Quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính - kinh tế của Chính phủ Mỹ (2008-2014) - Luận án TS Lịch sử

Luận án Tiến sĩ phân tích chuyên sâu các biện pháp giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ giai đoạn 2008-2014 và hiệu quả thực tiễn. Nghiên cứu quan trọng.

Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án tiến sĩ

Năm xuất bản

Số trang

54

Thời gian đọc

9 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

40 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:
1. Nguyên nhân & Khủng hoảng Tài chính Mỹ 2008
Số trang:
54 trang
Trường:
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành:
Lịch sử thế giới
Tác giả:
Năm:

Tóm tắt nội dung luận án

I. Nguyên nhân Khủng hoảng Tài chính Mỹ 2008

Nước Mỹ đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế lớn nhất kể từ Đại suy thoái vào năm 2008. Sự kiện này gây ra tổn thất nặng nề trên mọi phương diện. Luận án đi sâu vào phân tích nguồn gốc và sự lan rộng của cuộc khủng hoảng này. Các yếu tố như chính sách cho vay lỏng lẻo, bong bóng bất động sản đã tạo tiền đề cho sự sụp đổ. Thị trường nhà đất Mỹ là điểm khởi đầu chính. Sự thiếu hụt quy định và giám sát trong ngành tài chính đã làm trầm trọng thêm tình hình. Hậu quả là một cuộc suy thoái kinh tế Mỹ nghiêm trọng. Nghiên cứu cung cấp cái nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế Mỹ trước và trong giai đoạn khủng hoảng.

1.1. Khởi nguồn từ Thị trường Nhà đất Mỹ

Nền kinh tế Mỹ đối mặt thách thức lớn vào đầu thế kỷ XXI. Năm 2008, một cuộc khủng hoảng tài chính kinh tế nghiêm trọng bùng nổ. Cuộc khủng hoảng này được coi là lớn nhất kể từ Đại suy thoái. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ thị trường nhà đất Mỹ. Các ngân hàng cho vay dưới chuẩn một cách ồ ạt. Người vay có thu nhập thấp hoặc lịch sử tín dụng kém vẫn dễ dàng tiếp cận khoản vay. Bong bóng nhà đất hình thành nhanh chóng. Giá nhà tăng vọt, tạo ra ảo tưởng về sự giàu có. Nhiều người tin rằng giá nhà sẽ không bao giờ giảm. Lợi nhuận từ các khoản thế chấp rủi ro được đóng gói thành các sản phẩm tài chính phức tạp. Các tổ chức tài chính lớn đầu tư mạnh vào những sản phẩm này. Sự thiếu hụt kiểm soát và quy định đã thúc đẩy sự phát triển của thị trường tín dụng đen. Khi lãi suất tăng, nhiều người vay không thể trả nợ. Vỡ nợ thế chấp xảy ra trên diện rộng. Điều này gây áp lực lớn lên các tổ chức cho vay. Thị trường nhà đất Mỹ sụp đổ, kéo theo sự đổ vỡ của nhiều ngân hàng. Cuộc khủng hoảng tài chính 2008 bắt đầu từ đây.

1.2. Lan rộng Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu

Sự sụp đổ thị trường nhà đất Mỹ nhanh chóng lan sang lĩnh vực tài chính. Các sản phẩm tài chính phái sinh liên quan đến thế chấp trở nên vô giá trị. Nhiều ngân hàng và tổ chức tài chính lớn đứng trước nguy cơ phá sản. Đặc biệt là các ngân hàng đầu tư khổng lồ như Lehman Brothers. Sự sụp đổ của Lehman Brothers vào tháng 9 năm 2008 là một cú sốc lớn. Nó châm ngòi cho sự hoảng loạn trên thị trường toàn cầu. Tín dụng bị thắt chặt nghiêm trọng. Các doanh nghiệp khó khăn trong việc vay vốn. Nền kinh tế thực bị ảnh hưởng nặng nề. Người tiêu dùng giảm chi tiêu. Các nhà máy cắt giảm sản xuất, sa thải lao động. Tỷ lệ thất nghiệp tăng cao. Suy thoái kinh tế Mỹ lan rộng. Cuộc khủng hoảng không chỉ giới hạn trong lãnh thổ Mỹ. Nó gây ra hiệu ứng domino trên toàn thế giới. Các thị trường chứng khoán sụt giảm mạnh. Nhiều quốc gia đối mặt với suy thoái. Sự can thiệp của chính phủ Mỹ trở nên cấp bách. Mục tiêu là ngăn chặn hệ thống tài chính sụp đổ hoàn toàn. Luận án phân tích sâu quá trình này.

