Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung học phổ thông theo

Luận án: Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực. Xem tóm tắt và tải về tại LuanAn.net

Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án tiến sĩ

Năm xuất bản

Số trang

241

Thời gian đọc

37 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

50 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:
Đổi mới dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại
Số trang:
241 trang
Trường:
Trường Đại học Trà Vinh
Chuyên ngành:
Lý luận và phương pháp dạy học Bộ môn ngữ văn
Tác giả:
Năm:

Tóm tắt nội dung luận án

I.Đổi mới dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại

Luận án tập trung vào việc đổi mới phương pháp dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại. Việc này diễn ra tại trường trung học phổ thông. Mục tiêu là phát triển toàn diện năng lực học sinh. Chương trình Ngữ văn hiện hành đòi hỏi sự thay đổi. Giáo dục cần chuyển từ truyền thụ kiến thức sang hình thành năng lực. Truyện ngắn Việt Nam hiện đại là một mảng kiến thức quan trọng. Các tác phẩm này có giá trị văn học sâu sắc. Chúng phản ánh nhiều khía cạnh đời sống. Tuy nhiên, cách dạy học truyền thống còn hạn chế. Học sinh chưa phát huy tối đa kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Năng lực cảm thụ văn học của học sinh cần được nâng cao. Luận án nghiên cứu các giải pháp để cải thiện tình hình. Nó đề xuất những phương pháp dạy học truyện ngắn mới. Các phương pháp này tập trung vào sự chủ động của người học. Việc này giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy, phân tích và cảm thụ. Đây là bước đi cần thiết cho Chương trình Ngữ văn THPT hiện nay. Nghiên cứu mang lại cái nhìn toàn diện về dạy học Ngữ văn. Nó nhấn mạnh vai trò của việc đổi mới giáo dục.

1.1. Sự cần thiết đổi mới chương trình Ngữ văn

Chương trình Ngữ văn THPT hiện nay đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ. Giáo dục cần chuyển từ nội dung sang phát triển năng lực. Học sinh cần được trang bị kỹ năng sống. Các em phải có khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tế. Dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại không chỉ truyền đạt kiến thức. Nó cần giúp học sinh rèn luyện tư duy phản biện. Các em cần phát triển kỹ năng phân tích tác phẩm truyện ngắn. Điều này quan trọng hơn việc chỉ ghi nhớ thông tin. Nhiều phương pháp truyền thống chưa đạt được mục tiêu này. Chúng thường tập trung vào phân tích chi tiết. Ít chú trọng đến việc khơi gợi cảm xúc, sự sáng tạo. Việc đổi mới giúp học sinh hiểu sâu hơn về văn bản. Các em sẽ biết cách đọc hiểu truyện ngắn một cách chủ động. Năng lực giải quyết vấn đề của học sinh cũng được nâng cao. Luận án đặt ra vấn đề thay đổi tư duy dạy học. Nó hướng tới một môi trường học tập năng động hơn.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu phát triển năng lực học sinh

Nghiên cứu này đặt ra mục tiêu rõ ràng. Nó nhằm xây dựng các phương pháp dạy học truyện ngắn hiệu quả. Các phương pháp này phải giúp phát triển năng lực học sinh. Cụ thể là năng lực đọc hiểu, phân tích và cảm thụ văn học. Luận án mong muốn cải thiện chất lượng dạy học Ngữ văn. Học sinh cần được trang bị kỹ năng phân tích tác phẩm truyện ngắn. Các em phải biết cách tiếp cận văn bản đa chiều. Việc này giúp nâng cao năng lực cảm thụ văn học. Đồng thời, học sinh phát triển tư duy sáng tạo. Luận án cũng hướng đến việc thiết kế giáo án truyện ngắn. Các giáo án này phải phù hợp với định hướng phát triển năng lực. Nó cung cấp công cụ cho giáo viên. Giáo viên có thể áp dụng ngay vào giảng dạy. Kết quả mong đợi là học sinh tiến bộ rõ rệt. Các em sẽ yêu thích môn Ngữ văn hơn. Năng lực đọc hiểu truyện ngắn được củng cố vững chắc.

