Luận án tiến sĩ luật kinh tế pháp luật về bảo hộ quyền tác giả trong môi trường

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT VÕ TRUNG HẬU PHÁP LUẬT VỀ BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ TRONG MÔI TRƯỜNG INTERNET Chuyên ngành: Luật Kinh tế Mã số chuyên ngành: 62380107 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC CBHD 1: TS. Nguyễn Đình Huy CBHD 2: TS. Châu Thị Khánh Vân CÁN BỘ PHẢN BIỆN ĐỘC LẬP Cán bộ phản biện độc lập thứ nhất: PGS. Lê Thị Bích Thọ Cán bộ phản biện độc lập thứ nhất: TS.

Lê Văn Hưng TP. Hồ Chí Minh, năm 2020 i MỤC LỤC. Trang MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.

Tổng quan tình hình nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu trong nước. Các công trình nghiên cứu ngoài nước. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu.

Cơ sở lý thuyết nghiên cứu. Lý thuyết về quyền sở hữu. Thuyết Công lợi. Quan điểm của kinh tế học về hàng hóa công cộng và hai loại hiệu suất cơ bản.

Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu, dự kiến kết quả nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu tổng quát. Câu hỏi nghiên cứu chi tiết. Phương pháp nghiên cứu.

Mục đích, đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận án. Kết cấu của Luận án. LÝ LUẬN CHUNG VỀ BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ TRONG MÔI TRƯỜNG INTERNET. Khái niệm, đặc điểm của bảo hộ quyền tác giả.

Khái niệm bảo hộ quyền tác giả. Mục đích của bảo hộ quyền tác giả. Những vấn đề Internet đặt ra đối với bảo hộ quyền tác giả. Phương thức hoạt động của Internet.

Những vấn đề Internet đặt ra đối với quyền sao chép. Những vấn đề Internet đặt ra đối với quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ. Những vấn đề Internet đặt ra đối với ngoại lệ quyền tác giả. 58 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.

QUYỀN SAO CHÉP TRONG MÔI TRƯỜNG INTERNET. Khái niệm, đặc điểm, phân loại quyền sao chép và bản sao trong môi trường Internet. Khái niệm, đặc điểm của quyền sao chép trong môi trường Internet. Phân loại quyền sao chép trong môi trường Internet.

Pháp luật Việt Nam về quyền sao chép trong môi trường Internet. Thực trạng pháp luật về quyền sao chép trong môi trường Internet. Hoàn thiện pháp luật về quyền sao chép trong môi trường Internet. Pháp luật Việt Nam về ngoại lệ quyền sao chép trong môi trường Internet.

Thực trạng pháp luật về ngoại lệ quyền sao chép nhằm mục đích nghiên cứu, giảng dạy trực tuyến và kiến nghị. Thực trạng pháp luật về ngoại lệ quyền sao chép nhằm mục đích lưu trữ thư viện điện tử và kiến nghị. 103 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. QUYỀN TỰ BẢO VỆ TÁC PHẨM BẰNG BIỆN PHÁP CÔNG NGHỆ.

Khái niệm, đặc điểm, phân loại quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện iii pháp công nghệ. Khái niệm quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ. Đặc điểm quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ. Phân loại quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ.

Pháp luật Việt Nam về quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ. Thực trạng pháp luật về quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ. Hoàn thiện pháp luật về quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ. Pháp luật Việt Nam về ngoại lệ quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ.

Thực trạng pháp luật về ngoại lệ quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ. Hoàn thiện pháp luật về ngoại lệ quyền tự bảo vệ tác phẩm bằng biện pháp công nghệ. 145 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. 149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN STT Từ/Cụm từ viết tắt Cụm từ nguyên nghĩa 1 Byte Là một đơn vị dùng để lưu trữ các dữ liệu trong máy tính, dùng để mô tả một dãy bit cố định.

2 Công ước Rome Công ước quốc tế năm 1961 về bảo hộ người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, tổ chức phát sóng. 3 Công ước Bern Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật (Đạo luật Paris, ngày 24 tháng 07 năm 1971, sửa đổi ngày 28 tháng 09 năm 1979). 4 CD - ROM Loại đĩa CD chứa dữ liệu chỉ đọc. 5 CPU Central Processing Uni, còn gọi là bộ xử lý trung tâm.

CPU đóng vai trò như não bộ của máy tính, tại đó mọi thông tin, thao tác, dữ liệu sẽ được tính toán kỹ lưỡng và đưa ra lệnh điều khiển mọi hoạt động của máy tính. 6 DCMA Digital Millennium Copyright Act – Đạo luật bảo vệ bản quyền kỹ thuật số của Hoa Kỳ. 7 DRM Digital Rights Management – Các biện pháp quản lý quyền kỹ thuật số. 8 DVD Một định dạng lưu trữ đĩa quang phổ biến, công dụng chính của nó là lưu trữ video và lưu trữ dữ liệu.

9 File Tập tin, là một tập hợp các loại thông tin dữ liệu do người sử dụng tạo ra từ máy tính. Tập tin v giúp cho người sử dụng máy tính có thể lưu trữ lại dữ liệu một cách đơn giản và dễ dàng. File được đặt tên và lưu trữ trên rất nhiều các phương tiện khác nhau như đĩa cứng, đĩa mềm, CD, DVD, USB …. 10 Gmail Dịch vụ email miễn phí của Google.