II. Chính sách Tài khóa Kích thích Kinh tế Mỹ

Chính phủ Mỹ đã triển khai các chính sách tài khóa kích thích mạnh mẽ để đối phó với suy thoái kinh tế Mỹ. Các biện pháp này được thiết kế để vực dậy tổng cầu, tạo việc làm và ổn định hệ thống tài chính. Từ gói cứu trợ khẩn cấp dưới thời Tổng thống Bush đến gói kích thích quy mô lớn của Tổng thống Obama, chính phủ đã chủ động can thiệp. Mục tiêu là hỗ trợ các ngành công nghiệp chủ chốt và người dân. Luận án phân tích chi tiết hiệu quả và tác động của các gói kích thích này đối với nền kinh tế Mỹ trong giai đoạn 2008-2014.

2.1. Gói Kích thích Kinh tế dưới Chính quyền Bush Obama

Chính phủ Mỹ nhanh chóng hành động để đối phó khủng hoảng. Dưới thời Tổng thống George W. Bush, Đạo luật Ổn định Kinh tế Khẩn cấp 2008 được thông qua. Đây là một bước đi ban đầu quan trọng. Đạo luật này ủy quyền cho Bộ Ngân khố quản lý Chương trình Giải cứu Tài sản Khó khăn (TARP). Mục tiêu là mua lại tài sản độc hại từ các ngân hàng. Chính quyền Tổng thống Barack Obama tiếp tục triển khai các chính sách phục hồi kinh tế. Gói kích thích kinh tế lớn nhất lịch sử Mỹ được ban hành. Đạo luật Phục hồi và Tái đầu tư Mỹ năm 2009 trị giá 787 tỷ USD. Gói này tập trung vào cắt giảm thuế, tăng chi tiêu chính phủ. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng, năng lượng sạch, y tế được ưu tiên. Mục đích là tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các chính sách tài khóa kích thích này nhằm bù đắp sự sụt giảm chi tiêu tư nhân. Chính phủ đóng vai trò chủ động trong việc ổn định nền kinh tế. Luận án đánh giá hiệu quả của các gói này.

2.2. Gói cứu trợ ngân hàng và ngành công nghiệp

Bên cạnh kích thích chung, chính phủ cũng tập trung cứu trợ trực tiếp. Gói cứu trợ ngân hàng là trọng tâm. Chương trình TARP không chỉ mua tài sản độc hại. Nó còn bơm vốn trực tiếp vào các ngân hàng. Điều này giúp ổn định hệ thống tài chính. Các tổ chức như AIG, Fannie Mae và Freddie Mac nhận được sự hỗ trợ đáng kể. Những đơn vị này quá lớn để sụp đổ. Sự sụp đổ của chúng sẽ gây ra thảm họa kinh tế. Chính phủ cũng can thiệp vào ngành công nghiệp ô tô. Tập đoàn General Motors và Chrysler đứng trước nguy cơ phá sản. Chính quyền đã cung cấp khoản vay cứu trợ khẩn cấp. Đồng thời hỗ trợ tái cơ cấu. Mục tiêu là bảo vệ hàng trăm nghìn việc làm. Ngăn chặn sự sụp đổ của một ngành công nghiệp trọng yếu. Các biện pháp này cho thấy sự điều chỉnh vai trò của chính phủ. Từ một người giám sát trở thành một người chơi tích cực trong nền kinh tế. Đây là một phần quan trọng trong quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính 2008.

III. Chính sách Tiền tệ Nới lỏng Định lượng FED

Cục Dự trữ Liên bang (FED) đã đóng vai trò then chốt trong việc giải quyết khủng hoảng. Các chính sách tiền tệ nới lỏng được áp dụng triệt để. Từ việc cắt giảm lãi suất xuống mức gần 0% đến triển khai các chương trình Nới lỏng Định lượng (QE) quy mô lớn. Mục tiêu là bơm thanh khoản vào thị trường, giảm lãi suất dài hạn và kích thích hoạt động kinh tế. Luận án phân tích chiến lược của FED, các giai đoạn QE và tác động của chúng đối với quá trình phục hồi kinh tế Mỹ, cùng với những tranh cãi xoay quanh các chính sách này.

