Luận án bác sĩ ck ii nghiên cứu kết quả phòng chống sốt xuất huyết dengue dựa và

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC LÝ PHI LONG NGHI£N CøU kÕt qu¶ phßng chèng sèt xuÊt huyÕt dengue dùa vµo céng ®ång t¹i x· trêng kh¸nh huyÖn long phó - tØnh sãc tr¨ng n¨m 2009 LUẬN ÁN CHUYÊN KHOA CẤP II CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ Y TẾ Mã số: CK 62 72 76 05 HUẾ - 2009 KÝ HIỆU VIẾT TẮT BI : Breteau Index CDDLQ : Chiến dịch diệt lăng quăng CSDCCNCLQ : Chỉ số dụng cụ chứa nước có lăng quăng CSMĐ : Chỉ số mật độ CSNCLQ : Chỉ số nhà có lăng quăng CSNCM : Chỉ số nhà có muỗi DCCN : Dụng cụ chứa nước HI : Chỉ số nhà có lăng quăng (House Index) KAP : Knowledge – Attitude – Practice KT- TĐ- TH : Kiến thức – Thái độ- Thực Hành SD : Độ lệch chuẩn (standard deviation) SD/SXHD : Sốt Dengue / Sốt xuất huyết Dengue SXH : Sốt xuất huyết SXHD : Sốt xuất huyết Dengue TTYTDP : Trung tâm Y tế Dự phòng. TKCTPCSXH : Triển khai chương trình phòng chống sốt xuất huyết TP : Thành Phố TB : Trung bình DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Tình hình SXH các nước trong khu vực Châu Á- Thái Bình Dương 9 tháng đầu năm 2007. Tỷ lệ mắc/100.000 dân và tỷ lệ chết/mắc SXHD ở Việt Nam.

Tỷ lệ mắc/100.000 dân và tỷ lệ chết/mắc SXHD Khu vực phía Nam. Tình hình SD/SXHD tỉnh Sóc Trăng từ 2004 - 2008. Tình hình SD/SXHD huyện Long Phú tỉnh Sóc Trăng từ 2004 - 2008. Phân bố số ấp, dân số, số hộ của xã Trường Khánh.

Phân bố số ấp, dân số, số hộ của xã Tân Hưng. Tỷ lệ giữa nam và nữ của người được phỏng vấn. Tỷ lệ các lứa tuổi của người được phỏng vấn. Phân bố nghề nghiệp của người được phỏng vấn.

Phân bố trình độ học vấn của người được phỏng vấn. Kiến thức của người dân về bệnh sốt XHD của xã Tân Hưng trước và sau can thiệp. Kiến thức của người dân xã Trường Khánh về bệnh SXHD so sánh với xã Tân Hưng. Kiến thức của người dân về cách phòng chống muỗi ở xã Trường Khánh trước và sau can thiệp.

Kiến thức của người dân về cách phòng chống muỗi xã Trường Khánh và Tân Hưng. Thái độ của người dân về biện pháp thả cá để diệt lăng quăng ở xã Trường Khánh trước và sau can thiệp. Thái độ của người dân xã Trường Khánh và Tân Hưng về biện pháp thả cá để diệt lăng quăng. Hành vi của người dân về các biện pháp diệt muỗi, bọ gậy trước và sau can thiệp.

Hành vi của người dân xã Trường Khánh về các biện pháp diệt muỗi, bọ gậy so sánh với xã Tân Hưng. Các DCCN có bọ gậy tại xã Trường Khánh trước và sau can thiệp. Các DCCN có bọ gậy tại xã Trường Khánh với xã Tân Hưng. Mật độ bọ gậy ở DCCN tại xã Trường Khánh trước và sau can thiệp.

Mật độ bọ gậy ở DCCN tại xã Trường Khánh với xã Tân Hưng. Sự thay đổi về hành vi có lợi của người dân xã Trường Khánh trước và sau can thiệp. Người dân xã Trường Khánh tiếp cận với các kênh truyền thông trước và sau can thiệp. Người dân xã Trường Khánh tiếp cận với các kênh truyền thông so với xã Tân Hưng.