II.Cơ sở lý luận và thực tiễn dạy học truyện ngắn

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý luận vững chắc. Nó kết hợp với việc khảo sát thực tiễn dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại. Việc này diễn ra tại một số trường trung học phổ thông. Cơ sở lý luận bao gồm thể loại và thi pháp truyện ngắn. Nó cũng đề cập đến lý thuyết tiếp nhận văn học. Lý thuyết này nhấn mạnh vai trò của người đọc. Học sinh không chỉ tiếp thu, mà còn kiến tạo ý nghĩa. Phương pháp dạy học đọc hiểu văn bản văn học là trọng tâm. Các yếu tố này tạo nên nền tảng cho việc đề xuất giải pháp. Thực tiễn cho thấy nhiều hạn chế. Giáo viên còn lúng túng trong việc áp dụng phương pháp mới. Học sinh chưa phát huy được tính chủ động. Kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn còn yếu. Đặc biệt là năng lực phân tích tác phẩm truyện ngắn. Luận án đã tiến hành khảo sát kỹ lưỡng. Nó thu thập dữ liệu từ giáo viên và học sinh. Các thông tin này rất quan trọng. Chúng giúp nhận diện đúng vấn đề. Từ đó, các giải pháp đề xuất có tính khả thi cao. Việc này góp phần vào đổi mới dạy học Ngữ văn.

2.1. Thể loại truyện ngắn và lý thuyết tiếp nhận

Truyện ngắn là một thể loại văn học đặc biệt. Nó có cấu trúc và thi pháp riêng. Việc hiểu rõ thể loại giúp phân tích tác phẩm truyện ngắn hiệu quả. Luận án đi sâu vào các đặc trưng của truyện ngắn Việt Nam hiện đại. Từ đó, nó định hướng cách tiếp cận phù hợp. Lý thuyết tiếp nhận văn học đóng vai trò cốt lõi. Lý thuyết này cho rằng ý nghĩa văn bản không cố định. Nó được hình thành trong quá trình đọc của người tiếp nhận. Học sinh là chủ thể quan trọng trong quá trình này. Dạy học cần khuyến khích học sinh đối thoại với văn bản. Các em cần tự khám phá ý nghĩa. Việc này giúp phát triển năng lực cảm thụ văn học. Nó cũng rèn luyện kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Giáo viên cần tạo điều kiện cho học sinh trải nghiệm văn bản. Học sinh không chỉ tiếp nhận mà còn tạo ra kiến thức. Điều này rất quan trọng trong dạy học Ngữ văn hiện đại.

2.2. Thực trạng dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại

Thực trạng dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại còn nhiều thách thức. Giáo viên thường sử dụng phương pháp truyền thống. Bài giảng chú trọng vào việc cung cấp kiến thức. Nó ít tập trung vào việc rèn luyện kỹ năng. Học sinh thường bị động trong giờ học. Các em ít có cơ hội thảo luận, bày tỏ quan điểm. Việc này ảnh hưởng đến kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Năng lực phân tích tác phẩm truyện ngắn của học sinh chưa cao. Các em gặp khó khăn khi phải tự mình giải thích văn bản. Việc cảm thụ văn học cũng chưa sâu sắc. Giáo trình và sách giáo khoa đôi khi còn nặng về lý thuyết. Các hoạt động thực hành còn hạn chế. Điều này tạo ra khoảng cách. Khoảng cách giữa mục tiêu phát triển năng lực và thực tế giảng dạy. Luận án đã khảo sát thực trạng này. Nó chỉ ra những điểm yếu cần khắc phục. Việc đổi mới dạy học Ngữ văn là cấp bách.

