Luận án: Giáo dục, Y tế và Ảnh hưởng Tương tác lên Tăng trưởng Kinh tế Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ---------------- NGUYỄN MẠNH CƯỜNG GIÁO DỤC, Y TẾ VÀ ẢNH HƯỞNG TƯƠNG TÁC CỦA CHÚNG LÊN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH KINH TẾ HỌC HÀ NỘI - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ---------------- NGUYỄN MẠNH CƯỜNG GIÁO DỤC, Y TẾ VÀ ẢNH HƯỞNG TƯƠNG TÁC CỦA CHÚNG LÊN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM Chuyên ngành: KINH TẾ HỌC (TOÁN KINH TẾ) Mã số: 9310101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1. NGUYỄN MẠNH THẾ 2. VŨ THANH SƠN HÀ NỘI - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận án Nguyễn Mạnh Cường i LỜI CẢM ƠN Tác giả xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới giáo viên hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án. Xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng đến quý thầy cô trong Khoa Toán Kinh tế - Đại học Kinh tế Quốc dân, đã giúp đỡ và đóng góp nhiều ý kiến quý báu để luận án hoàn thiện tốt hơn. Xin gửi lời cảm ơn tới các cán bộ thuộc Viện Đào tạo Sau Đại học đã tạo điều kiện giúp đỡ về các thủ tục hành chính trong suốt toàn bộ quá trình học tập. Cuối cùng, tác giả xin bày tỏ sự biết ơn tới những người thân trong gia đình, bạn bè của mình đã động viên, khích lệ tác giả trong suốt quá trình học tập nghiên cứu, hoàn thành luận án.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận án Nguyễn Mạnh Cường 3 MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC.iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC BẢNG.viii LỜI MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.4 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Cơ sở lý thuyết về vai trò của vốn nhân lực đối với tăng trưởng kinh tế.1 Mô hình tăng trưởng cổ điển.2 Mô hình tăng trưởng tân cổ điển. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh.2 Các khái niệm và đo lường về giáo dục, y tế, tăng trưởng kinh tế.1 Khái niệm và đo lường về Giáo dục.2 Khái niệm và đo lường về Y tế.

Khái niệm và đo lường tăng trưởng kinh tế. Một số yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Ảnh hưởng của giáo dục lên tăng trưởng kinh tế. Ảnh hưởng của y tế lên tăng trưởng kinh tế.

Ảnh hưởng tương tác của giáo dục, y tế lên tăng trưởng kinh tế. Một số yếu tố khác ảnh hưởng lên tăng trưởng kinh tế. Tổng quan nghiên cứu về ảnh hưởng của giáo dục, y tế và tương tác của chúng đến tăng trưởng kinh tế. Tổng quan nghiên cứu về ảnh hưởng của giáo dục đến tăng trưởng kinh tế 30 1.

Tổng quan nghiên cứu về ảnh hưởng của y tế lên tăng trưởng kinh tế. Tổng quan nghiên cứu ảnh hưởng tương tác của giáo dục, y tế lên tăng trưởng kinh tế. Khung phân tích của luận án.53 TÓM TẮT CHƯƠNG 1. 56 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ GIÁO DỤC, Y TẾ VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011-2016.

Một số chính sách về Giáo dục và Y tế.1 Một số chính sách giáo dục và đào tạo ở Việt Nam có hiệu lực trong giai đoạn 2011 - 2016. Một số chính sách liên quan đến khám chữa bệnh ở Việt Nam có hiệu lực trong giai đoạn 2011 - 2016. Chính sách phân bổ nguồn ngân sách nhà nước chi thường xuyên cho Giáo dục và Y tế. Thực trạng về giáo dục giai đoạn 2011-2016.

Thực trạng về giáo dục phổ thông. Thực trạng về giáo dục đại học. Thực trạng về giáo dục nghề nghiệp. Thực trạng chi tiêu cho giáo dục.