11 ICCPR Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị được Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc thông qua ngày 16 tháng 12 năm 1966. 12 ICESCR Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa (được Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc thông qua ngày 16 tháng 12 năm 1966. 13 Internet Hệ thống thông tin toàn cầu có thể được truy nhập công cộng gồm các mạng máy tính được liên kết với nhau, truyền thông tin theo kiểu nối chuyển gói dữ liệu (packet switching) dựa trên một giao thức liên mạng đã được chuẩn hóa (giao thức IP). 14 Kindle Máy đọc sách điện tử 15 LAN Local Area Network, là mạng máy tính nội bộ, giao tiếp này cho phép các máy tính kết nối với nhau để cùng làm việc và chia sẻ dữ liệu.

16 Modem Modulator và demodulator, bộ điều giải, là một thiết bị điều chế sóng tín hiệu tương tự nhau để mã hóa dữ liệu số, và giải điều chế tín hiệu mang để giải mã tín hiệu số. 17 Nxb Nhà xuất bản vi 18 PDF Portable Document Format, là định dạng tài liệu di động, tập tin văn bản phổ biến của hãng Adobe Systems. Một văn bản PDF sẽ được hiển thị giống nhau trên những môi trường làm việc khác nhau, do đó được sử dụng phổ biến cho việc phát hành sách, báo hoặc tài liệu khác qua mạng Internet. 19 RAM Loại bộ nhớ khả biến cho phép truy xuất đọc- ghi ngẫu nhiên đến bất kỳ vị trí nào trong bộ nhớ dựa theo địa chỉ bộ nhớ.

20 TCP/IP Transmission Control Protocol/ Internet Protocol - Giao thức điều khiển truyền nhận/ Giao thức liên mạng. 21 TRIPS Hiệp định về các khía cạnh liên quan tới thương mại của quyền sở hữu trí tuệ năm 1994. 22 UDHR Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc thông qua ngày 10 tháng 12 năm 1948. 23 USB Một chuẩn kết nối tuần tự đa dụng trong máy tính.

24 Website Một tập hợp trang web, thường chỉ nằm trong một tên miền hoặc tên miền phụ trên World Wide Web của Internet. 25 WCT Hiệp ước của WIPO về quyền tác giả (WCT) (1996) với các tuyên bố đã được thông qua của Hội nghị ngoại giao thông qua Hiệp ước và các quy định của Công ước Berne (1971) dẫn chiếu vii trong Hiệp ước. 26 WIPO Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới. 27 WPPT Hiệp ước của WIPO về biểu diễn và bản ghi âm (WPPT) (1996) với những tuyên bố đã được thông qua tại Hội nghị ngoại giao phê chuẩn Hiệp ước và các quy định của Công ước Berne (1971) và Công ước Rome (1961) được viện dẫn trong Hiệp ước.

1 MỞ ĐẦU Lịch sử phát triển của pháp luật về bảo hộ quyền tác giả là một quá trình biến đổi nhằm thích ứng với những tác động của công nghệ. Cách mạng công nghệ là cơ sở để xây dựng và thúc đẩy sự phát triển của quyền tác giả. Quyền tác giả đến lượt mình lại thúc đẩy phát triển công nghệ thông qua việc bảo hộ quyền của người sáng tạo đối với tác phẩm văn học, khoa học, nghệ thuật. Từ giữa thế kỷ XV, máy in được sáng tạo đã biến đổi công nghệ sao chép sách từ thủ công sang máy móc.

Với sự bùng nổ của thị trường sách sao chép ở Anh, các nhà xuất bản đã đưa ra yêu sách đòi quyền lợi cho hoạt động đầu tư biên soạn các bài viết và tiến hành in ấn. Đáp ứng yêu sách này, đạo luật về quyền tác giả được ban hành lần đầu tiên trên thế giới tại Anh với việc xây dựng hai khái niệm: quyền tác giả thuộc về người sáng tạo tác phẩm và tác phẩm được bảo hộ trong một thời hạn nhất định. Minh chứng rõ nét cho mối quan hệ giữa quyền tác giả và công nghệ là sự phát triển của công nghệ ghi âm, ghi hình, phát sóng… đã mở rộng phạm vi quyền tác giả đối với tác phẩm kịch, tác phẩm âm nhạc, bản ghi âm, bản ghi hình. Có thể nói, sự ra đời của quyền tác giả là kết quả trực tiếp của sự phát triển công nghệ.

Internet ra đời đã tạo động lực to lớn đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, trong đó có quyền tác giả. Khi Internet phát triển, quyền tác giả lại một lần nữa đối mặt với những thách thức của công nghệ mới, cụ thể như sau: (i) Trong môi trường Internet, việc tạo ra bản sao của tác phẩm là hết sức đơn giản, thuận tiện, chất lượng như bản gốc với chi phí ít hoặc không tốn chi phí. Internet cũng làm thay đổi cách thức lưu trữ tác phẩm, bản ghi, chương trình phát sóng, thay đổi dạng vật chất chứa đựng tác phẩm. Trong môi trường hữu hình, sẽ rất dễ dàng nhận biết khi nào bản sao tác phẩm được tạo ra.

Nhưng trong môi trường Internet cả “hình thức vật chất” và “sự định hình” phải đối mặt với nhiều thách thức. Công nghệ kỹ thuật số cho phép tạo ra nhiều bản sao hoàn hảo của tác phẩm được bảo hộ. Việc truyền tải và sử dụng nhiều máy tính nối mạng tạo điều kiện cho hành vi xâm phạm quyền sao chép được phổ biến rộng rãi.