3.1. Cục Dự trữ Liên bang FED Giảm lãi suất khẩn cấp

Cùng với chính sách tài khóa, Cục Dự trữ Liên bang (FED) đóng vai trò trung tâm. FED đã áp dụng chính sách tiền tệ nới lỏng mạnh mẽ. Mục tiêu là chống lại suy thoái kinh tế Mỹ. Ngay từ khi khủng hoảng bùng phát, FED bắt đầu cắt giảm lãi suất. Lãi suất quỹ liên bang giảm dần về mức gần 0%. Đây là mức thấp lịch sử. Quyết định này nhằm khuyến khích vay mượn và đầu tư. Lãi suất thấp làm giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp. Kích thích người tiêu dùng chi tiêu. Đồng thời, FED cũng cung cấp thanh khoản khẩn cấp cho thị trường. Các khoản vay ngắn hạn được cung cấp cho các ngân hàng. Điều này giúp ngăn chặn sự đóng băng của thị trường tín dụng. FED sử dụng mọi công cụ có sẵn. Mục tiêu là ổn định hệ thống tài chính. Ngăn chặn sự sụp đổ dây chuyền. Tín hiệu rõ ràng về cam kết của FED trong việc hỗ trợ nền kinh tế. Chính sách phục hồi kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào các hành động này.

3.2. Chương trình Nới lỏng Định lượng QE quy mô lớn

Khi lãi suất chạm mức sàn 0%, FED cần các công cụ phi truyền thống. Chương trình Nới lỏng Định lượng (QE) được giới thiệu. Đây là một sáng kiến táo bạo. FED bắt đầu mua số lượng lớn trái phiếu kho bạc và chứng khoán thế chấp. Mục tiêu là bơm tiền trực tiếp vào nền kinh tế. Điều này làm giảm lãi suất dài hạn. Khuyến khích đầu tư vào tài sản rủi ro hơn. QE có nhiều giai đoạn (QE1, QE2, QE3). Mỗi giai đoạn đều nhằm mục đích tăng thanh khoản. Kích thích hoạt động kinh tế. QE1 tập trung vào chứng khoán thế chấp để hỗ trợ thị trường nhà đất Mỹ. QE2 và QE3 mở rộng sang trái phiếu kho bạc. Tác động của QE là gây tranh cãi. Một số cho rằng nó ngăn chặn suy thoái sâu hơn. Một số khác lo ngại về lạm phát và bong bóng tài sản. Luận án phân tích chi tiết hiệu quả của Nới lỏng Định lượng (QE). Nó là một phần không thể thiếu của chính sách tiền tệ nới lỏng.

IV. Cứu trợ Ngân hàng Điều chỉnh Thị trường Tài chính

Chính phủ Mỹ không chỉ can thiệp bằng chính sách vĩ mô mà còn trực tiếp cứu trợ các tổ chức tài chính trọng yếu. Các gói cứu trợ ngân hàng được triển khai để ngăn chặn sự sụp đổ dây chuyền. Sau đó, một loạt các cải cách được đưa ra để điều chỉnh hệ thống tài chính. Đạo luật Dodd-Frank là một trong những thành tựu lập pháp quan trọng nhất. Nó nhằm tăng cường giám sát, bảo vệ người tiêu dùng và ngăn chặn các rủi ro tương tự trong tương lai. Luận án đánh giá vai trò của các biện pháp này trong việc tái cấu trúc thị trường tài chính Mỹ.

4.1. Giải cứu Tổ chức Tài chính Trọng yếu

Cuộc khủng hoảng tài chính 2008 đe dọa sự tồn vong của nhiều định chế. Chính phủ Mỹ thực hiện các gói cứu trợ ngân hàng khẩn cấp. Những tổ chức "quá lớn để sụp đổ" được nhận hỗ trợ. Mục tiêu là ngăn chặn sự sụp đổ domino. Ngân hàng đầu tư Bear Stearns được J.P. Morgan Chase mua lại với sự hỗ trợ của FED. Fannie Mae và Freddie Mac, hai tập đoàn bảo lãnh thế chấp khổng lồ, được quốc hữu hóa. Tập đoàn bảo hiểm AIG nhận gói cứu trợ lớn nhất lịch sử. Hàng trăm tỷ đô la được chi ra. Các biện pháp này rất gây tranh cãi. Nhiều người dân bày tỏ sự phẫn nộ. Tuy nhiên, chính phủ lập luận rằng đó là cần thiết. Sự sụp đổ của các tổ chức này sẽ gây ra thảm họa. Ảnh hưởng đến hàng triệu người Mỹ. Khả năng gây ra suy thoái kinh tế Mỹ nghiêm trọng hơn. Luận án làm rõ bối cảnh và lý do của những quyết định khó khăn này.

