Luận án: Bản chất chính trị xã hội Quân đội Nhân dân Việt Nam trong tình hình mới

MỤC LỤC Mở đầu Chương I Bản chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam - một số vấn đề có tính qui luật của quá trình hình thành, phát triển.1 Bản chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam.2 Một số vấn đề có tính qui luật của quá trình hình thành, phát triển bản chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam. Chương II Những yêu cầu và giải pháp cơ bản của việc xây dựng bản chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay.1 Thực trạng và những yêu cầu của việc xây dựng bản chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay.2 Những giải pháp cơ bản của việc xây dựng bản chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay. Kết luận Danh mục tài liệu tham khảo. Phụ lục MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Từ khi ra đời đến nay, trải qua hơn nửa thế kỷ đấu tranh cách mạng, ở bất kỳ giai đoạn lịch sử nào, việc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị luôn luôn là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Hiện nay, cuộc đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc đang diễn ra dưới những sắc thái mới mà tính chất của chúng không kém phần gay go, quyết liệt so với giai đoạn lịch sử trước đây. Công cuộc đổi mới toàn diện đất nước những năm gần đây đã thu được những thành tựu bước đầu rất quan trọng, song cuộc cách mạng ở nước ta cũng đang đứng trước cả thời cơ mới cùng với những thách thức, nguy cơ mới. Việc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam thực sự là công cụ của đắc lực của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội đang đặt ra những yêu cầu mới.

Đặc biệt, bối cảnh quốc tế những năm gần đây đã xuất hiện những diễn biến phức tạp. Sự sụp đổ của Liên Xô và hàng loạt nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu đã dẫn đến sự thay đổi tương quan so sánh lực lượng những năm tháng trước mắt theo hướng có lợi cho chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động thù địch. Với chiến lược “Diễn biến hoà bình”, chủ nghĩa đế quốc âm mưu chớp thời cơ xoá bỏ hoàn toàn chủ nghĩa xã hội trước khi bước sang thế kỷ XXI. Mộtt rong những mục tiêu cơ bản ban đầu của chúng đối với đất nước ta là tách quân đội khỏi sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, thực hiện “giải giáp quân đội về mặt chính trị” bằng cách xúc tiến “phi đảng hoá quân đội”, “phi chính trị hoá quân đội”, “quân đội chỉ phục tùng nhà nước”.

Trên lĩnh vực chính trị - tư tưởng, chúng đang tìm cách tạo ra sự mơ hồ về nhận thức bản chất của quân đội, từ đó mưu toan tách quân đội khỏi sự lãnh đạo của Đảng, làm cho quân đội thoái hoá từ bên trong. Tình hình trên đây đòi hỏi việc giải quyết những vấn đề mới mẻ và cấp bách trong nhiệm vụ xây dựng quân đội về chính trị cần dựa trên một cơ sở khoa học vững chắc. Nghiên cứu dưới góc độ triết học vấn đề xây dựng bản chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình hiện nay nhằm cung cấp những luận chứng khoa học cho việc xây dựng quân đội ta vững mạnh về chính trị là vấn đề cấp bách, có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Nghiên cứu vấn đề xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị là một trong những hướng nghiên cứu cơ bản của nhiều nhà khoa học trong và ngoài quân đội.

Nhiều văn kiện của Đảng, Nhà nước, quân đội, nhiều bài báo, tạp chí và cả một số luận án khoa học đã đề cập tới vấn đề này ở những góc độ khác nhau, với những mức độ khác nhau (xem 19, 23, 24, 26, 27, 35, 37, 44, 47, 50, 52, 60, 65, 68, 75, 77, 81,82, 84, 87, 88, 90, 92, 96, 100, 101, 103, v. Xây dựng quân đội về chính trị là một đề tài khoa học cấp Nhà nước đã được triển khai và thu được nhiều kết quả có giá trị v ề lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên, các công trình trên đây chưa tập trung đi sâu nghiên cứu bản chất chính chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam dưới góc độ lý luận- phương pháp luận của triết học. Trong quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài, người viết luận án đã chọn lọc, kế thừa và phát triển các luận điểm có giá trị về mặt khoa học của các tác giả trong và ngoài quân đội v ề những vấn đề có liên quan, đồng thời cố gắng phát huy tính độc lập trong tư duy, trong phương pháp nghiên cứu và trong cách thể hiện những nội dung cơ bản của đề tài.