Các chỉ số muỗi và bọ gậy tại xã Trường Khánh trước và sau can thiệp. Các chỉ số muỗi và bọ gậy tại xã Trường Khánh so sánh với xã Tân Hưng. Sự liên quan các chỉ số bọ gậy và cá trong các DCCN tại xã Trường Khánh trước và sau can thiệp. Sự liên quan các chỉ số bọ gậy và cá trong các DCCN tại xã Trường Khánh so sánh với xã Tân Hưng.

Tỷ lệ bệnh nhân mắc sốt XH tại xã Trường Khánh trước và sau can thiệp. Tỷ lệ bệnh nhân mắc sốt XH tại xã Trường Khánh và xã Tân Hưng.69 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Tỷ lệ giữa nam và nữ của người được phỏng vấn. Tỷ lệ các lứa tuổi của người được phỏng vấn.

Phân bố nghề nghiệp của người được phỏng vấn. Phân bố trình độ học vấn của người được phỏng vấn. Kiến thức của người dân về bệnh SXHD của xã Tân Hưng trước và sau can thiệp. Kiến thức của người dân về bệnh SXHD của xã Trường Khánh và xã Tân Hưng.

Kiến thức của người dân về cách phòng chống muỗi ở xã Trường Khánh trước và sau can thiệp. Kiến thức của người dân về cách phòng chống muỗi ở xã Trường Khánh và Tân Hưng. Các DCCN có bọ gậy tại xã Trường Khánh trước và sau can thiệp. Các DCCN có bọ gậy tại xã Trường Khánh với xã Tân Hưng.

Sự thay đổi về hành vi có lợi của người dân xã Trường Khánh trước và sau can thiệp.63 MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. LỊCH SỬ SỐT DENGUE VÀ SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE. BỆNH SỐT DENGUE VÀ SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE ẢNH HƯỞNG ĐẾN KINH TẾ - XÃ HỘI.

VI RÚT GÂY BỆNH VÀ VEC TƠ TRUYỀN BỆNH. Tác nhân gây bệnh sốt Dengue và sốt xuất huyết Dengue. Véc tơ truyền bệnh sốt Dengue và sốt xuất huyết Dengue. PHÒNG CHỐNG SỐT DENGUE VÀ SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE.

Vắc xin dự phòng. Phòng chống véc tơ truyền bệnh sốt Dengue và sốt xuất huyết Dengue. Quản lý tổ chức mô hình phòng chống sốt Dengue và sốt xuất huyết Dengue tại xã. TÌNH HÌNH DỊCH TỄ HỌC CỦA BỆNH SD/SXHD TRÊN TOÀN CẦU.

Tình hình dịch tễ học của bệnh SXH trên thế giới. Tình hình dịch tễ học của bệnh sốt xuất huyết ở Việt Nam.3 Tình hình SD/SXHD của tỉnh Sóc Trăng và huyện Long Phú. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn chọn mẫu. Kỹ thuật chọn mẫu. Địa điểm nghiên cứu.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp điều tra. Điều tra các chỉ số côn trùng.

Biến nghiên cứu. Đánh giá kết quả. Xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGƯỜI ĐƯỢC PHỎNG VẤN. Phân bố theo giới. Trình độ học vấn. KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ, HÀNH VI CỦA NGƯỜI DÂN VỀ BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE.

Kiến thức của người dân về bệnh sốt xuất huyết Dengue của xã Tân Hưng trước và sau can thiệp. Thái độ của người dân xã Trường Khánh và Tân Hưng về phòng chống bệnh SXHD. Hành vi của người dân về các biện pháp diệt muỗi, lăng quăng phòng chống bệnh sốt xuất huyêt Dengue. TÌNH HÌNH MUỖI, BỌ GẬY VÀ CÁC CHỈ SỐ DỊCH TỄ HỌC.

Tình hình muỗi, bọ gậy tại các xã Trường Khánh và Tân hưng.Tỷ lệ bệnh nhân mắc sốt xuất huyết .69 Chương 4 BÀN LUẬN 4. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ, HÀNH VI CỦA NGƯỜI DÂN VỀ BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE. Kiến thức của người dân về bệnh sốt xuất huyết Dengue.

Thái độ của người dân xã Trường Khánh và Tân Hưng về phòng chống bệnh SXHD. Hành vi của người dân về các biện pháp diệt muỗi, lăng quăng phòng chống bệnh sốt xuất huyêt Dengue. TÌNH HÌNH MUỖI VÀ Ổ BỌ GẬY TRƯỚC VÀ SAU CAN THIỆP 4. Tình hình bọ gậy trong các dụng cụ chứa nước của các hộ gia đình tại xã Trường Khánh và Tân Hưng.