4.2. Ban hành Đạo luật Dodd Frank cải cách quy định

Sau giai đoạn cứu trợ khẩn cấp, cải reform hệ thống là cần thiết. Đạo luật Dodd-Frank về Cải cách Phố Wall và Bảo vệ Người tiêu dùng được ban hành năm 2010. Đây là phản ứng trực tiếp với Khủng hoảng tài chính 2008. Mục tiêu chính là tăng cường giám sát các ngân hàng. Ngăn chặn các hành vi rủi ro quá mức. Đạo luật tạo ra Hội đồng Giám sát Ổn định Tài chính. Hội đồng này xác định các công ty "quá lớn để sụp đổ". Đặt họ dưới sự giám sát chặt chẽ hơn. Đạo luật cũng thiết lập Văn phòng Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng (CFPB). Mục tiêu là bảo vệ người tiêu dùng khỏi các sản phẩm tài chính lừa đảo. Ngoài ra, Đạo luật Dodd-Frank cũng hạn chế giao dịch tự doanh của ngân hàng (Quy tắc Volcker). Quy định này tách bạch hoạt động ngân hàng thương mại và đầu tư. Đạo luật này là cột mốc quan trọng. Nó định hình lại môi trường pháp lý tài chính Mỹ. Nhằm xây dựng một hệ thống tài chính bền vững hơn.

V. Phục hồi Kinh tế Mỹ sau Suy thoái Bài học

Giai đoạn 2008-2014 chứng kiến quá trình phục hồi kinh tế Mỹ đầy thách thức. Mặc dù chậm chạp, nền kinh tế đã dần ổn định và tăng trưởng trở lại nhờ các chính sách can thiệp. Luận án đánh giá tác động tổng thể của các biện pháp đã triển khai, chỉ ra những thành công và hạn chế. Ngoài ra, luận án còn rút ra những bài học kinh nghiệm sâu sắc từ Khủng hoảng tài chính 2008. Những bài học này có giá trị không chỉ cho Mỹ mà còn cho các quốc gia khác trong việc đối phó với khủng hoảng kinh tế tương lai.

5.1. Tác động của Chính sách đến Phục hồi Kinh tế

Quá trình phục hồi kinh tế Mỹ diễn ra từ 2009 đến 2014. Các chính sách tài khóa kích thích và chính sách tiền tệ nới lỏng đã có tác động đáng kể. Nền kinh tế dần ổn định. Tăng trưởng GDP quay trở lại mức dương. Tỷ lệ thất nghiệp giảm dần, dù chậm chạp. Ngành công nghiệp ô tô phục hồi mạnh mẽ. Thị trường nhà đất Mỹ cũng cho thấy dấu hiệu hồi sinh. Sự can thiệp của chính phủ và FED đã ngăn chặn một cuộc suy thoái sâu hơn. Tuy nhiên, quá trình phục hồi không đồng đều. Nhiều người Mỹ vẫn đối mặt với khó khăn. Mức nợ công tăng cao là một hệ quả. Các chính sách này cũng gây ra tranh cãi về vai trò của chính phủ. Luận án phân tích toàn diện hiệu quả của các giải pháp. Chỉ ra những thành công và hạn chế. Một cái nhìn khách quan về giai đoạn phục hồi.

5.2. Bài học Kinh nghiệm từ Khủng hoảng Tài chính

Khủng hoảng tài chính 2008 mang lại nhiều bài học quý giá. Một là tầm quan trọng của quy định tài chính chặt chẽ. Đạo luật Dodd-Frank là minh chứng cho điều đó. Hai là vai trò không thể thiếu của các chính sách tiền tệ và tài khóa. Chính sách tiền tệ nới lỏng và chính sách tài khóa kích thích là công cụ mạnh mẽ. Chúng giúp ổn định nền kinh tế trong thời kỳ khủng hoảng. Ba là sự cần thiết của hợp tác quốc tế. Các nước phải phối hợp đối phó khủng hoảng toàn cầu. Bốn là sự linh hoạt của chính phủ trong điều chỉnh chính sách. Quá trình giải quyết khủng hoảng kinh tế không ngừng được tinh chỉnh. Luận án tổng kết những kinh nghiệm này. Từ đó, đưa ra các gợi ý chính sách. Nhằm chuẩn bị tốt hơn cho các cuộc khủng hoảng tương lai. Hiểu rõ quá trình này có ý nghĩa quan trọng. Đặc biệt với Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Mục lục chi tiết luận án

