Hạn chế bỏ học ở tiểu học qua quản lý xã hội hóa giáo dục tại cấp xã luận án tiế

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM ––––––––––––––––––––––– ĐINH ĐẠI PHONG HẠN CHẾ BỎ HỌC Ở TIỂU HỌC QUA QUẢN LÍ XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC TẠI CẤP XÃ LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM ––––––––––––––––––––––– ĐINH ĐẠI PHONG HẠN CHẾ BỎ HỌC Ở TIỂU HỌC QUA QUẢN LÍ XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC TẠI CẤP XÃ Chuyên ngành: QUẢN LÍ GIÁO DỤC Mã số: 60 14 01 14 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. ĐẶNG THÀNH HƢNG THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học thực sự của cá nhân tôi. Luận văn đƣợc thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của PGS. Đặng Thành Hƣng.

Các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ một công trình khoa học nào khác. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Thái Nguyên, tháng 4 năm 2014 Học viên Đinh Đại Phong i Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ LỜI CẢM ƠN Với tấm lòng chân thành, tác giả xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Giám hiệu, các thầy cô giáo và cán bộ phòng Sau Đại học; Khoa Tâm lý giáo dục, trƣờng Đại học Sƣ phạm Thái Nguyên; Các thầy cô giáo đã tham gia quản lý, giảng dạy và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện bản luận văn này. Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.

Đặng Thành Hƣng, ngƣời thầy đã hƣớng dẫn, tận tình giúp đỡ, đóng góp những ý kiến quý báu cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu để bản luận văn này đƣợc hoàn thành. Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tân Sơn tỉnh Phú Thọ, Ban Giám hiệu trƣờng tiểu học 3 xã Xuân Đài, Kim Thƣợng, Xuân Sơn - Tỉnh Phú Thọ, Đảng ủy và Ủy ban nhân dân 3 xã Xuân Đài, Kim Thƣợng, Xuân Sơn đã cung cấp tƣ liệu, động viên giúp đỡ và tạo mọi điều kiện để tác giả hoàn thành bản luận văn. Với sự cố gắng nỗ lực của bản thân tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận đƣợc sự chỉ dẫn, góp ý của các thầy giáo, cô giáo và bạn bè đồng nghiệp để bản luận văn ngày càng hoàn thiện hơn.

Xin trân trọng cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 4 năm 2014 Học viên Đinh Đại Phong ii Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. iv DANH MỤC CÁC BẢNG.

Lí do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Khách thể và Đối tƣợng nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Dự kiến cấu trúc luận văn. 5 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG XHHGD NHẰM HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG BỎ HỌC Ở TIỂU HỌC.

Tổng quan tình hình nghiên cứu. Nghiên cứu về xã hội hóa giáo dục. Nghiên cứu về quản lí giáo dục tiểu học ở cấp địa phƣơng. Nghiên cứu về quản lí hoạt động XHHGD để hạn chế bỏ học.

Các khái niệm cơ bản. Quản lí giáo dục. Xã hội hóa giáo dục. Hiện tƣợng bỏ học.

Hạn chế bỏ học. Quản lí hoạt động XXHGD. 22 iii Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www. Những nhân tố tác động đến hiện tƣợng bỏ học ở tiểu học tại cấp địa phƣơng.

Trình độ phát triển kinh tế - xã hội tại địa bàn. Điều kiện phát triển giáo dục. Quản lí nhà trƣờng. Quản lí giáo dục cấp địa phƣơng.

Chỉ đạo và hỗ trợ của cấp trên. Đặc điểm hoạt động XHHGD trong giáo dục tiểu học và quản lí hoạt động này ở cấp xã. Những tiềm năng và khả năng XHHGD. Những nguồn lực quản lí XHHGD.

Những điều kiện để hạn chế bỏ học. 38 Kết luận chƣơng 1. 40 Chƣơng 2: THỰC TRẠNG BỎ HỌC Ở TIỂU HỌC VÀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG XHHGD ĐỂ HẠN CHẾ BỎ HỌC TẠI BA XÃ XUÂN ĐÀI – KIM THƢỢNG – XUÂN SƠN HUYỆN TÂN SƠN, PHÚ THỌ. Khái quát tình hình tự nhiên, kinh tế - xã hội ở ba xã Xuân Đài – Kim Thƣợng – Xuân Sơn huyện Tân Sơn tỉnh Phú Thọ.

Tình hình tự nhiên, kinh tế - xã hội. Tình hình phát triển giáo dục và giáo dục tiểu học. Thực trạng học sinh bỏ học ở các trƣờng tiểu học trên địa bàn ở ba xã Xuân Đài – Kim Thƣợng – Xuân Sơn. Đặc điểm chung của học sinh các trƣờng TH ở ba xã Xuân Đài – Kim Thƣợng – Xuân Sơn.

Tình hình về đội ngũ CBQL, GV và học sinh 3 trƣờng Tiểu học. Tổ chức khảo sát thực trạng. Mục đích, qui mô, địa bàn, khách thể khảo sát. Nội dung khảo sát.

47 iv Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www. Kết quả khảo sát. Thực trạng bỏ học thuộc ba trƣờng Tiểu học xã Xuân Đài – Kim Thƣợng – Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, Phú Thọ. Thực trạng hoạt động XHHGD ở địa bàn xã.

