 4 Thùc nghiÖm s- ph¹m 122 4. Những vấn đề chung của thực nghiệm 122 4. Xử lý và phân tích kết quả sau tác động thực nghiệm 134 kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 149 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 152 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 153 Phô lôc 163 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt Chính trị quốc gia CTQG Đảng uỷ Quân sự Trung ương ĐUQSTƯ Đại học quân sự ĐHQS Đối chứng ĐC Khoa học xã hội và nhân văn KHXH&NV Kỹ năng dạy học KNDH Kỹ thuật dạy học KTDH Quân đội nhân dân QĐND Số lượng SL Thực nghiệm TN DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ Tên bảng, TT Nội dung Trang biểu đồ 1 1.

Bảng so sánh giữa kỹ thuật dạy học, phương pháp dạy học và kỹ năng dạy học 34 2 1. Bảng tiêu chí đánh giá KTDH của giảng viên ĐHQS 61 3 2. Bảng tổng hợp kết quả điều tra nhận thức của giảng viên và học viên về KTDH 73 4 2. Bảng tổng hợp ý kiến của giảng viên về thực trạng tổ chức hoàn thiện KTDH cho giảng viên 83 5 2.

Bảng tổng hợp ý kiến của giảng viên về khả năng tổ chức hoàn thiện KTDH cho giảng viên của các trường ĐHQS 85 6 4. Bảng các tiêu chí đánh giá và thang đánh giá KTDH cho giảng viên 122 7 4. Bảng phân phối tần số điểm đánh giá trình độ KTDH đầu vào của các nhóm tại hai cơ sở thực nghiệm 126 8 4. Bảng kết quả khảo sát trình độ KTDH đầu vào của các nhóm tại hai cơ sở thực nghiệm 126 9 4.

Bảng thống kê kết quả sau thực nghiệm về sự tiến bộ của KTDH tại cơ sở thực nghiệm 1 130 10 4. Bảng phân phối tần suất về sự tiến bộ của KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở thực nghiệm 1 130 11 4. Bảng phân phối tần suất tích lũy kết quả về sự tiến bộ của KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 1 130 12 4. Bảng mức độ tiến bộ về KTDH sau TN ở cơ sở TN 1 131 13 4.

Bảng phân phối các tham số đặc trưng về sự tiến bộ của 133 các KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 1 14 4. Bảng thống kê kết quả sau thực nghiệm về sự tiến bộ của KTDH tại cơ sở TN 2 135 15 4. Bảng phân phối tần suất về sự tiến bộ của KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 2 135 16 4. Bảng phân phối tần suất tích lũy kết quả về sự tiến bộ của KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 2 136 17 4.

Bảng mức độ tiến bộ về KTDH sau TN tại cơ sở TN 2 137 18 4. Bảng phân phối các tham số đặc trưng về sự tiến bộ của các KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 2 138 19 4. Bảng so sánh kết quả đánh giá về tính tích cực hoàn thiện KTDH của giảng viên ở các nhóm TN và nhóm ĐC 142 20 4. Biểu đồ so sánh kết quả kiểm tra đầu vào trình độ KTDH của nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 1 127 21 4.

Biểu đồ so sánh kết quả kiểm tra đầu vào trình độ KTDH của nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 2 127 22 4. Biểu đồ so sánh sự tiến bộ về các KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 1 132 23 4. Biểu đồ so sánh sự tiến bộ về các KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 2 137 DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Tên đồ thị, TT Nội dung Trang Sơ đồ 1 4. Đồ thị biểu diễn tần suất tích lũy về sự tiến bộ của KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 1 131 2 4.

Đồ thị biểu diễn tần suất tích lũy về sự tiến bộ của KTDH ở nhóm TN và nhóm ĐC tại cơ sở TN 2 136 3 4. Sơ đồ khái quát quá trình thực nghiệm 129 7 Më ®Çu 1. Giới thiệu khái quát về luận án Xuất phát từ thực trạng dạy học ở ĐHQS thời gian qua, kinh nghiệm thực tiễn dạy học của bản thân, từ sự luận bàn của các tác giả trên thế giới và Việt Nam về kỹ thuật dạy học, nghiên cứu sinh chọn vấn đề “Hoàn thiện kỹ thuật dạy học cho giảng viên Đại học quân sự” làm đề tài nghiên cứu. Luận án được kết cấu gồm: phần mở đầu, phần tổng quan về vấn đề nghiên cứu, 4 chương (9 tiết), kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.