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
MỞ ĐẦU
prefix.1. Lý do chọn đề tài
prefix.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
prefix.2.1. Đối tượng nghiên cứu
prefix.2.2. Phạm vi nghiên cứu
prefix.2.2.1. Về nội dung
prefix.2.2.2. Về không gian
prefix.2.2.3. Về thời gian
prefix.3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
prefix.3.1. Mục tiêu nghiên cứu
prefix.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
prefix.4. Các nguồn tài liệu
prefix.5. Phương pháp nghiên cứu
prefix.6. Đóng góp của luận án
prefix.7. Bố cục của luận án
1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
1.1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
1.1.1. Nhóm thứ nhất: Các công trình nghiên cứu về khủng hoảng tài chính kinh tế
1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu của học giả Việt Nam
1.1.1.2. Các công trình nghiên cứu của học giả nước ngoài
1.1.2. Nhóm thứ hai: các công trình nghiên cứu về giải pháp ứng phó với khủng hoảng tài chính kinh tế
1.1.2.1. Các công trình nghiên cứu của học giả Việt Nam
1.1.2.2. Các công trình nghiên cứu của học giả nước ngoài
1.1.3. Nhận xét
1.1.3.1. Các công trình nghiên cứu đã tập trung vào phân tích nguyên nhân của cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế
1.1.3.2. Phân tích những biểu hiện của khủng hoảng thông qua các trường hợp cụ thể
1.1.3.3. Thông qua việc phân tích các giải pháp ứng phó với khủng hoảng tài chính kinh tế của Chính phủ Mỹ, các công trình nghiên cứu đã bước đầu đánh giá những thành công và hạn chế
1.1.3.4. Bước đầu đánh giá về sự điều chỉnh của nước Mỹ từ cuộc khủng hoảng, đặc biệt là sự gia tăng vai trò của Chính phủ trong điều hành nền kinh tế.
1.1.3.5. Đã có sự so sánh giữa hai cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế và Đại suy thoái 1929-1933 về những điểm tương đồng trong nguyên nhân và những giải pháp khắc phục giữa hai cuộc khủng hoảng.
1.1.3.6. Bên cạnh những vấn đề đã được nghiên cứu, một số nội dung có liên quan tới quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính kinh tế của Chính phủ Mỹ vẫn chưa được tập trung nghiên cứu như sau: Một là, cuộc khủng hoảng tài chính kinh tế mới chỉ được tập trung nghiên cứu trong giai đoạn bùng nổ là 2008-2009 mà chưa được đề cập đầy đủ trong các giai đoạn tiếp theo. Hai là, các công trình nghiên cứu mới chỉ bước đầu đề cập đến những chính sách ở mức độ khái quát trong giai đoạn 2008-2009. Ba là, chưa có những nghiên cứu đánh giá đầy đủ về chính sách và biện pháp giải quyết các vấn đề xã hội và tác động của nó. Bốn là, những đánh giá của các công trình nghiên cứu phần lớn là từ góc độ kinh tế, vẫn chưa có công trình nào đánh giá đầy đủ và toàn diện từ góc độ lịch sử.
1.2. Những vấn đề Luận án tập trung giải quyết
1.2.1. Phân tích những cơ sở lý thuyết và cơ sở thực tiễn dẫn đến quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính - kinh tế của Chính phủ Mỹ.
1.2.2. Làm rõ quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính kinh tế của chính phủ Mỹ từ năm 2008 đến 2014, sự bổ sung và điều chỉnh qua hai giai đoạn: kiểm soát khủng hoảng (2008-2009); giải quyết hậu quả khủng hoảng và phục hồi kinh tế (2009-2014). Các chính sách và biện pháp không chỉ tập trung trên lĩnh vực kinh tế mà còn có sự phối hợp, triển khai đồng bộ với các chính sách và biện pháp trên lĩnh vực xã hội.
1.2.3. Nhận xét và đánh giá về quá trình giải quyết khủng hoảng, đặc biệt là hiệu quả của các chính sách và biện pháp so với dự kiến đề ra; đặc trưng của quá trình giải quyết khủng hoảng. Đồng thời, so sánh với quá trình giải quyết Đại suy thoái để chỉ ra sự vận dụng linh hoạt của Chính phủ Mỹ từ những bài học kinh nghiệm trong quá khứ. Đánh giá tác động của quá trình giải quyết khủng hoảng không chỉ với Chính phủ mà còn với nền kinh tế và xã hội Mỹ.
2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH - KINH TẾ CỦA CHÍNH PHỦ MỸ
2.1. Lý thuyết về “khủng hoảng kinh tế”
2.1.1. Quan điểm của Mác về “khủng hoảng kinh tế”
2.1.2. Quan điểm của các nhà kinh tế học tư sản về “khủng hoảng kinh tế”
2.2. Lý thuyết về “giải quyết khủng hoảng kinh tế”
2.2.1. Quan điểm đề cao vai trò thị trường
2.2.2. Quan điểm đề cao vai trò của nhà nước
2.3. Cơ sở thực tiễn
2.3.1. Vai trò của Chính phủ Mỹ trong nền kinh tế
2.3.2. Những kinh nghiệm của Chính phủ Mỹ trong việc giải quyết Đại suy thoái 1929-1933
2.3.2.1. Sự nhận thức đúng đắn và can thiệp kịp thời của Chính phủ đóng vai trò then chốt trong việc kiềm chế và giải quyết khủng hoảng.
2.3.2.2. Chính sách khôi phục kinh tế phải song hành cùng với các biện pháp ổn định xã hội
2.3.3. Cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế (2008-2009)
2.3.4. Bối cảnh nước Mỹ khi xảy ra khủng hoảng tài chính - kinh tế
2.3.4.1. Về chính trị
2.3.4.2. Về kinh tế
2.3.4.3. Về xã hội
3. CHƯƠNG 3: TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH - KINH TẾ CỦA CHÍNH PHỦ MỸ (2008 - 2014)
4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT VỀ QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH - KINH TẾ CỦA CHÍNH PHỦ MỸ
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Xem trước tài liệu
Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tóm tắt luận án tiến sĩ lịch sử quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính kinh tế của chính phủ mỹ 2008 2014