Các tài liệu nước ngoài, chủ yếu của các tác giả Xô viết thuộc Liên Xô trước đây, không trực tiếp đề cập đến đề tài. Tuy nhiên, người viết luận án cũng cố gắng tham khảo, nghiên cứu các tài liệu này về những vấn đề có liên quan (xem 55, 91, 110, 112, 115, v. Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của luận án Mục đích của luận án là thông qua việc nghiên cứu dưới góc độ triết học quá trình hình thành và phát triển bản chất chính chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam để phát hiện, khái quát những vấn đề có tính qui luật của quá trình này, góp phần cung cấp những luận chứng khoa học cho việc xây dựng quân đội ta vững mạnh về chính trị, đáp ứng những yêu cầu khách quan của tình hình và nhiệm vụ hiện nay. Để đạt mục đích trên, nhiệm vụ của luận án bao gồm những vấn đề chủ yếu sau đây: 1) Làm rõ các khái niệm “bản chất của quân đội”, “bản chất giai cấp của quân đội”, “bản chất chính chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam 2) Khái quát và phân tích những vấn đề có tính qui luật của quá trình hình thành và phát triển bản chất chính chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam.

3) Tìm hiểu thực trạng, xác định yêu cầu, đề xuấtc ác giải pháp cơ bản của việc xây dựng bản chất chính chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình hiện nay. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án là bản chất chính chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam được thể hiện trong những con người và tổ chức quân sự. Con người ở đây là tất cả những người đã và đang hoạt động trong quân đội- khái niệm quân nhân nói chung. Tổ chức quân sự ở đây là tất cả các cơ quan, đơn vị ở các cấp, các ngành, các quân - binh chủng trong quân đội - khái niệm tổ chức quân sự nói chung.

Những đóng góp về khoa học của luận án - Bước đầu tiếp cận nội hàm khái niệm “bản chất chính trị - xã hội của Quân đội”, từ đó làm rõ nội dung và những yếu tố cấu thành bản chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam. - Bước đầu khái quát và phân tích ba vấn đề cơ bản có tính quy luật của quá trình hình thành và phát triển bản chất chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam, căn cứ vào thực trạng và yêu cầu để đề xuất hệ thống giải pháp nhằm xây dựng và phát triển bản chất chính trị - xã hội của quân đội ta lên một bước mới về chất. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu. Cơ sở lý luận của luận án là hệ thống các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam về quân đội nhân dân Việt Nam nói chung, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam nói riêng, đặc biệt là xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị.

Cơ sở thực tiễn của luận án là thực tiễn lịch sử hình thành, phát triển bản chính chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam từ khi ra đời đến nay; các tài liệu, báo cáo tổng kết, các đề tài khoa học cấp Nhà nước và cấp Bộ Quốc phòng, các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài nước về các vấn đề có liên quan; các kết quả điều tra xã hội học từ các đơn vị mẫu trong toàn quân và kết quả khảo sát, điều tra, nghiên cứu, thực tế của cá nhân tác giả. Đề tài luận án được nghiên cứu dưới góc độ triết học, trong đó người viết đã vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử để giải quyết các vấn đề đặt ra trong nội dung luận án. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng tổng hợp: lô gích - lịch sử, phân tích, tổng hợp, hệ thống - cấu trúc, điều tra xã hội học, thống kê so sánh v. trong đó, phương pháp lô gích - lịch sử và hệ thống- cấu trúc được đặc biệt chú trọng.

Ý nghĩa thực tiễn của luận án - Góp phần luận chứng khoa học cho việc Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị và đề xuất hệ thống giải pháp cơ bản, toàn diện, có thể thực hiện được trong xây dựng bản chính chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay. Luận án có thể làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy các bộ môn khoa học như: học thuyết Mác-Lênin về chiến tranh và quân đội, công tác đảng - công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam. trong hệ thống nhà trường quân đội. Kết cấu của luận án Luận án gồm có: Phần mở đầu, hai chương, bốn tiết, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục.

CHƯƠNG I BẢN CHẤT CHÍNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM - MỘT SỐ VẤN ĐỀ CÓ TÍNH QUY LUẬT CỦA QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN I. bản chất chính chính trị - xã hội của Quân đội nhân dân Việt Nam Quân đội là một hiện tượng lịch sử. Quân đội ra đời và tồn tại trong một giai đoạn phát triển nhất định của xã hội loài người: giai đoạn xuất hiện chế độ tư hữu, sự phân hoá thành các giai cấp khác nhau trong xã hội và nhà nước.