Hành vi có lợi của người dân xã Trường Khánh trước và sau can thiệp. Tiếp cận với các kênh truyền thông. TÌNH HÌNH MUỖI, BỌ GẬY VÀ CÁC CHỈ SỐ DỊCH TỄ HỌC. Tình hình muỗi, bọ gậy tại các xã Trường Khánh và Tân Hưng.

Sự liên quan giữa chỉ số bọ gậy và cá.88 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Bệnh sốt xuất huyết Dengue (SXHD) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi Aedes aegypti, thứ yếu là muỗi Aedes alpopictus. Là bệnh lưu hành ở các nước đang phát triển. Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh. Hiện nay theo ước tính hàng năm trên thế giới có khoảng 2,5 đến 3 tỷ người có nguy cơ mắc bệnh, trong số đó có hàng trăm ngàn người mắc bệnh và có khoảng 1/4 phải nhập viện và điều trị, trẻ em chiếm 90%, tỷ lệ tử vong khá cao.

Năm 1998, số mắc và tử vong sốt xuất huyết Dengue rất cao với 234.920 trường hợp mắc, 377 trường hợp tử vong tại 56/61 tỉnh, thành phố. Tại 20 tỉnh , thành phố khu vực phía nam có 123.997 người mắc và 347 người chết. Vì vậy, ngày 10 tháng 10 năm 1998 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 196/1998/QĐ-TTg đưa Dự án phòng sốt xuất huyết Dengue trở thành một mục tiêu trong Chương trình Mục tiêu Quốc gia thanh toán một số bệnh xã hội và bệnh dịch nguy hiểm [1], [2], [13]. Để khống chế bệnh dịch, chúng ta đã dùng nhiều biện pháp phối hợp, nhưng thực tế kết quả phòng bệnh còn rất hạn chế.

Nếu chỉ dựa vào việc phun hóa chất diệt côn trùng khi có dịch thôi thì không hiệu quả, tốn kém và cũng không duy trì được lâu dài. Các biện pháp phun thuốc hoá học và sử dụng hoá chất diệt muỗi đã chiếm ưu thế trong một thời gian dài. Tuy nhiên, đã dẫn đến hậu quả là xuất hiện hiện tượng côn trùng kháng hoá chất, bên cạnh là sự ô nhiễm môi trường do sử dụng hoá chất, đồng thời kinh phí sử dụng hoá chất ngày một tăng do phải tăng nồng độ và số lượng sử dụng. Những nghiên cứu mới đây đã chứng minh rằng các phương pháp trên ít có hiệu quả diệt quần thể muỗi, do đó ít có hiệu quả ngăn ngừa sự lan truyền sốt xuất huyết Dengue [4], [5],[6].

2 Phòng và chống sốt xuất huyết Dengue không thể thực hiện được nếu không có sự tham gia hợp tác của cộng đồng. Huy động sự tham gia của toàn cộng đồng được coi là phần cơ bản trong hoạt động chống dịch khẩn cấp. Để hiểu biết và nhận thức đúng, cùng nhau hưởng ứng, chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết Dengue thường xuyên mới mong đem lại kết quả tốt. Đối với tỉnh Sóc Trăng, tình hình kinh tế xã hội của tỉnh tiếp tục có những chuyển biến tích cực, đời sống nhân dân từng bước được nâng lên với chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về chăm sóc sức khỏe nhân dân triển khai thực hiện có hiệu quả bền vững.

Tuy nhiên tỉnh Sóc Trăng còn gặp không ít những khó khăn do biến động của khí hậu và thời tiết, cũng như sự chuyển đổi từ trồng lúa sang nuôi trồng thủy sản. Dân số của tỉnh là 1.100 người, người Kinh chiếm 65,10%, người Hoa chiếm 5,98%, người Khơ me chiếm 28,92%. Người dân có thói quen tích trữ nước và thường xuyên không đậy kín các dụng cụ chứa nước, đây là điều kiện thuận lợi dễ phát sinh và phát triển bệnh sốt xuất huyết Dengue.