Luận án Tiến sĩ: Kinh tế Biển Tỉnh Khánh Hòa Trong Hội Nhập Quốc Tế - Bùi Thị Hảo

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI BÙI THỊ HẢO KINH TẾ BIỂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÁNH HÒA TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ Chuyên ngành: Kinh tế chính trị Mã số: 62.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Chu Đức Dũng 2.Trần Thị Nam Trân HÀ NỘI - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Bùi Thị Hảo MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 Chƣơng 1:TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. Những công trình trên thế giới nghiên cứu về kinh tế biển. Những công trình trong nước nghiên cứu kinh tế biển. Những nghiên cứu về kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà.

Đánh giá tình hình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cho luận án. 18 Chƣơng 2:CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂNTRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ. Khái niệm, nội dung, đặc trưng và vai trò của kinh tế biển. Hội nhập quốc tế và sự tác động của hội nhập quốc tế đối với kinh tế biển.

Hệ thống tiêu chí đánh giá phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà. Kinh nghiệm phát triển kinh tế biển của một số tỉnh, thành phố trên thế giới và Việt Nam. Bài học phát triển kinh tế biển từ kinh nghiệm của một số tỉnh, thành phố trên thế giới và một số tỉnh, thành phố ở Việt Nam. 64 Chƣơng 3:THỰC TRẠNG KINH TẾ BIỂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÁNH HOÀTRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và những lợi thế phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà. Tình hình phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà trong hội nhập quốc tế từ năm 2005 đến năm 2015. Đánh giá thành tựu, hạn chế và nguyên nhân phát triển kinh biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà giai đoạn hội nhập quốc tế. 97 Chƣơng 4:MỤC TIÊU, PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÁNH HÒA TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ.

Dự báo bối cảnh tác động đến phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà thời gian tới. Phương hướng và mục tiêu phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà đến năm 2025, tầm nhìn 2030. Giải pháp phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà đến năm 2025, tầm nhìn 2030. 146 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

149 DANH MỤC C NG TR NH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 164 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết Tiếng Anh Tiếng Việt tắt CNH,HĐH Công nghiệp hoá, hiện đại hoá Mã lực hay sức ngựa. CV Horse Power (Đơn vị đo công suất tàu biển) Tấn. DWT Deadweight tonnage (Đơn vị đo năng lực vận tải an toàn của tàu biển) FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài ODA Official Development Assistance Viện trợ phát triển chính thức World Trade Organization WTO Tổ chức Thương mại Thế giới WB World Bank Ngân hàng thế giới GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội EU European Union Liên minh châu Âu United Nation World Tourism UNWTO Tổ chức du lịch thế giới Organization KCN Khu công nghiệp CCN Cụm công nghiệp KKT Khu kinh tế Hiệp định đối tác kinh tế chiến Trans – Pacific Strategic TPP lược xuyên Thái Bình Dương Economic Partnership Agreement Đơn vị tương đương 20 foot Twenty Foot Equivalent Units (Đơn vị đo hàng hoá được TEU container hoá) DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Hệ thống cảng biển Khánh Hoà .2 : Khối lượng vận chuyển biển của Khánh Hoà .3 : Phương tiện vận tải biển Khánh Hoà có đến 31/12/2014 .4: Lượng khách du lịch đến Khánh Hoà giai đoạn từ năm 2005-2015 .5: Một số kết quả chủ yếu về kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà .6: Số chuyến tàu biển chở khách du lịch đến Khánh Hoà qua các năm .7: Năng lực tàu thuyền, phương tiện đánh bắt hải sảntỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2005 - 2015 .8: Năng lực tàu thuyền, phương tiện khai thác xa bờ tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2005 - 2015.

Sản lượng thuỷ sản trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2006- 2015. Sản lượng nuôi trồng, khai thác và dịch vụ hải sản Khánh Hoà. Kết quả xuất khẩu thuỷ sản trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2006 - 2014.12: Quy mô GDP tỉnh, GDP của kinh tế biển và tỷ lệ đóng góp của kinh tế biển trong GDP của tỉnh Khánh Hoà .1 : Các lĩnh vực và cộng đồng dân cư dễ bị tác động do biến đổi khí hậu. 124 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.

Khung phân tích chính sách hướng đến công nghiệp xanh của UNIDO. Lao động trong ngành du lịch tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2005 - 2015 .2: Sản lượng muối xuất khẩu ở tỉnh Khánh Hoà giai đoạn 2006 - 2015. Tính cấp thiết của đề tài Nhân loại bước sang thế kỷ XXI, bên cạnh những điều kiện thuận lợi như khoa học kỹ thuật phát triển vượt bậc, đời sống kinh tế - xã hội ngày càng được nâng cao thì tình trạng dân số gia tăng, môi trường ô nhiễm, nguồn tài nguyên trên đất liền cạn kiệt… làm cho không gian kinh tế truyền thống trở nên hạn hẹp. Để giải quyết khó khăn, các quốc gia hướng ra khai thác biển và đại dương đảm bảo các nhu cầu về nguyên, nhiên, vật liệu, năng lượng, không gian sinh tồn.