2.3. Đánh giá hiện trạng dạy học và kỹ năng đọc hiểu

Luận án tiến hành đánh giá chi tiết hiện trạng dạy học. Nó tập trung vào kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn của học sinh. Kết quả cho thấy nhiều điểm cần cải thiện. Học sinh thường gặp khó khăn khi phân tích ý nghĩa sâu sắc. Các em chưa biết cách kết nối văn bản với bối cảnh xã hội. Năng lực cảm thụ văn học còn ở mức độ cơ bản. Việc đánh giá hiện trạng không chỉ dừng lại ở học sinh. Nó còn xem xét phương pháp giảng dạy của giáo viên. Nhiều giáo viên chưa được tập huấn đầy đủ. Họ chưa tiếp cận được các phương pháp dạy học truyện ngắn mới. Việc thiết kế giáo án truyện ngắn theo định hướng năng lực còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập. Đánh giá này là cơ sở để đề xuất các giải pháp. Các giải pháp phải mang tính khả thi và hiệu quả. Mục tiêu là nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn tại trường trung học phổ thông.

III.Phương pháp phát triển năng lực đọc hiểu truyện ngắn

Luận án đề xuất một hệ thống phương pháp dạy học truyện ngắn mới. Các phương pháp này được xây dựng trên nguyên tắc phát triển năng lực. Chúng tập trung vào việc khơi gợi sự chủ động của học sinh. Các nguyên tắc bao gồm tính khoa học và giáo dục. Nó đảm bảo sự thống nhất giữa lý thuyết và thực hành. Vai trò chủ đạo của giáo viên được duy trì. Tuy nhiên, học sinh phải là trung tâm của mọi hoạt động. Sự độc lập, sáng tạo của người học được khuyến khích. Các phương pháp cụ thể được trình bày chi tiết. Chúng bao gồm việc sử dụng các kỹ thuật đọc hiểu hiện đại. Ví dụ như đọc tương tác, đọc sáng tạo. Việc phân tích tác phẩm truyện ngắn được thực hiện qua nhiều hình thức. Học sinh được tham gia thảo luận nhóm, đóng vai. Việc thiết kế giáo án truyện ngắn phải linh hoạt. Nó cần tích hợp nhiều hoạt động khác nhau. Mục tiêu là giúp học sinh phát triển kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Đồng thời, nâng cao năng lực cảm thụ văn học. Đây là trọng tâm của đổi mới dạy học Ngữ văn.

3.1. Nguyên tắc tổ chức dạy học truyện ngắn hiệu quả

Việc tổ chức dạy học truyện ngắn cần tuân thủ nhiều nguyên tắc. Nguyên tắc đầu tiên là sự thống nhất giữa tính khoa học và giáo dục. Nội dung phải chính xác. Đồng thời, nó cần truyền tải giá trị nhân văn. Nguyên tắc thứ hai là kết hợp giữa trừu tượng và cụ thể. Học sinh cần hiểu các khái niệm lý thuyết. Nhưng các em cũng phải biết cách áp dụng vào tác phẩm cụ thể. Nguyên tắc thứ ba là vai trò chủ đạo của giáo viên. Tuy nhiên, vai trò độc lập, sáng tạo của học sinh được đề cao. Giáo viên là người định hướng. Học sinh là người thực hiện, khám phá. Nguyên tắc cuối cùng là đảm bảo tính cảm xúc tích cực. Dạy học phải tạo hứng thú cho học sinh. Các em cần cảm thấy yêu thích môn Ngữ văn. Điều này giúp nâng cao năng lực cảm thụ văn học. Các nguyên tắc này là kim chỉ nam. Chúng hướng dẫn việc lựa chọn và áp dụng phương pháp dạy học truyện ngắn.