Thực trạng quản lí hoạt động XHHGD. Thực trạng quản lí XHHGD để hạn chế bỏ học. Nhận định chung về thực trạng. Ƣu điểm và thành tựu.

Nhƣợc điểm và khó khăn. Những tác động gây ảnh hƣởng. 62 Kết luận chƣơng 2. 63 Chƣơng 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở CẤP XÃ NHẰM HẠN CHẾ BỎ HỌC CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC.

Những nguyên tắc định hƣớng. Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về khắc phục tình trạng học sinh bỏ học. Tính cụ thể và thực tế. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện.

Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả. Biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở điạ phƣơng nhằm hạn chế hiện tƣợng bỏ học của học sinh tiểu học trên địa bàn cụm ba xã Xuân Đài – Kim Thƣợng – Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ. Các biện pháp hành chính. Các biện pháp chuyên môn và kĩ thuật.

Các biện pháp tổ chức, nhân sự và con ngƣời. Các biện pháp xã hội. 76 v Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www. Các biện pháp kinh tế.

Khảo nghiệm tính khả thi và sự cần thiết của các biện pháp quản lý đã đƣợc đề xuất.1 Mục đích khảo nghiệm. Nội dung khảo nghiệm. Phƣơng pháp khảo nghiệm. Kết quả khảo nghiệm.

87 Kết luận chƣơng 3. 88 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Đối với Nhà nƣớc và các cơ quan Trung ƣơng. Đối với huyện Ủy , Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân huyện Tân Sơn.

Đối với Sở GD&ĐT Phú Thọ. Đối với các trƣờng Tiểu học. 91 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 92 PHỤ LỤC vi Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT QL Quản lý XHHGD Xã hội hóa giáo dục XHH Xã hội hóa NĐ Nghị định CP Chính phủ HĐND Hội đồng nhân dân UBND Uỷ ban nhân dân BGDĐT Bộ giáo dục và đào tạo CMHS Cha mẹ học sinh GVCN Giáo viên chủ nhiệm GVBM Giáo viên bộ môn HT Hiệu trƣởng QL Quản lý QLGD Quản lí giáo dục XHCN Xã hội chủ nghĩa LLXH Lực lƣợng xã hội PCGD Phổ cập giáp dục KT - XH Kinh tế - xã hội TH Tiểu học GD – ĐT Giáo dục - đào tạo GDTH Giáo dục tiểu học GV Giáo viên CBQL Cán bộ quản lý HS Học sinh NV Nhân viên PCGDTH Phổ cập giáo dục Tiểu học CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa iv Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.

Tình hình về đội ngũ CBQL, GV và học sinh ba trƣờng Tiểu học. Thực trạng bỏ học thuộc ba trƣờng Tiểu học xã Xuân Đài Kim Thƣợng – Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, Phú Thọ. Nguyên nhân bỏ học trƣờng tiểu học thuộc ba xã xã Xuân Đài – Kim Thƣợng – Xuân Sơn. Nhận thức về tầm quan trọng của công tác XHHGD Tiểu học.

Quản lý hoạt động XHHGD tại địa phƣơng đối với ba trƣờng tiểu học ba xã Xuân Đài – Kim Thƣợng – Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, Phú Thọ. Thực trạng quản lí XHHGD để hạn chế bỏ học trƣờng Tiểu học cụm ba xã Xuân Đài – Kim Thƣợng – Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, Phú Thọ. Khảo nghiệm tính cần thiết biện pháp nhằm hạn chế bỏ học ở tiểu học qua quan lí xã hội hóa giáo dục tại cấp xã. Khảo nghiệm tính khả thi biện pháp nhằm hạn chế bỏ học ở tiểu học qua quan lí xã hội hóa giáo dục tại cấp xã.

87 v Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài 1. Về mặt lí luận Vấn đề học sinh bỏ học ở các cấp học phổ thông ở nƣớc ta và khu vực các nƣớc đang phát triển đã đƣợc các nhà khoa học Việt Nam và các tổ chức giáo dục quốc tế nhƣ UNESCO, UNDP, UNFPA, FAO, ADB… quan tâm từ lâu qua các dự án điều tra, đánh giá và can thiệp nhằm ngăn ngừa, hạn chế hiện tƣợng này trên qui mô lớn bằng các biện pháp sƣ phạm, kinh tế, xã hội và quản lí. Từ đầu những năm 90, nhiều kết quả nghiên cứu của Viện Khoa học giáo dục Việt Nam đã đƣợc công bố [15, 16, 17, 26, 42].

Hiện tƣợng bỏ học khi đó gắn liền với yêu cầu phổ cập giáo dục tiểu học và hƣớng tới phổ cập giáo dục trung học ở nƣớc ta trong bối cảnh kinh tế-xã hội mới bắt đầu vận hành theo cơ chế thị trƣờng. Những nghiên cứu trên cho thấy hiện tƣợng bỏ học không liên quan nhiều tới chuyên môn mà chịu ảnh hƣởng rất lớn từ những biến động kinh tế-xã hội, đặc biệt ở nông thôn và những địa bàn khó khăn. Những giải pháp quản lí thích hợp và không đơn điệu từ riêng phía nhà trƣờng có thể góp phần cải thiện tình hình.