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (54 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI NGUYỄN THANH QUÝ QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH - KINH TẾ CỦA CHÍNH PHỦ MỸ (2008-2014) Chuyên ngành : Lịch sử Thế giới Mã số : 9.11 TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI – 2018 2 CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Nguyễn Thị Hạnh 2.TS Nguyễn Mạnh Hà Phản biện 1: PGS.TS Bùi Thành Nam Phản biện 2: PGS.TS Lê Trung Dũng Phản biện 3: PGS.TS Nguyễn Văn Dần 3 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Nguyễn Thanh Quý (2017), “Nhìn lại chương trình giải cứu tài sản xấu của Chính phủ Mỹ trong cuộc khủng hoảng 2008-2009”, Tạp chí Châu Mỹ ngày nay, số 08 (233), tr. Nguyễn Thanh Quý (2018), “Sự phục hồi của ngành công nghiệp ô tô Mỹ sau khủng hoảng kinh tế 2008-2009”, Tạp chí Châu Mỹ ngày nay, số 01 (238), tr. Nguyễn Thanh Quý (2018), “Sự điều chỉnh vai trò của Chính phủ Mỹ trong cuộc khủng hoảng kinh tế 2008-2009”, Tạp chí Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương, Số 516, tr.

Nguyễn Thanh Quý (2018), “Sự phục hồi và phát triển kinh tế Mỹ sau khủng hoảng tài chính 2008 - 2009”, Tạp chí Châu Mỹ ngày nay, số 06 (2433), tr. Nguyễn Thanh Quý (2018), “Sự tăng cường Chương trình Quản trị doanh nghiệp nhỏ (SBA) nhằm thúc đẩy khởi nghiệp của Chính phủ Mỹ từ khủng hoảng tài chính”, Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế “ 1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nước Mỹ bước vào thế kỷ XXI vẫn với vị trí nền kinh tế số một thế giới. Tuy nhiên, để giữ được vị trí đó, nước Mỹ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn và thách thức, như sự vươn lên mạnh mẽ của Trung Quốc, vấn đề an ninh năng lượng, sự trỗi dậy của chủ nghĩa khủng bố và nhất là các cuộc khủng hoảng kinh tế.

Nước Mỹ là cường quốc kinh tế đứng đầu thế giới, nhưng cũng là nơi khởi nguồn của hai cuộc khủng hoảng có quy mô lớn nhất trong lịch sử: cuộc Đại suy thoái (1929- 1933) và cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế (2008-2009). Cả hai cuộc khủng hoảng đều bắt nguồn từ lĩnh vực tài chính ngân hàng, sau đó tác động đến tất cả các lĩnh vực khác của nền kinh tế, gây cho nước Mỹ những tổn thất nặng nề trên mọi phương diện. Đứng trước hai cuộc khủng hoảng, Chính phủ Mỹ đã đưa ra những chính sách và biện pháp ứng phó nhằm giải quyết khủng hoảng. Thực tế lịch sử nước Mỹ cho thấy, khủng hoảng và giải quyết khủng hoảng vừa là thách thức song lại vừa là cơ hội cho nước Mỹ điều chỉnh và phát triển kinh tế, xã hội.

Năm 2008, nước Mỹ lâm vào cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế được coi là lớn nhất từ sau Chiến tranh thế giới II. Để ứng phó với cuộc khủng hoảng đòi hỏi phải tiến hành trong quá trình lâu dài. Chính phủ Mỹ dưới thời Tổng thống George. Bush và Barack Obama đã đưa ra các chính sách, biện pháp về kinh tế, xã hội nhằm kiểm soát khủng hoảng, giải quyết hậu quả và phục hồi kinh tế.