3.2. Nội dung và phương pháp dạy học cụ thể

Nội dung dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại được cấu trúc lại. Nó không chỉ đơn thuần là phân tích tác phẩm. Nó còn bao gồm việc tìm hiểu bối cảnh lịch sử, văn hóa. Các phương pháp dạy học cụ thể được đề xuất. Chúng rất đa dạng. Bao gồm phương pháp đàm thoại, gợi mở, nêu vấn đề. Các kỹ thuật dạy học tích cực được ưu tiên. Ví dụ như thảo luận nhóm, viết sáng tạo, đóng vai. Việc này giúp học sinh chủ động hơn. Các em được tham gia vào quá trình khám phá văn bản. Phương pháp dạy học truyện ngắn này giúp phát triển kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Học sinh sẽ biết cách phân tích tác phẩm truyện ngắn từ nhiều góc độ. Chúng cũng rèn luyện kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm. Đây là yếu tố quan trọng trong việc phát triển năng lực học sinh. Các phương pháp này nhằm mục đích đổi mới dạy học Ngữ văn. Chúng hướng tới một môi trường học tập hiệu quả hơn.

3.3. Thiết kế giáo án truyện ngắn theo định hướng năng lực

Việc thiết kế giáo án truyện ngắn là khâu quan trọng. Giáo án cần được xây dựng theo định hướng phát triển năng lực. Nó khác biệt với giáo án truyền thống. Giáo án mới tập trung vào các hoạt động của học sinh. Nó đề ra các mục tiêu năng lực cụ thể. Mỗi hoạt động trong giáo án đều hướng tới việc rèn luyện một kỹ năng nhất định. Giáo viên cần chuẩn bị các phiếu học tập, nhiệm vụ học tập. Chúng phù hợp với từng giai đoạn bài học. Các hoạt động này giúp học sinh rèn luyện kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Các em cũng phát triển năng lực phân tích tác phẩm truyện ngắn. Giáo án mẫu được trình bày trong luận án. Nó cung cấp ví dụ cụ thể cho giáo viên. Từ đó, giáo viên có thể tự xây dựng giáo án riêng. Việc này góp phần vào việc đổi mới dạy học Ngữ văn. Nó giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy tại trường trung học phổ thông.

IV.Quy trình dạy học truyện ngắn theo năng lực học sinh

Luận án đề xuất một quy trình tổ chức dạy học truyện ngắn rõ ràng. Quy trình này được thiết kế để phát triển năng lực học sinh. Nó bao gồm các bước từ chuẩn bị đến đánh giá. Quy trình đảm bảo tính logic và khoa học. Nó giúp giáo viên dễ dàng áp dụng vào thực tế giảng dạy. Định hướng chung là tạo môi trường học tập tương tác. Học sinh là chủ thể của quá trình học. Các hoạt động trong quy trình được thiết kế đa dạng. Chúng phù hợp với nhiều đối tượng học sinh khác nhau. Việc này nhằm nâng cao kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Đồng thời, nó phát triển năng lực cảm thụ văn học. Luận án cũng cung cấp các thiết kế minh họa. Các thiết kế này là các giáo án mẫu. Chúng cho thấy cách áp dụng quy trình vào từng bài học cụ thể. Việc đánh giá kết quả học tập được thực hiện liên tục. Nó không chỉ là đánh giá cuối cùng. Đánh giá tập trung vào sự tiến bộ của học sinh. Nó đo lường mức độ phát triển năng lực. Đây là phần không thể thiếu trong đổi mới dạy học Ngữ văn.

4.1. Định hướng chung và thiết kế minh họa

Quy trình dạy học truyện ngắn bắt đầu bằng định hướng chung. Định hướng này nhấn mạnh sự chủ động của học sinh. Nó tập trung vào việc hình thành và phát triển năng lực. Giáo viên cần chuẩn bị kỹ lưỡng. Giáo án truyện ngắn được thiết kế chi tiết. Nó có các hoạt động khởi động, khám phá, luyện tập, vận dụng. Mỗi bước đều có mục tiêu cụ thể. Các thiết kế minh họa được cung cấp trong luận án. Chúng là các giáo án mẫu cho các tác phẩm truyện ngắn Việt Nam hiện đại. Ví dụ cụ thể cho thấy cách tích hợp các phương pháp dạy học truyện ngắn. Học sinh được tham gia vào các hoạt động phân tích tác phẩm truyện ngắn. Các em thảo luận, trình bày ý kiến. Việc này giúp rèn luyện kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Thiết kế minh họa giúp giáo viên dễ hình dung. Nó là nguồn tài liệu tham khảo quý giá cho đổi mới dạy học Ngữ văn.

