Luận án hiệu quả hoạt động hệ thống chính trị cấp xã tỉnh Hà Nam - Nguyễn Thị Thanh Nhàn

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ THANH NHÀN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP XÃ Ở TỈNH HÀ NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: Chính trị học Mã số: 62 31 02 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC HÀ NỘI - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Ngô Ngọc Thắng và TS. Nguyễn Duy Hạnh. Các số liệu trong luận án là trung thực, bảo đảm tính khách quan. Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Hà Nội, ngày 19 tháng 10 năm 2019 Tác giả luận án Nguyễn Thị Thanh Nhàn TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU .Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu.

Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án. Những nghiên cứu chung về hệ thống chính trị cấp xã ở Việt Nam. Những nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của HTCT cấp xã. Những nghiên cứu về Hà Nam và hệ thống chính trị cấp xã ở tỉnh Hà Nam.

Khái quát kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết. Khái quát kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài .Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. 26 Tiểu kết chương 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP XÃ.

Một số khái niệm cơ bản. Hệ thống chính trị. Hệ thống chính trị cấp xã. Hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã.

Hệ tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động hệ thống chính trị cấp xã. Một số quan điểm xác định hệ tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã. Hệ tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã. 42 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tiểu kết chương 2.

HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP XÃ TỈNH HÀ NAM - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA. Các nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã tỉnh Hà Nam. Chủ trương của Đảng về đổi mới hệ thống chính trị. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội, lịch sử, văn hóa của tỉnh Hà Nam.

Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế. Thực trạng hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã ở tỉnh Hà Nam hiện nay. Hệ thống chính trị cấp xã tỉnh Hà Nam là hệ thống được tổ chức nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ”. Hiệu quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế, ổn định chính trị và phát huy quyền làm chủ của người dân.

Mức độ hài lòng của người dân đối với hoạt động của HTCT cấp xã ở tỉnh Hà Nam. Một số vấn đề đặt ra đối với việc nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã tỉnh Hà Nam. Mâu thuẫn giữa việc áp dụng rập khuôn, máy móc mô hình và cơ chế vận hành của HTCT với việc phát huy tính chủ động, sáng tạo và hiệu quả hoạt động của HTCT cấp xã trên địa bàn tỉnh. Mâu thuẫn giữa đòi hỏi phát huy sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả giữa các bộ phận cấu thành HTCT cấp xã với hiện tượng chồng chéo, bỏ sót và chưa thật sự đồng bộ ở một số khâu đoạn, lĩnh vực trong quá trình phối hợp giữa các thành tố của HTCT cấp xã trên địa bàn tỉnh Hà Nam.

Mâu thuẫn giữa yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả với những bất cập về nội dung và phương thức hoạt động của các tổ chức cấu thành nên HTCT cấp xã tỉnh Hà Nam. Mâu thuẫn giữa yêu cầu từ thực tiễn đổi mới với những bất cập về hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ trong HTCT cấp xã. 117 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tiểu kết chương 3. PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP XÃ TỈNH HÀ NAM 4.

Dự báo các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã ở tỉnh Hà Nam. Xu hướng đổi mới, kiện toàn, sắp xếp lại bộ máy, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HTCT cấp xã, phát huy dân chủ XHCN và quyền làm chủ của nhân dân. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Hà Nam trong bối cảnh đổi mới125 4. Phƣơng hƣớng nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã tỉnh Hà Nam.

Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã ở tỉnh Hà Nam. Đổi mới nhận thức về mô hình hệ thống chính trị cấp xã phù hợp với đặc điểm, tình hình địa phương. Tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của từng yếu tố cấu thành nên hệ thống chính trị cấp xã tỉnh Hà Nam. Tiếp tục nâng cao hiệu quả sự phối hợp giữa các thành tố trong hệ thống chính trị cấp xã.