Luận án đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận việc hoàn thiện KTDH cho giảng viên ĐHQS hiện nay, tập trung làm rõ khái niệm KTDH, xây dựng khái niệm hoàn thiện KTDH cho giảng viên, xác định các yếu tố cơ bản tác động tới quá trình hoàn thiện KTDH cho giảng viên ĐHQS, đồng thời xây dựng nội dung và cách đánh giá trình độ KTDH của giảng viên ĐHQS. Trên cơ sở lý luận và kết quả khảo sát thực trạng hoàn thiện KTDH cho giảng viên ĐHQS hiện nay, đề xuất 5 biện pháp hoàn thiện KTDH cho giảng viên ĐHQS. Các biện pháp là một chỉnh thể thống nhất, có mối quan hệ chặt chẽ, cùng hướng vào hoàn thiện KTDH cho giảng viên qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo trong các nhà trường quân đội nói chung, ĐHQS nói riêng. Luận án là công trình nghiên cứu độc lập của nghiên cứu sinh, các kết quả nghiên cứu của luận án là trung thực, có xuất xứ rõ ràng và không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đã có.

Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần bổ sung, phát triển lý luận dạy học, làm cơ sở để hoàn thiện KTDH cho giảng viên ĐHQS và có thể dùng làm tài liệu tham khảo, giảng dạy cho giảng viên các nhà trường trong và ngoài quân đội. Lý do lựa chọn đề tài luận án Đứng trước yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, cần nâng cao bản lĩnh chính trị, thế giới quan, phương pháp luận khoa học, năng lực hoạt động thực tiễn cho đội ngũ học viên, việc nâng cao chất lượng dạy học trong các trường ĐHQS trở thành một đòi hỏi cấp bách. 8 Hơn lúc nào hết, người giảng viên cần phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất và năng lực sư phạm của mình, trong đó có KTDH. Vì thế, việc kiện toàn và phát triển đội ngũ giảng viên đảm bảo về số lượng và cơ cấu, trong đó chú trọng “nâng cao trình độ học vấn, năng lực và tay nghề sư phạm” [22, tr.22] là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của các trường ĐHQS theo tinh thần Nghị quyết về công tác giáo dục - đào tạo trong tình hình mới của Đảng uỷ quân sự Trung ương và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI “Xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng” [19, tr.

§éi ngò giảng viªn lµ lùc l-îng nßng cèt, lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh chÊt l-îng gi¸o dôc - ®µo t¹o cña nhµ tr-êng. ChÝnh v× thÕ, x©y dùng ®éi ngò giảng viªn cã ®ñ phÈm chÊt, n¨ng lùc ®¸p øng yªu cÇu gi¸o dôc - ®µo t¹o trong t×nh h×nh míi lµ vÊn ®Ò c¬ b¶n, th-êng xuyªn, lµ mét nhiÖm vô chÝnh trÞ trung t©m cña c¸c trường ĐHQS hiÖn nay. Giảng viên trong các trường ĐHQS, trong quá trình thực hiện chức trách của mình phải thực hiện nhiều hoạt động, nhiệm vụ: dạy học, giáo dục học viên, nghiên cứu khoa học và thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ Quốc phòng. Trong đó, dạy học được coi là nhiệm vụ chính trị trung tâm của giảng viên ĐHQS.

Với vai trò chủ đạo, tổ chức và điều khiển quá trình dạy học, người giảng viên đóng vai trò quyết định đến chất lượng dạy học trong các trường ĐHQS. Dạy học là hoạt động thường xuyên của giảng viên nói chung, giảng viên trong các trường ĐHQS nói riêng, kết quả hoạt động là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo của nhà trường, đánh giá phẩm chất, năng lực của giảng viên. Cũng như bất kỳ hoạt động nào của con người, muốn hoạt động dạy học đạt chất lượng, hiệu quả đòi hỏi người giảng viên phải có các KTDH. Kỹ thuật dạy học phản ánh 9 chuyên môn, trình độ tay nghề sư phạm của giảng viên, KTDH của giảng viên càng thuần thục, hoàn thiện thì chất lượng quá trình dạy học càng cao.

Trong những năm vừa qua, các nhà trường quân đội, đặc biệt là các trường ĐHQS đã tích cực đổi mới, hoàn thiện chương trình, nội dung, phương pháp dạy học đáp ứng nhiệm vụ giáo dục - đào tạo trong tình hình mới. Những thành tích đó đã được khẳng định qua sản phẩm đào tạo của các nhà trường quân đội: “Học viên tốt nghiệp ra trường có chất lượng tương đối toàn diện cả về phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, kiến thức và năng lực, đáp ứng nhiệm vụ theo chức vụ ban đầu và có khả năng phát triển” [22, tr. Kết quả đó có vai trò đóng góp to lớn của đội ngũ giảng viên và đã chứng tỏ phẩm chất, trình độ, năng lực sư phạm của giảng viên trong các nhà trường quân đội.