Thực trạng chi tiêu công cho giáo dục.Thực trạng chi tiêu cá nhân cho giáo dục. Thực trạng về y tế giai đoạn 2011-2016. Thực trạng chi tiêu cho y tế. Thực trạng chi tiêu công cho y tế.

Thực trạng chi tiêu cá nhân cho y tế. Thực trạng tăng trưởng kinh tế.7 Thực trạng tăng trưởng kinh tế chi tiêu cho y tế và giáo dục.98 TÓM TẮT CHƯƠNG 2.103 CHƯƠNG 3 MÔ HÌNH PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA GIÁO DỤC, Y TẾ VÀ TƯƠNG TÁC CỦA CHÚNG LÊN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM 104 3. Dữ liệu, biến số sử dụng trong mô hình.1 Dữ liệu sử dụng. Phương pháp ước lượng.1 Phương pháp hồi quy số liệu mảng (FE, RE).2 Phương pháp mô men tổng quát (GMM).

Quy trình ước lượng. Kết quả nghiên cứu.1 Kết quả ước lượng số liệu chéo của chi tiêu cho giáo dục, y tế và ảnh hưởng tưởng tác của chúng lên tăng trưởng kinh tế.2 Kết quả ước lượng số liệu mảng của chi tiêu cho giáo dục , y tế và ảnh hưởng tưởng tác của chúng lên tăng trưởng kinh tế.2 Mô hình hồi quy số liệu mảng phân tích ảnh hưởng của Y tế lên tăng trưởng kinh tế.126 TÓM TẮT CHƯƠNG 3. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. Kết luận chung.2 Các kết quả chính.3 Điểm mới của luận án.

Chính sách của chính phủ về chi tiêu công cho Giáo dục và Y tế. Chính sách của chính phủ về chi tiêu tư nhân cho Giáo dục và Y tế.3 Chính sách liên quan đến tuổi thọ bình quân.4 Chính sách liên quan đến bác sỹ của các địa phương.5 Chính sách về lao động, việc làm. Chính sách về môi trường thể chế. 147 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CÓ NỘI DUNG LIÊN QUAN TRỰC TIẾP ĐẾN LUẬN ÁN.149 TÀI LIỆU THAM KHẢO.150 Phụ lục 1: TỔNG HỢP KẾT QUẢ ƯỚC LƯỢNG.168 Phụ lục 2: CÁC KIỂM ĐỊNH KHUYẾT TẬT TRONG MÔ HÌNH.174 6 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải thích tiếng Việt ADB Ngân hoàng phát triển châu Á ASEAN Hiệp hội các nước Đông nam Á BHYT Bảo hiểm y tế CĐ Cao đẳng CĐN Cao đẳng nghề CN&XD Công nghiệp và xây dựng CNXD Công nghiệp xây dựng CSSK Chăm sóc sức khỏe DN Dạy nghề ENR Tỷ lệ nhập học EU Khu vực châu âu FE Phương pháp ước lượng các mô hình tác động cố định GDNN Giáo dục nghề nghiệp GDP Tổng sản phẩm quốc nội GFCF Tổng vốn cố định GLM Phương pháp ước lượng tuyến tính tổng quát GLS Phương pháp ước lượng bình phương tối thiểu tổng quát GMM Phương pháp điều kiện moment tổng quát GNP Tổng sản phẩm quốc dân GRDP Thu nhập bình quân đầu người của một tỉnh KCB Khám chữa bệnh KTCN Kỹ thuật công nghiệp LĐTBXH Lao động thương binh xã hội LM Phương pháp nhân tử Lagrange LSDV Ước lượng hồi quy biến giả tối thiểu v Chữ viết tắt Giải thích tiếng Việt NNL Nguồn nhân lực NSLĐ Năng suất lao động NSNN Ngân sách nhà nước ODA Vốn vay ưu đãi nước ngoài OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OLS Phương pháp bình phương nhỏ nhất PAPI Chỉ số hiệu quả Quản trị và hành chính công cấp tỉnh PCI Số liệu điều tra năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PISA Chương trình đánh giá học sinh quốc tế SCN Sơ cấp nghề TFP Năng suất nhân tố tổng hợp VA Giá trị tăng của doanh nghiệp VCCI Phòng thương mại và công thương Việt Nam VHLSS Số liệu điều tra mức sống dân cư WB Ngân hàng thế giới WDI Chỉ số phát triển thế giới WHO Tổ chức y tế thế giới 8 DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Số trường học phổ thông. Số giáo viên và học sinh phổ thông. Bình quân số học sinh trên một lớp học. Số lượng trường, giáo viên, sinh viên thuộc hệ thống giáo dục đại học và cao đẳng.

