Luận án: Hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH  NGUYỄN PHƯƠNG ANH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN THÀNH VIÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI – 2021 BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH  NGUYỄN PHƯƠNG ANH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN THÀNH VIÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng Mã số : 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Lê Cường 2. Nguyễn Thị Hoài Lê HÀ NỘI - 2021 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án là công trình nghiên cứu riêng của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Tác giả luận án Nguyễn Phương Anh ii LỜI CẢM ƠN Luận án được hoàn thành với sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban giám đốc Học viện Tài chính, của tập thể lãnh đạo và các thầy cô Khoa sau đại học, Khoa Ngân hàng - Bảo hiểm, Bộ môn Đầu tư tài chính - Học viện Tài chính, đặc biệt là công lao hướng dẫn tận tình, chu đáo của tập thể giáo viên hướng dẫn: PGS,TS. Nguyễn Lê Cường và PGS, TS. Nguyễn Thị Hoài Lê. Em xin được gửi tới các thầy, cô lời cảm ơn trân trọng nhất.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên, ủng hộ và chia sẻ những khó khăn để tác giả hoàn thành tốt luận án. Tác giả luận án Nguyễn Phương Anh iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. i DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.

vii DANH MỤC BẢNG BIỂU. viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ.x LỜI MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU.

Tổng quan nghiên cứu về công ty chứng khoán tại Việt Nam. Tổng quan nghiên cứu về HQHĐKD của công ty chứng khoán. Tổng quan các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến HQHĐKD của doanh nghiệp. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN VÀ KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU.

Kết quả nghiên cứu tổng quan. Khoảng trống nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu .24 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA.27 CÔNG TY CHỨNG KHOÁN.

TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CHỨNG KHOÁN. Đặc trưng về công ty chứng khoán. Vai trò của công ty chứng khoán. Mô hình tổ chức và mô hình hoạt động của công ty chứng khoán.

Các hoạt động của công ty chứng khoán. HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN. Quan điểm về hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của CTCK.

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CTCK. KINH NGHIỆM NÂNG CAO HQHĐKD CỦA CÁC CTCK Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC RÚT RA ĐỐI VỚI VIỆT NAM. Công ty chứng khoán Nomura - Nhật Bản. Công ty chứng khoán SHINKO - Nhật Bản.

Công ty chứng khoán Đông Á - Hồng Kông. Công ty chứng khoán TISCO - Hồng Kông. Công ty chứng khoán Makinta – Indonesia. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam .73 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.

THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN THÀNH VIÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM. TỔNG QUAN VỀ CTCK THÀNH VIÊN SGDCK TẠI VIỆT NAM. Quá trình hình thành và phát triển các CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam. Hoạt động kinh doanh của các CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam.

Mô hình tổ chức và mô hình hoạt động của các CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam. Tình hình nhân sự của các CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam. Khái quát tình hình tài chính của các CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam. THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC CTCK THÀNH VIÊN SGDCK TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2013-2019.

Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả từng hoạt động của các CTCK thành viên. Các chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh lời của các CTCK thành viên. Chỉ tiêu đánh giá mức độ an toàn tài chính của các CTCK thành viên. NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HQHĐKD CỦA CÁC CTCK THÀNH VIÊN SGDCK TẠI VIỆT NAM.

Tổng quan các yếu tố ảnh hưởng đến HQHĐKD của các CTCK. Thống kê, mô tả các yếu tố ảnh hưởng đến HQHĐKD của các CTCK. Kiểm định các yếu tố ảnh hưởng đến HQHĐKD của các CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam hiện nay. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC CTCK THÀNH VIÊN SGDCK TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY.

Những thành tựu đạt được. Những hạn chế và nguyên nhân .154 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN THÀNH VIÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM. MỤC TIÊU, ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM VÀ CÔNG TY CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2025.

Mục tiêu, định hướng phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2025. Mục tiêu, định hướng phát triển công ty chứng khoán tại Việt Nam đến năm 2025. QUAN ĐIỂM VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC CTCK THÀNH VIÊN SGDCK TẠI VIỆT NAM. GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC CTCK THÀNH VIÊN SGDCK TẠI VIỆT NAM.

Giải pháp chung cho các CTCK. Giải pháp cho các nhóm công ty chứng khoán. KIẾN NGHỊ VỚI CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC. Cơ cấu lại tổ chức kinh doanh chứng khoán.

Tăng cường hỗ trợ các nhóm công ty chứng khoán. Nâng cao năng lực quản lý, giám sát và cưỡng chế thực thi. Nâng cao vai trò của các hội nghề nghiệp trong phát triển thị trường chứng khoán .208 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4.211 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .213 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .220 vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Nội dung 1 TTCK Thị trường chứng khoán 2 CTCK Công ty chứng khoán 3 HQHĐKD Hiệu quả hoạt động kinh doanh 4 SGDCK Sở giao dịch chứng khoán 5 CSH Chủ sở hữu 6 LNST Lợi nhuận sau thuế 7 CK Chứng khoán 8 DMĐT Danh mục đầu tư 9 TSNH Tài sản ngắn hạn 10 TSDH Tài sản dài hạn viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3. Số lượng CTCK thực hiện các hoạt động kinh doanh.