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đủ phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm nhiệm vụ. 155 Tiểu kết chương 4.163 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.166 TÀI LIỆU THAM KHẢO. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CNXH Chủ nghĩa xã hội HĐND Hội đồng nhân dân HTCT Hệ thống chính trị MTTQ Mặt trận Tổ quốc Nxb Nhà xuất bản QCDC Quy chế dân chủ TCCSĐ Tổ chức cơ sở đảng TSVM Trong sạch vững mạnh UBND Ủy ban nhân dân TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 của Đảng khẳng định: “Toàn bộ tổ chức và hoạt động của HTCT nước ta trong giai đoạn mới là nhằm xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân” [25, tr. Là bộ phận cấu thành HTCT nước ta, HTCT cấp xã là cấp chấp hành, có vai trò rất quan trọng trong việc trực tiếp tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đoàn kết nhân dân, phát huy quyền làm chủ của dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư.

Khi công cuộc đổi mới ngày càng đi vào chiều sâu, Đảng chủ trương hướng mạnh về cơ sở, xây dựng HTCT mạnh từ cơ sở, đề cao các sáng kiến và tính chủ động từ cơ sở. Trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới Đảng đã có nhiều chủ trương chỉ đạo đổi mới HTCT cấp xã, nhờ đó đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần giữ vững ổn định chính trị xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cơ bản mở đường cho kinh tế phát triển, nâng cao đời sống nhân dân. Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX “Về đổi mới và nâng cao chất lượng HTCT ở cơ sở xã, phường, thị trấn” khẳng định: “Trong thời gian qua, HTCT ở phần lớn cơ sở đã tích cực thực hiện nhiệm vụ, thực hiện quy chế dân chủ, cùng với nhân dân tạo nên những thành tựu mới và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, làm thay đổi rõ rệt bộ mặt nông thôn và thành thị”[28, tr. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, HTCT cấp xã ở nước ta còn bộc lộ nhiều yếu kém, hạn chế về tổ chức bộ máy, về nội dung lẫn phương thức hoạt động.

Vì vậy, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X (tháng 9 năm 2006) tiếp tục nhấn mạnh sự cần thiết đổi mới HTCT cấp xã, nhất là ở cơ sở nông thôn (xã, thị trấn). Gần đây nhất, Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương khóa 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com XII (tháng 10 năm 2017) “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của HTCT tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” đã xác định: “Tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước và chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội; phát huy quyền làm chủ của nhân dân”[33; tr. Đây cũng chính là mục tiêu đổi mới HTCT các cấp, từ cấp Trung ương đến cấp cơ sở. Mắt khâu trung tâm cần đột phá trong chỉnh đốn và đổi mới HTCT cấp xã là chính quyền cấp xã, bao gồm Hội đồng nhân dân, UBND xã và các đoàn thể chính trị - xã hội.

Quán triệt quan điểm của Đảng, tỉnh Hà Nam đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và phát huy vai trò của HTCT cấp xã. TCCSĐ ở nhiều nơi đã được củng cố và tăng cường, chính quyền cấp xã được kiện toàn, hoạt động khá hiệu quả, MTTQ và các đoàn thể hoạt động theo đúng chức năng, nhiệm vụ. Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ mới, HTCT cấp xã tỉnh Hà Nam đã bộc lộ không ít hạn chế, khuyết điểm. Tại một số xã, phường, thị trấn vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng chưa được phát huy, các đoàn thể tồn tại một cách hình thức, hiệu lực, hiệu quả quản lý điều hành của bộ máy chính quyền còn yếu.

Trình độ, năng lực cán bộ cấp xã còn hạn chế. Chất lượng hoạt động của HTCT cấp xã còn bất cập, điều kiện, phương tiện làm việc còn thiếu thốn, một số vấn đề về chính sách cán bộ ở cơ sở chưa được quan tâm đúng mức, kinh tế - xã hội phát triển chưa vững chắc, việc bảo tồn phát huy các giá trị văn hóa truyền thống và xây dựng đời sống văn hóa cho nhân dân còn chưa được quan tâm đúng mức.