Số giáo viên các trường đại học và cao đẳng phân theo trình độ chuyên môn. Cơ cấu chi ngân sách nhà nước cho giáo dục đào tạo, 2005-2016 (%). Cơ cấu chi ngân sách nhà nước theo các cấp học, 2006-2015 (%). Chi tiêu hộ bình quân cho giáo dục theo nhóm thu nhập.

Chi tiêu hộ bình quân cho giáo dục theo khu vực, giới tính. Số lượng nhân lực ngành y tế. Tuổi thọ trung bình tính từ lúc sinh phân theo vùng. So sánh quốc tế tổng chi cho y tế và Chi tiêu công cho y tế 2000-2015.

Chi tiêu bình quân cho y tế theo nhóm thu nhập. Chi tiêu bình quân cho y tế theo nhóm tuổi. Chi tiêu hộ bình quân cho y tế theo khu vực, giới tính.1: Tổng hợp cơ sở chọn biến trong mô hình.2: Kết quả thống kê mô tả cho một số biến chính trong mô hình.3: tương quan giữa các biến.4: Kiểm định biến nội sinh.5: Ảnh hưởng của chi tiêu trung bình cho giáo dục, y tế và tương tác của chúng lên tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2011 - 2016.6: Ảnh hưởng của chi tiêu công và chi tiêu tư nhân cho giáo dục lên tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2011 - 2016.7: Ảnh hưởng của chi tiêu công và chi tiêu tư nhân cho y tế lên tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2011 - 2016.8: Ảnh hưởng biên của chi tiêu công cho giáo dục và y tế lên tăng trưởng kinh tế129 Bảng 3.9: Ảnh hưởng biên của chi tiêu tư nhân cho giáo dục và y tế lên tăng trưởng kinh tế. 132 9 DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Mô hình nghiên cứu chính thức.

Số lượng cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo loại hình. Số lượng cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo khu vực kinh tế-xã hội. Số lượng cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo hình thức sở hữu.So sánh số lượng cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc doanh nghiệp. Số lượng cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc doanh nghiệp phân theo khu vực kinh tế-xã hội.

Kết quả tuyển sinh năm 2016. Tuyển sinh theo trình độ CĐN, TCN, DCN và Dạy nghề dưới 3 tháng. Tuyển sinh trình độ CĐN, TCN, SCN theo vùng kinh tế - xã hội. Số lượng tuyển sinh theo trình độ đào tạo năm 2016.

Kết quả tốt nghiệp theo trình độ CĐN, TCN, SCNvà Dạy nghề dưới 3 tháng. Kết quả tốt nghiệp CĐN, TCN, SCN và Dạy nghề dưới 3 tháng chia theo vùng kinh tế năm 2016.12: Chi tiêu công bình quân cho giáo dục (tr.đ/người/năm) phân theo các nhóm thu nhập giai đoạn năm 2011 - 2015.13: Chi tiêu bình quân cho giáo dục của hộ (tr.đ/người/năm) phân theo các nhóm thu nhập giai đoạn năm 2011 - 2015. Chi cho y tế, 2000-2014.15: Chi tiêu công bình quân cho y tế (tr.đ/người/năm) phân theo các nhóm thu nhập giai đoạn năm 2011 - 2015.16: Chi tiêu bình quân cho y tế của hộ (tr.đ/người/năm) phân theo các nhóm thu nhập giai đoạn năm 2011 - 2015. Tăng trưởng kinh tế, 2006-2016.