Tài sản của các nhóm CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam. Cơ cấu tài sản của các nhóm CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam. Cơ cấu nguồn vốn của các nhóm CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam. Lợi nhuận sau thuế của các CTCK thành viên SGDCK tại Việt Nam giai đoạn 2013-2019.

Số lượng các CTCK lãi và lỗ giai đoạn 2013-2019.7: Tỷ trọng doanh thu (DT) các hoạt động của các CTCK. Cơ cấu doanh thu của các nhóm CTCK .9: Tăng trưởng doanh thu môi giới của các nhóm CTCK .10: Thị phần môi giới của 9 CTCK nhóm 3 giai đoạn 2013-2019 .11: Tăng trưởng doanh thu tự doanh của các nhóm CTCK .12: Tỷ lệ chi phí trên doanh thu từng hoạt động của các nhóm CTCK .13: Các chỉ tiêu tỷ suất sinh lời của các CTCK giai đoạn 2013-2019. So sánh tỷ suất sinh lời của các CTCK với giai đoạn 2008-2012 .15: Các chỉ tiêu tỷ suất sinh lời của từng nhóm CTCK giai đoạn 2013-2019 .16: ROE của 10 CTCK đạt trên 5% cả giai đoạn 2013-2019 .17: ROE của một số CTCK mang giá trị âm trong nhiều năm. So sánh BEP của các nhóm CTCK với lãi suất ngân hàng giai đoạn 2013-2019.19: Những CTCK có tỷ lệ vốn khả dụng chưa đảm bảo (<180%) .20: Các CTCK có tỷ lệ các khoản phải thu trên tổng tài sản trên 75%.

Thống kê mô tả về quy mô tài sản của các CTCK giai đoạn 2013-2019. Thống kê mô tả yếu tố tỷ lệ tài sản dài hạn trên tổng tài sản của các CTCK .23: Thống kê mô tả hệ số nợ của các CTCK giai đoạn 2013-2019 .24: Tỷ trọng nợ ngắn hạn trên tổng nợ phải trả của các nhóm CTCK giai đoạn 2013 – 2019 .25: Thống kê mô tả tỷ lệ chi phí trên doanh thu của các CTCK .26: Thống kê mô tả tốc độ tăng trưởng doanh thu của các CTCK. Các giả thuyết của mô hình nghiên cứu .28: Thống kê mô tả .29: Kết quả kiểm tra tương quan giữa các biến .30: Kết quả kiểm định Hausman để lựa chọn mô hình .31: Kiểm định đa cộng tuyến giữa các biến độc lập .32: Kết quả kiểm định phương sai thay đổi .33: Kết quả ước lượng theo GLS .148 x DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ Biểu đồ 3.1: Số lượng các CTCK từ năm 2000 đến cuối năm 2019. Mô hình tổ chức của các CTCK thành viên SGDCK Việt Nam.

Tỷ lệ số chứng chỉ hành nghề theo các nghiệp vụ của CTCK. Tình hình tài sản của các nhóm CTCK. Lợi nhuận sau thuế của các nhóm CTCK giai đoạn 2013-2019. Tỷ trọng doanh thu các hoạt động của các CTCK .7: Tăng trưởng doanh thu môi giới của các nhóm CTCK .8: Thị phần môi giới của các nhóm CTCK giai đoạn 2013-2019 .9: Thị phần môi giới của 9 CTCK nhóm 3 .10: Tăng trưởng doanh thu tự doanh của các nhóm CTCK.

ROS, ROA và ROE của các CTCK giai đoạn 2013-2019. So sánh ROA, ROE năm 2019 của các CTCK Việt Nam .105 với một số nước Châu Á .13: Tỷ lệ vốn khả dụng trung bình của các CTCK .14: Tỷ lệ các khoản phải thu trên tổng tài sản của các CTCK. Tăng trưởng tài sản của các CTCK giai đoạn 2013-2019. Số lượng CTCK theo quy mô tài sản giai đoạn 2013-2019 .17: Tỷ lệ chi phí trên doanh thu hoạt động của các CTCK.

Tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam giai đoạn 2013-2019. Tỷ lệ lạm phát của Việt Nam giai đoạn 2013-2019 .20: Tốc độ tăng trưởng chỉ số VN30 giai đoạn 2013-2019. Mô hình quản lý công ty chứng khoán .196 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Thị trường chứng khoán là kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế, TTCK chỉ hoạt động có hiệu quả khi các chủ thể tham gia trên thị trường có đầy đủ những điều kiện, năng lực nhất định đảm bảo hoạt động kinh doanh có hiệu quả, trong đó CTCK là một trong các chủ thể đóng vai trò nòng cốt.