Do đó, phát triển kinh tế biển trở thành mục tiêu, chiến lược hành động của nhiều quốc gia. Nằm ở khu vực Đông Nam Á, bên bờ biển Đông - Việt Nam là quốc gia biển. Biển gắn bó mật thiết với đời sống con người và kinh tế biển có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Trên cơ sở thực tiễn, Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương phát huy tiềm năng, thế mạnh, tạo tốc độ phát triển kinh tế biển nhanh, bền vững trong tất cả các tỉnh, thành phố có biển.

Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 của Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ tư Khoá X khẳng định “phải đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu lên từ biển, đảm bảo vững chắc chủ quyền quốc gia trên biển” [25,tr. Từ đây, vấn đề khai thác tiềm năng, lợi thế biển, tạo thế và lực phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ và làm chủ vùng biển đảo tổ quốc trở thành nhiệm vụ cấp bách. Khánh Hoà là tỉnh có nhiều lợi thế biển với bờ biển dài 385km, nhiều cửa lạch, đầm, vịnh cùng khoảng 200 đảo lớn, nhỏ ven bờ và quần đảo Trường Sa. Khánh Hoà có 6/9 huyện, thị xã, thành phố tiếp giáp biển, nhiều vũng, vịnh kín gió như Nha Trang, Vân Phong, Cam Ranh có ưu thế nổi bật so với các tỉnh, thành phố trong nước, khu vực và thế giới.

Khánh Hoà gần đường hàng hải quốc tế, là một trong năm con đường biển nhộn phịp nhất thế giới nên thuận lợi cho giao thương giữa các nước. Kinh tế biển được tỉnh xác định là lĩnh vực thế mạnh, là nơi tạo ra công ăn, việc làm và nâng cao đời sống nhân dân nên Đảng bộ tỉnh Khánh Hoà chủ trương đến năm 2020, tỉnh sẽ trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của cả nước, có vị thế trong khu vực Đông Nam Á và đủ sức vươn ra hội nhập quốc tế. Các hoạt động đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, coi kinh tế biển là nền tảng vững chắc trong phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng được tỉnh chú trọng, tạo 1 động lực cho Khánh Hoà chuyển biến bộ mặt kinh tế - xã hội lên một tầm cao hơn, đóng góp vào tiến trình phát triển địa phương. Với quyết tâm cao nên thời gian qua, kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà đã có sự thay đổi mạnh mẽ, tạo nên thương hiệu kinh tế biển tỉnh và có vị thế nhất định trên bản đồ kinh tế biển quốc gia.

Tuy nhiên, nếu xem xét một cách khách quan thì sự phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà còn hạn chế về quy mô, thiếu một chiến lược với tầm nhìn dài hạn. Công tác dự báo, kinh nghiệm thực tiễn phát triển kinh tế biển có nhiều hạn chế. Các hoạt động sản xuất, kinh doanh chủ yếu quy mô nhỏ, đầu tư chưa hợp lí và chưa tương xứng tiềm năng. Thực trạng này làm cho Khánh Hòa lãng phí lợi thế biển, thậm chí phá vỡ kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kìm hãm sự phát triển kinh tế tỉnh.

Bối cảnh hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ, đòi hỏi Khánh Hoà phải xác định đúng hướng, xây dựng mô hình cụ thể để vượt qua thách thức, tránh nguy cơ tụt hậu kinh tế, không bắt kịp xu thế phát triển kinh tế biển thế giớivà phụ thuộc vào các tập đoàn kinh tế bên ngoài. Để Khánh Hoà trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của cả nước, khu vực, trọng điểm thực hiện Chiến lược biển Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc nghiên cứu, đánh giá những tác động đến phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh, xác định phương hướng, mục tiêu phù hợp, đề xuất các giải pháp hiệu quả cho phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà là vấn đề cấp thiết. Với ý nghĩa đó, tôi chọn đề tài “Kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà trong hội nhập quốc tế” làm luận án tiến sĩ kinh tế, chuyên ngành Kinh tế chính trị. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2.

Mục đích: Luận án góp phần làm rõ cơ sở lý luận kinh tế biển; nghiên cứu thực tiễn hoạt động của các chủ thể sản xuất, kinh doanh kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2015; đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh giai đoạn hội nhập quốc tế. Nhiệm vụ nghiên cứu: Để đạt được mục đích nêu trên, Luận án có nhiệm vụ: - Phân tích làm rõ cơ sở lý luận về phát triển kinh tế biển. 2 - Phân tích thực trạng phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh, từ đó đánh giá những ưu điểm, hạn chế và vấn đề đặt ra cho phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà bối cảnh hội nhập quốc tế. - Phân tích những nhân tố tác động đến phát triển kinh tế biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà trong bối cảnh hội nhập quốc tế mới.