Quá trình giải quyết khủng hoảng kinh tế cũng dẫn đến sự điều chỉnh đáng kể về vai trò của Chính phủ trong nền kinh tế. Giải quyết khủng hoảng tài chính kinh tế 2008-2009 của Chính phủ Mỹ luôn là vấn đề thu hút sự quan tâm của nhiều học giả quốc tế và Việt Nam. Mặc dù trên thực tế, quá trình giải quyết khủng hoảng kéo dài từ năm 2008 đến 2014, đồng thời Chính phủ Mỹ đã sử dụng đa dạng các chính sách kinh tế và xã hội. Tuy nhiên, phần lớn vấn đề chỉ được tiếp cận với góc độ kinh tế hoặc tập trung nghiên cứu trong giai đoạn 2008-2009.

Việc tiếp cận quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính kinh tế của Chính phủ Mỹ từ năm 2008 đến 2014 dưới góc độ sử học nhằm hướng đến mục tiêu trình bày, phân tích, lý giải, đánh giá toàn diện và có hệ thống về quá trình triển khai, tác động của các giải pháp ứng phó khủng hoảng của Chính phủ Mỹ đối với kinh tế - xã hội Mỹ nói riêng và nước Mỹ nói chung trong một nghiên cứu mang tính toàn diện ở Việt Nam. Kể từ sau khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Mỹ, Việt Nam đã tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực với Mỹ. Trong đó, Mỹ được coi là đối tác toàn diện trong tiến trình hội nhập quốc tế. Do vậy, việc đẩy mạnh nghiên cứu về Mỹ nhằm tăng cường sự hiểu biết, rút ra bài học kinh nghiệm có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoạch định chính sách và tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Mỹ.

Xuất phát từ những lý do nêu trên, chúng tôi đã lựa chọn đề tài: “Quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính - kinh tế của Chính phủ Mỹ (2008-2014)” cho luận án tiến sỹ của mình. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quá trình Chính phủ Mỹ triển khai, điều chỉnh, thực hiện các chính sách và biện pháp để giải quyết cuộc khủng hoảng tài chính kinh tế từ năm 2008 đến năm 2014. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Trong khuôn khổ nghiên cứu, luận án chỉ tập trung vào nghiên cứu những chính sách đối nội của Chính phủ Mỹ, các chính sách kinh tế đối ngoại nhằm ứng phó với khủng hoảng không nằm trong phạm vi luận án này.

Trong chính sách đối nội, luận án tiếp cận đến các chính sách biện pháp cơ bản trên lĩnh vực kinh tế và xã hội. Đối với lĩnh vực kinh tế, luận án đề cập chủ yếu đến cách chính sách và biện pháp tài khoá, tiền tệ và thu nhập bởi đây là các công cụ chủ đạo mà Chính phủ Mỹ đã sử dụng để giải quyết khủng hoảng. Bên cạnh đó, luận án tiếp cận tới ba vấn đề chủ yếu trong lĩnh vực xã hội là: việc làm, y tế và giáo dục, vì đây là ba lĩnh vực được Chính phủ Mỹ đề cập trực tiếp trong các chương trình giải quyết khủng hoảng. Về không gian: Luận án tập trung làm rõ những chính sách và biện pháp giải quyết khủng hoảng tài chính của Chính quyền Liên bang.

Các chính sách, biện pháp mà Chính phủ Mỹ triển khai cụ thể theo đặc thù của từng bang cũng như chính sách ứng phó của chính quyền các bang không nằm trong phạm vi nghiên cứu của luận án này. Về thời gian: Cuộc khủng hoảng tài chính kinh tế xảy ra chủ yếu trong giai đoạn 2008-2009, tuy nhiên, để kiểm soát, giải quyết hậu quả khủng hoảng và phục hồi kinh tế đòi hỏi phải tiến hành trong quá trình lâu dài, Vì vậy luận án đã lấy mốc bắt đầu nghiên cứu là năm 2008 và mốc kết thúc là năm 2014. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục tiêu nghiên cứu Từ góc độ lịch sử, luận án tập trung làm rõ quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính kinh tế của Chính phủ Mỹ mang tính tổng thể về chính sách, biện pháp, quá trình triển khai.

Từ đó, luận án đưa ra những nhận xét, đánh giá về những tác động của quá trình giải quyết khủng hoảng đối với Chính phủ Mỹ nói riêng và nước Mỹ nói chung. Nhiệm vụ nghiên cứu Luận án tập trung làm rõ một số nội dung sau Một là, những cơ sở lý thuyết và thực tiễn của quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính - kinh tế của Chính phủ Mỹ, trong đó, nhấn mạnh thực trạng nước Mỹ khi xảy ra khủng hoảng. Hai là, quá trình triển khai, điều chỉnh các chính sách và biện pháp nhằm giải quyết khủng hoảng của Chính phủ Mỹ qua hai giai đoạn: 2008-2009 và 2009-2014. Ba là, rút ra nhận xét, đánh giá về quá trình triển khai các chính sách và biện pháp giải quyết khủng hoảng tài chính - kinh tế của Chính phủ Mỹ.

Đồng thời, đưa ra những so sánh về những điểm tương đồng, khác biệt giữa quá trình giải quyết khủng hoảng tài chính - kinh tế và Đại suy thoái để chỉ ra sự kế thừa những bài học kinh nghiệm. Những tác động của quá trình giải quyết khủng hoảng đối với bản thân Chính phủ và với nước Mỹ. Các nguồn tài liệu Để đạt được các mục tiêu nghiên cứu, luận án cần thiết phải sử dụng đa dạng các nguồn tài liệu. Trong đó, các nguồn tài liệu được sử dụng trong luận án này bao gồm: *Tư liệu gốc: Các bài phát biểu Tổng thống B.

Obama: Phát biểu nhậm chức năm 2008 và 2012, phát biểu hàng tuần, thông điệp liên bang hàng năm. Báo cáo thường niên của Chính phủ, Kho bạc Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang, Quốc hội Mỹ, Bộ Giao thông Mỹ, Bộ Gia cư và phát triển đô thị Mỹ. Biên bản các cuộc họp của chính phủ, kho bạc, FED, quốc hội, bộ Lao động, bộ Y tế và Nhân sinh, bộ Giáo dục. Hồi ký của Tổng thống George W.Bush và hồi ký của giám đốc cục dự trữ Liên bang Mỹ Alan Greenspan.

*Tài liệu tham khảo: Các công trình chuyên khảo về cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới và khủng hoảng kinh tế Mỹ; các bài viết đăng trên các tạp chí chuyên ngành; các đề tài, công trình nghiên cứu cấp bộ, học viện đã được thẩm định; các luận án và các trang web có nội dung đề cập tới những vấn đề nghiên cứu của đề tài. Phương pháp nghiên cứu Cơ sở phương pháp luận: luận án đã tiếp cận và đánh giá dựa trên quan điểm duy vật biện chứng với góc nhìn đa dạng, toàn diện và sự vận động phát triển. Phương pháp chủ yếu được sử dụng trong quá trình thực hiện đề tài là phương pháp lịch sử và phương pháp logic. Bên cạnh đó, chúng tôi còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu liên ngành khác như phương pháp phân tích chính sách, phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê nhằm giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu mà luận án đặt ra.

Đóng góp của luận án Giải quyết được các nhiệm vụ đặt ra, luận án có những đóng góp sau: Một là, luận án là công trình nghiên cứu đầu tiên ở Việt Nam từ góc độ lịch sử về quá trình giải quyết cuộc khủng hoảng tài chính kinh tế từ năm 2008 đến 2014 của Chính phủ Mỹ một cách hệ thống. Hai là, thông qua việc tìm hiểu những chính sách và biện pháp giải quyết khủng hoảng của Chính phủ Mỹ, luận án đưa ra những nhận xét đánh giá về kết quả, tác động đối với Chính phủ Mỹ nói riêng và nước Mỹ nói chung.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Nguyễn Thanh Quý (2018). Giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ 2008-2014: Luận án Tiến sĩ [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội]. LuanAn.net. https://luanan.net/tai-lieu-khac/giai-quyet-khung-hoang-kinh-te-my-2008-2014

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ 2008-2014: Luận án Tiến sĩ" nghiên cứu về vấn đề gì?

Luận án Tiến sĩ phân tích chuyên sâu các biện pháp giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ giai đoạn 2008-2014 và hiệu quả thực tiễn. Nghiên cứu quan trọng.

Luận án "Giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ 2008-2014: Luận án Tiến sĩ" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Năm bảo vệ: 2018.

Luận án "Giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ 2008-2014: Luận án Tiến sĩ" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ 2008-2014: Luận án Tiến sĩ" thuộc chuyên ngành Lịch sử Thế giới. Danh mục: Tài liệu khác.

Luận án "Giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ 2008-2014: Luận án Tiến sĩ" có bao nhiêu trang?

Luận án "Giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ 2008-2014: Luận án Tiến sĩ" có 54 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Giải quyết khủng hoảng kinh tế Mỹ 2008-2014: Luận án Tiến sĩ" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter