Hợp tác quốc phòng của ấn độ tại khu vực ấn độ dương thái bình dương 2007 2024

Năm 2015, Ấn Độ công bố học thuyết an ninh SAGAR với thông điệp an ninh và tăng trưởng cho tất cả trong khu vực. Học thuyết này đặt trọng tâm vào việc xây dựng lòng tin chiến lược giữa các quốc gia ven biển. New Delhi cam kết đóng vai trò là bên cung cấp an ninh ròng tại vùng biển phụ cận. Vấn đề an ninh hàng hải Ấn Độ Dương được ưu tiên hàng đầu thông qua các hoạt động tuần tra chung và chia sẻ thông tin. Ấn Độ hỗ trợ các quốc gia đảo nhỏ nâng cao năng lực giám sát vùng đặc quyền kinh tế. Các trung tâm điều phối thông tin hàng hải được vận hành liên tục để giám sát tàu thuyền. Các hoạt động cứu hộ cứu nạn và ứng phó thảm họa thiên tai diễn ra thường xuyên. Sáng kiến này giúp củng cố vai trò trung tâm của New Delhi tại các tuyến đường biển huyết mạch toàn cầu.

Năm 2014, chính quyền New Delhi nâng cấp chính sách Hướng Đông thành chính sách Hành động hướng Đông. Sự điều chỉnh này mở rộng phạm vi hợp tác an ninh sang khu vực Đông Á và Thái Bình Dương. Ấn Độ không chỉ chú trọng liên kết kinh tế mà còn đẩy mạnh hợp tác quân sự thực chất. Các cam kết an ninh hàng hải được cụ thể hóa bằng các thỏa thuận chia sẻ hậu cần và đào tạo sĩ quan. New Delhi tăng cường các chuyến thăm cảng quân sự và tham vấn quốc phòng cấp cao. Khu vực Đông Nam Á trở thành cầu nối chiến lược then chốt trong tư duy an ninh mới. Quân đội Ấn Độ thường xuyên triển khai tàu chiến và máy bay tuần thám tới vùng biển Tây Thái Bình Dương. Sự can dự mạnh mẽ này khẳng định quyết tâm bảo vệ tự do thương mại và trật tự dựa trên luật lệ.

Cơ chế nhóm Bộ Tứ Quad bao gồm Ấn Độ, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Australia đóng vai trò nòng cốt trong cấu trúc an ninh khu vực. Nhóm tập trung thúc đẩy một trật tự hàng hải tự do, cởi mở và dựa trên luật pháp quốc tế. New Delhi tận dụng khuôn khổ này để nâng cao năng lực nhận thức miền hàng hải và an ninh mạng. Các nước thành viên thường xuyên chia sẻ dữ liệu vệ tinh thương mại nhằm theo dõi các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp. Quad cũng phối hợp chặt chẽ trong công tác cứu trợ thảm họa và hỗ trợ hạ tầng cảng biển. Dù không phải là một liên minh quân sự chính thức, cơ chế này tạo ra mạng lưới liên kết chiến lược vững chắc. Sự gắn kết của khối góp phần duy trì cán cân quyền lực ổn định trước các hành vi đơn phương thay đổi hiện trạng.

Ra đời từ năm 1992 như một cuộc diễn tập song phương Ấn - Mỹ, tập trận hải quân Malabar đã phát triển thành hoạt động quân sự đa phương quy mô lớn. Từ năm 2020, Australia chính thức tái gia nhập, hoàn thiện sự hiện diện đầy đủ của bốn nước Quad. Cuộc tập trận bao gồm các bài tập phức tạp về tác chiến chống ngầm, phòng không hạm đội và tác chiến mặt nước. Tàu sân bay, tàu ngầm hạt nhân và máy bay tuần thám săn ngầm hiện đại đều tham gia diễn tập. Hoạt động này kiểm tra khả năng tương tác chiến thuật và chia sẻ dữ liệu tác chiến thời gian thực. Malabar gửi đi thông điệp mạnh mẽ về khả năng sẵn sàng chiến đấu chung trên các vùng biển quốc tế. Quy mô mở rộng của cuộc tập trận khẳng định vị thế hải quân Ấn Độ trên trường quốc tế.

Hải quân Ấn Độ tổ chức tập trận đa phương Milan định kỳ tại vùng biển Andaman và Nicobar nhằm xây dựng lòng tin hàng hải. Quy mô tập trận tăng trưởng vượt bậc với sự tham gia của hàng chục quốc gia từ Đông Nam Á, Nam Á và các đối tác toàn cầu. Các khoa mục diễn tập bao gồm cứu hộ cứu nạn, chống cướp biển và tuần tra ngăn chặn hàng hải trái phép. Sự kiện tạo ra diễn đàn cởi mở để lực lượng hải quân các nước trao đổi chuyên môn quân sự. Milan giúp tăng cường khả năng phối hợp tác chiến giữa các lực lượng có trang bị khác nhau. Hoạt động này thể hiện vai trò điều phối an ninh trách nhiệm của New Delhi tại khu vực biển Ấn Độ Dương. Tinh thần hữu nghị và hợp tác chuyên nghiệp được đề cao qua từng kỳ diễn tập.

Mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam Ấn Độ ghi nhận những bước phát triển vượt bậc trên lĩnh vực an ninh quốc phòng. Hai nước đã ký kết Tuyên bố tầm nhìn chung về quan hệ đối tác quốc phòng đến năm 2030 và thỏa thuận hỗ trợ hậu cần tương hỗ. Ấn Độ cung cấp nhiều gói tín dụng quốc phòng ưu đãi để đóng mới các đội tàu tuần tra cao tốc hiện đại. Lực lượng hải quân hai bên thường xuyên trao đổi thông tin tình báo hàng hải và tổ chức luyện tập chung trên biển. New Delhi cũng hỗ trợ công tác đào tạo chuyên sâu cho các lực lượng kỹ thuật quân sự Việt Nam. Việc trao tặng tàu hộ vệ tên lửa thể hiện mức độ tin cậy chiến lược sâu sắc giữa hai quốc gia. Quan hệ hợp tác này đóng góp tích cực vào việc giữ gìn hòa bình trên Biển Đông.

Thương vụ cung cấp hệ thống tên lửa hành trình chống hạm cho Philippines đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử xuất khẩu vũ khí tên lửa BrahMos của Ấn Độ. Hợp đồng trị giá hàng trăm triệu USD này cung cấp các tổ hợp tên lửa bờ đối hạm có độ chính xác cao và tốc độ siêu âm vượt trội. Hệ thống vũ khí này nâng cao đáng kể năng lực phòng thủ bờ biển và răn đe hàng hải của quốc gia tiếp nhận. Nhiều nước Đông Nam Á khác cũng bày tỏ sự quan tâm sâu sắc tới việc mua sắm hệ thống tên lửa này. Việc xuất khẩu thành công khẳng định độ tin cậy và chất lượng kỹ thuật quân sự của Ấn Độ. Hợp tác công nghệ cao mở ra kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp quốc phòng New Delhi trên thị trường toàn cầu.

Ấn Độ tăng cường cung cấp các gói viện trợ kỹ thuật quân sự và thiết bị quốc phòng cho các nước đối tác trong khu vực. Việc chuyển giao các tàu tuần tra, phụ tùng thay thế và hệ thống radar phòng không giúp tăng cường năng lực tự chủ chiến đấu. New Delhi mở các trung tâm mô phỏng đào tạo kỹ thuật và hỗ trợ bảo dưỡng khí tài cơ giới. Các chương trình tài trợ tín dụng quốc phòng lãi suất thấp được triển khai hiệu quả tới các đối tác Nam Á và Đông Nam Á. Hoạt động này tạo ra sự đồng bộ về trang thiết bị và tăng cường mức độ liên kết kỹ thuật quân sự. Sự hỗ trợ thiết thực giúp củng cố mối quan hệ đồng minh và đối tác lâu bền. Đây là minh chứng rõ nét cho chính sách đối ngoại quốc phòng thực chất và hiệu quả.

Ấn Độ đối mặt với thách thức lớn trong việc cân bằng quan hệ giữa các siêu cường mà không làm tổn hại đến quyền tự chủ chiến lược. Việc tham gia sâu vào các cơ chế phương Tây đặt ra bài toán về mức độ can dự quân sự. Sự phụ thuộc lịch sử vào nguồn cung khí tài từ một số đối tác truyền thống đòi hỏi quá trình đa dạng hóa thận trọng. Ngoài ra, nguồn ngân sách quốc phòng có hạn cũng tạo áp lực lên tốc độ hiện đại hóa quân đội và viện trợ quốc tế. Các tranh chấp lãnh thổ trên bộ có thể làm phân tán nguồn lực dành cho các chiến dịch hải quân viễn dương. Giải quyết hài hòa các mâu thuẫn này là điều kiện tiên quyết để duy trì hiệu quả chính sách đối ngoại quốc phòng.

Trong tương lai, New Delhi sẽ tập trung hoàn thiện mạng lưới chia sẻ nhận thức tình huống biển với các đối tác. Các thỏa thuận tiếp cận căn cứ quân sự và dịch vụ hậu cần sẽ tiếp tục được mở rộng sang các điểm nút chiến lược mới. Các cuộc diễn tập chung sẽ nâng cao tính chuyên biệt hóa với các bài tập tác chiến công nghệ cao. Hợp tác công nghiệp quốc phòng sẽ chuyển dịch mạnh sang hình thức đồng nghiên cứu và phát triển vũ khí tối tân. Cơ chế đối thoại an ninh biển đa cấp sẽ được thiết lập để kịp thời xử lý các tình huống bất ngờ. Sự gắn kết chặt chẽ này sẽ củng cố vững chắc thế trận an ninh tổng thể tại không gian Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.