4.2. Đánh giá kết quả học tập cảm thụ văn học

Đánh giá kết quả học tập là một phần quan trọng của quy trình. Nó không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra kiến thức. Đánh giá tập trung vào năng lực cảm thụ văn học. Nó đo lường sự tiến bộ trong kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Các hình thức đánh giá đa dạng được áp dụng. Bao gồm đánh giá qua bài viết, thuyết trình, sản phẩm học tập. Hồ sơ học tập của học sinh được sử dụng. Hồ sơ này ghi lại quá trình học tập. Nó thể hiện sự phát triển năng lực học sinh qua thời gian. Tiêu chí đánh giá được xây dựng rõ ràng. Chúng dựa trên các chuẩn năng lực đã đề ra. Việc này giúp giáo viên có cái nhìn khách quan. Học sinh cũng tự đánh giá được bản thân. Đánh giá không chỉ nhằm xếp loại. Nó còn nhằm điều chỉnh phương pháp dạy học truyện ngắn. Mục tiêu cuối cùng là cải thiện chất lượng dạy học Ngữ văn. Nó góp phần vào việc phát triển năng lực toàn diện của học sinh.

V.Thực nghiệm sư phạm và hiệu quả phát triển năng lực

Luận án tiến hành thực nghiệm sư phạm tại trường trung học phổ thông. Mục tiêu là kiểm chứng tính hiệu quả của các phương pháp dạy học truyện ngắn đã đề xuất. Phạm vi thực nghiệm được xác định rõ ràng. Đối tượng là học sinh và giáo viên tại một số trường cụ thể. Thời gian thực nghiệm được lên kế hoạch cẩn thận. Quy trình thực nghiệm được tổ chức khoa học. Việc này đảm bảo tính khách quan của kết quả. Thực nghiệm trải qua nhiều vòng. Mỗi vòng đều có sự điều chỉnh, rút kinh nghiệm. Kết quả thực nghiệm cho thấy sự khả thi của đề tài. Các phương pháp mới giúp học sinh cải thiện đáng kể kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Năng lực phân tích tác phẩm truyện ngắn được nâng cao rõ rệt. Học sinh trở nên chủ động hơn. Các em có hứng thú hơn với môn Ngữ văn. Năng lực cảm thụ văn học của học sinh cũng tiến bộ. Đây là minh chứng cho hiệu quả của việc đổi mới dạy học Ngữ văn. Luận án cung cấp bằng chứng thực tiễn. Nó chứng minh rằng phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực là cần thiết.

5.1. Mục tiêu phạm vi và tiến trình thực nghiệm

Mục tiêu chính của thực nghiệm là kiểm định. Nó kiểm định hiệu quả của việc dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại. Các phương pháp mới được áp dụng. Việc này nhằm phát triển năng lực học sinh. Phạm vi thực nghiệm bao gồm một số trường THPT. Học sinh thuộc các lớp khác nhau được chọn làm đối tượng. Giáo viên tham gia thực nghiệm được tập huấn. Thời gian thực nghiệm diễn ra trong một khoảng nhất định. Tiến trình thực nghiệm được chia thành các giai đoạn. Giai đoạn đầu là chuẩn bị tài liệu, giáo án truyện ngắn. Giai đoạn tiếp theo là triển khai giảng dạy. Các lớp thực nghiệm được áp dụng phương pháp mới. Các lớp đối chứng vẫn dùng phương pháp truyền thống. Việc này giúp so sánh, đánh giá khách quan. Kết quả được thu thập thông qua các bài kiểm tra. Chúng cũng thu thập qua phiếu khảo sát và quan sát. Quy trình này đảm bảo tính khoa học và độ tin cậy của dữ liệu.

5.2. Kết quả thực nghiệm dạy học truyện ngắn

Kết quả thực nghiệm cho thấy hiệu quả rõ rệt. Học sinh ở các lớp thực nghiệm có sự tiến bộ đáng kể. Các em đạt điểm cao hơn trong các bài kiểm tra. Đặc biệt là trong phần kỹ năng đọc hiểu truyện ngắn. Năng lực phân tích tác phẩm truyện ngắn của học sinh được nâng cao. Học sinh trở nên tự tin hơn khi bày tỏ ý kiến. Các em cũng có khả năng cảm thụ văn học sâu sắc hơn. Giáo viên tham gia thực nghiệm cũng đánh giá cao phương pháp mới. Họ cho rằng các phương pháp dạy học truyện ngắn này có tính ứng dụng cao. Chúng giúp giờ học trở nên sinh động. Học sinh hứng thú hơn với môn Ngữ văn. Kết quả thực nghiệm khẳng định giả thuyết nghiên cứu. Nó chứng minh rằng đổi mới dạy học Ngữ văn theo định hướng năng lực là khả thi. Nó mang lại hiệu quả thiết thực tại trường trung học phổ thông. Luận án đóng góp vào việc cải thiện chất lượng giáo dục.

Xem trước tài liệu
Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (241 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH ISO 9001:2015 PHAN THỊ NỞ DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BỘ MÔN NGỮ VĂN TRÀ VINH, NĂM 2021 ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH PHAN THỊ NỞ DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BỘ MÔN NGỮ VĂN MÃ NGÀNH: 9140111 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Tiết Khánh 2. Trần Thanh Bình TRÀ VINH, NĂM 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS. Phạm Tiết Khánh và TS.

Trần Thanh Bình. Việc giải quyết các vấn đề đặt ra cũng như các kết quả nghiên cứu trình bày trong luận án là hoàn toàn trung thực, chính xác và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Trà Vinh, ngày tháng năm 2021 Tác giả i LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin trân trọng cảm ơn hai nhà giáo: PGS. Phạm Tiết Khánh TS.

Trần Thanh Bình Hai Thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ dạy, góp những ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận án. Xin cảm ơn Ban Giám hiệu, Quý Thầy/Cô Trường Đại học Trà Vinh, Phòng Đào tạo Sau Đại học, Khoa Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ, Khoa Sư phạm đã tạo điều kiện thuận lợi giúp cho tôi thực hiện luận án này. Xin cảm ơn Quý Thầy/Cô trong các Hội đồng bảo vệ đã có những ý kiến vô cùng quý báu giúp tôi nhìn nhận sáng tỏ vấn đề nghiên cứu hơn. Xin cảm ơn Quý Thầy/Cô phản biện độc lập đã có chỉ ra những điểm chưa phù hợp, những vấn đề cần làm rõ thêm đã giúp tôi hoàn chỉnh luận án.

Xin cảm ơn Ban Giám hiệu, Quý Thầy/Cô và các em học sinh các trường THPT Chuyên Nguyễn Thiện Thành, Trường Thực hành Sư phạm, Trường THPT Phạm Thái Bường, Trường THPT Tập Sơn, Trường THCS THPT Dân tộc Nội trú Tiểu Cần đã giúp đỡ, hợp tác khảo sát, dạy học thực nghiệm. Xin được cảm ơn tất cả Quý Thầy/Cô, đồng nghiệp, bạn bè và những người thân yêu trong gia đình cùng đã luôn khuyến khích và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án. ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG BIỂU. viii DANH MỤC BIỀU ĐỒ, HÌNH VẼ. ix PHẦN MỞ ĐẦU.

SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT .1 Đối tượng nghiên cứu.2 Đối tượng khảo sát.

PHẠM VI NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU. ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ÁN .2 Về thực tiễn.

KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN. 6 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .1 NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ NĂNG LỰC VÀ CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TIẾP CẬN NĂNG LỰC .1 Những nghiên cứu về năng lực và chương trình giáo dục tiếp cận năng lực trên thế giới. Những nghiên cứu về năng lực và chương trình giáo dục tiếp cận năng lực ở Việt Nam .2 NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ NĂNG LỰC NGỮ VĂN VÀ DẠY HỌC NGỮ VĂN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC .1 Giai đoạn trước 2018.2 Giai đoạn sau 2018 .3 NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ THỂ LOẠI TRUYỆN NGẮN NÓI CHUNG VÀ TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI NÓI RIÊNG .1 Những nghiên cứu về thể loại truyện ngắn .2 Những nghiên cứu về truyện ngắn Việt Nam hiện đại .3 Những nghiên cứu về dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại trong nhà trường phổ thông. 23 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN.

26 CỦA VIỆC DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI.1 Thể loại và thi pháp truyện ngắn .2 Lí thuyết tiếp nhận .3 Phương pháp dạy học đọc hiểu văn bản văn học .2 CƠ SỞ THỰC TIỄN .1 Thực trạng dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại ở một số trường trung học phổ thông tỉnh Trà Vinh .2 Đánh giá thực trạng việc dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại ở trường trung học phổ thông hiện nay. 52 CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM. 55 HIỆN ĐẠI THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC .1 NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI .1 Thống nhất giữa tính khoa học và tính giáo dục trong dạy học .2 Thống nhất giữa cái trừu tượng và cái cụ thể trong dạy học .3 Thống nhất vai trò chủ đạo của người dạy và vai trò độc lập, sáng tạo của người học trong dạy học .4 Đảm bảo tính cảm xúc tích cực của dạy học.2 NỘI DUNG DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI .1 Cấu phần của nội dung dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại .2 Đánh giá chung về nội dung dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại .3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI .1 Định hướng chung .2 Một số phương pháp dạy học cụ thể .4 QUY TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI 88 3.1 Định hướng chung .2 Thiết kế minh họa.5 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP.1 Định hướng chung .2 Hồ sơ học tập của học sinh. 109 CHƯƠNG 4: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM .1 MỤC TIÊU THỰC NGHIỆM .2 PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG VÀ THỜI GIAN THỰC NGHIỆM .1 Phạm vi thực nghiệm .2 Đối tượng thực nghiệm .3 Thời gian thực nghiệm .3 TIẾN TRÌNH THỰC NGHIỆM .1 Chọn mẫu thực nghiệm .2 Quy trình tổ chức thực nghiệm .4 KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM .1 Thực nghiệm vòng một .2 Thực nghiệm vòng hai.

143 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 146 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC LIÊN QUAN LUẬN ÁN. 1 PHỤ LỤC 1: PHIẾU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG DẠY TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI. 1 PHỤ LỤC 2: PHIẾU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG HỌC TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI.

5 PHỤ LỤC 3: KẾT QUẢ XỬ LÍ THỐNG KÊ KHẢO SÁT THỰC TRẠNG DẠY TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI. 7 PHỤ LỤC 4: KẾ HOẠCH DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ (NGUYỄN TUÂN). KẾ HOẠCH DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ. 26 v ĐỌC, VIẾT VÀ GIỚI THIỆU VỀ MỘT TÁC GIẢ TRUYỆN NGẮN.

26 PHỤ LỤC 6: KẾ HOẠCH DẠY HỌC DỰ ÁN. 51 NHÀ VĂN VÀ NHỮNG NGƯỜI BẠN. 51 PHỤ LỤC 7: ĐẠI DIỆN MẪU PHIẾU KHẢO SÁT GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH. 57 PHỤ LỤC 8: BÀI KIỂM TRA TỰ LUẬN ĐẦU VÀO VÀ ĐẦU RA.

61 PHỤ LỤC 9: BẢNG QUAN SÁT THÁI ĐỘ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH LỚP DẠY THỰC NGHIỆM VÀ LỚP DẠY ĐỐI CHỨNG. 63 PHỤ LỤC 10: BIÊN BẢN NGHIỆM THU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. 65 vi DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT CTGD: Chương trình giáo dục CTNV 2006: Chương trình Ngữ văn 2006 CTNV 2018: Chương trình Ngữ văn 2018 CĐ: Chưa đạt DTNT: Dân tộc Nội trú Đ: Đạt ĐC: Đối chứng ĐH: Đại học GD&ĐT: Giáo dục và Đào tạo GV: Giáo viên HS: Học sinh KTDH: Kỹ thuật dạy học KTĐG: Kiểm tra đánh giá PPDH: Phương pháp dạy học QTDH: Quá trình dạy học SGK: Sách giáo khoa SGV: Sách giáo viên THCS: Trung học cơ sở THPT: Trung học phổ thông TNg: Thực nghiệm VNHĐ: Việt Nam hiện đại vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1. 1 Sự khác biệt giữa Chương trình giáo dục tiếp cận nội dung và Chương trình giáo dục tiếp cận năng lực.

1 Bảng thống kê các đơn vị và đối tượng khảo sát. 1 Yêu cầu cần đạt về kĩ năng, kiến thức đọc hiểu truyện ngắn. 1 Khảo sát các hình thức dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại. 2 Thống kê lớp dạy thực nghiệm.

3 Thống kê lớp dạy thực nghiệm và lớp dạy đối chứng. 4 Kết quả đánh giá phiếu học tập của học sinh. 5 So sánh kết quả kĩ năng đọc, viết của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng. 129 viii DANH MỤC BIỀU ĐỒ, HÌNH VẼ Biểu đồ 2.

1 Khảo sát ý kiến của Giáo viên về những yêu cầu cho học sinh chuẩn bị trước khi dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại .2 Những phương pháp/kỹ thuật dạy học được Giáo viên sử dụng để dạy học truyện ngắn Việt Nam hiện đại ở trường Trung học Phổ thông hiện nay. 3 Nhận thức của Học sinh về đọc hiểu tác phẩm. 51 ix PHẦN MỞ ĐẦU 1. SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ (Nghị quyết số 29- NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI; Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội khoá 13; Quyết định số 404/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ…) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, CTGD phổ thông mới (gồm CTGD phổ thông tổng thể và Chương trình các môn học, hoạt động giáo dục) của Bộ GD&ĐT (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGD&ĐT ngày 26/12/2018) đã xác định: “CTGD phổ thông bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực người học thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức cơ bản, thiết thực, hiện đại; hài hoà đức, trí, thể, mĩ; chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề trong học tập và đời sống; tích hợp cao ở các lớp học dưới, phân hoá dần ở các lớp học trên; thông qua các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi HS, các phương pháp kiểm tra, đánh giá phù hợp với mục tiêu giáo dục và phương pháp giáo dục để đạt được mục tiêu đó”.

Theo mục tiêu này, giáo dục phổ thông Việt Nam cần chuyển từ tập trung vào trang bị kiến thức, kỹ năng sang phát triển phẩm chất và năng lực người học, hướng tới phát triển các năng lực chung và các năng lực chuyên biệt liên quan đến từng môn học/hoạt động giáo dục mà mọi HS đều cần có trong cuộc sống, đồng thời tạo điều kiện phát triển tốt nhất tiềm năng của mỗi HS; đảm bảo hài hoà giữa dạy chữ, dạy người và định hướng nghề nghiệp; đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội v. Trong CTGD 2018, Ngữ văn là môn học bắt buộc thuộc lĩnh vực giáo dục ngôn ngữ và văn học từ lớp 1 đến lớp 12.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Phan Thị Nở (2021). Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Trà Vinh]. LuanAn.net. https://luanan.net/tai-lieu-khac/luan-an-day-hoc-truyen-ngan-viet-nam-hien-dai-o-truong-trung-hoc-pho-thong-theo

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung" nghiên cứu về vấn đề gì?

Luận án: Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực. Xem tóm tắt và tải về tại LuanAn.net

Luận án "Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Trà Vinh. Năm bảo vệ: 2021.

Luận án "Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung" thuộc chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Ngữ văn. Danh mục: Tài liệu khác.

Luận án "Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung" có bao nhiêu trang?

Luận án "Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung" có 241 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Luận án dạy học truyện ngắn việt nam hiện đại ở trường trung" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter