Luận án Tiến sĩ Kinh tế: Đánh giá và Giải pháp Cải thiện Giải phóng Mặt bằng tại Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI ----------------------------------- TRẦN ĐÔNG DỰC ĐÁNH GIÁ VÀ GIẢI PHÁP CẢI THIỆN TÌNH HÌNH GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Kinh tế học Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS Đỗ Văn Phức Hà Nội - 2012 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI ----------------------------------- TRẦN ĐÔNG DỰC ĐÁNH GIÁ VÀ GIẢI PHÁP CẢI THIỆN TÌNH HÌNH GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội - 2012 LỜI CÁM ƠN Lời đầu tiên, tác giả xin gửi lời cám ơn chân thành nhất tới GS.TS Đỗ Văn Phức đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ trong suốt quá trình thực hiện Luận án. Để hoàn thành luận án, tác giả xin được bày tỏ sự biết ơn, sự quan tâm giúp đỡ của các Thầy, Cô Khoa Kinh tế và Quản lý, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và các Thầy, Cô ngoài Trường, cùng các đồng nghiệp về những ý kiến đóng góp xác đáng và quý báu trong suốt thời gian thực hiện luận án. Tác giả xin trân trọng cảm ơn đến Viện Sau đại học, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Lãnh đạo Ban Chỉ đạo Giải phóng mặt bằng Thành phố Hà Nội và các đơn vị có liên quan đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi trong thời gian nghiên cứu và học tập tại trường. Lời cuối cùng, tác giả xin bày tỏ sự biết ơn tới gia đình, bạn bè đã khuyến khích, động viên, chia sẻ trong suốt thời gian qua.

Hà Nội, ngày tháng năm 2012 Trần Đông Dực LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, tất cả các số liệu, kết quả nghiên cứu của luận án này là trung thực và chưa ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Tác giả Trần Đông Dực i MỤC LỤC Trang DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT i ii DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU iv DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ vii MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ GIẢI 5 PHÓNG MẶT BẰNG VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG 1. Đất đai, giải phóng mặt bằng và quá trình đô thị hoá, phát triển kinh tế - 5 xã hội 1. Giải phóng mặt bằng 6 1.

Quá trình đô thị hoá, phát triển kinh tế - xã hội 9 1.2- Đánh giá tình hình giải phóng mặt bằng 10 1. Mục đích và ý nghĩa của việc đánh giá 10 1. Phương pháp đánh giá chung kết định lượng tình hình giải phóng mặt 11 bằng 1.3- Các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình giải phóng mặt bằng 13 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình giải phóng mặt bằng 13 1.

Đánh giá thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình giải phóng mặt 21 bằng 1. Kinh nghiệm giải phóng mặt bằng trong nước và nước ngoài 23 1. Kinh nghiệm trong nước 23 1. Kinh nghiệm nước ngoài 31 Tiểu kết chương 1 34 CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG Ở 35 THÀNH PHỐ HÀ NỘI (2001 – 2010) 2.

Thực trạng đô thị hoá và phát triển kinh tế - xã hội ở Hà Nội (2001 – 35 2010) 2. Đặc điểm điều kiện tự nhiên của Thành phố Hà Nội 35 2. Thực trạng đô thị hoá, phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố Hà Nội 37 (2001 – 2010) 2. Đánh giá thực trạng tình hình giải phóng mặt bằng ở Thành phố Hà Nội 40 theo phương pháp đánh giá chung kết định lượng 2.

Bộ tiêu chí phản ánh tình hình giải phóng mặt bằng ở Thành phố Hà Nội 40 2. Bộ dữ liệu dùng để tính toán các tiêu chí phản ánh tình hình giải phóng 48 mặt bằng ở Thành phố Hà Nội ii 2. Chuẩn so sánh dùng để đánh giá tình hình giải phóng mặt bằng ở 49 Thành phố Hà Nội 2. Cách định lượng, đánh giá chung kết tình hình giải phóng mặt bằng ở 50 Thành phố Hà Nội 2.

Các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình giải phóng mặt bằng ở Hà Nội (2001 51 – 2010) 2. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình giải phóng mặt bằng ở 51 Thành phố Hà Nội 2. Đánh giá thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình giải phóng mặt 58 bằng ở Thành phố Hà Nội theo kết quả điều tra khảo sát. Kết luận chung tình hình GPMB ở Thành phố Hà Nội thời gian qua 70 2.

Kết luận chung 70 2. Nguyên nhân tồn tại, yếu kém 71 Tiểu kết chương 2 74 CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CẢI THIỆN TÌNH HÌNH 75 GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG THỜI GIAN TỚI. Chủ trương đô thị hoá, phát triển kinh tế - xã hội và dự báo công tác giải 75 phóng mặt bằng ở Thành phố Hà Nội trong thời gian tới. Chủ trương đô thị hoá, phát triển kinh tế - xã hội ở Thành phố Hà Nội.

Dự báo công tác giải phóng mặt bằng ở Thành phố Hà Nội trong thời 82 gian tới. Nguyên tắc và định hướng cải thiện tình hình giải phóng mặt bằng ở 87 Thành phố Hà Nội trong thời gian tới. Nguyên tắc giải phóng mặt bằng ở Thành phố Hà Nội trong thời gian tới. Định hướng cải thiện tình hình giải phóng mặt bằng ở Thành phố Hà Nội 89 trong thời gian tới.

Một số giải pháp cơ bản nhằm cải thiện tình hình giải phóng mặt bằng ở 98 Thành phố Hà Nội trong thời gian tới. Nhóm các giải pháp hoàn thiện chính sách giải phóng mặt bằng 98 3. Nhóm các giải pháp hoàn thiện biện pháp tổ chức thực thi chính sách 105 giải phóng mặt bằng 3. Nhóm các giải pháp đảm bảo quỹ tái định cư phục vụ giải phóng mặt 108 bằng 3.

Nhóm các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về quy hoạch 109 sử dụng đất 3. Nhóm các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đất đai 110 3. Nhóm các giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển, ổn định thị trường 111 bất động sản Tiểu kết chương 3. 113 3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 114 1.

Kiến nghị 115 TÀI LIỆU THAM KHẢO 117 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA LUẬN ÁN 122 PHỤ LỤC 123 4 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT BĐS Bất động sản CG/ CBCC C h u yê n gia/ Cán bộ, công chức CNH Công n gh i ệ p hoá CSGPMB Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (gọi tắt là Chính sách giải phóng mặt bằng) DN/TC Doanh nghiệp/Tổ chức ĐTH Đô thị hoá G C N Q S D Đ Giấy c h ứ n g nhận q u yề n sử dụng đất GPMB Giải p h ó n g mặt bằng HĐH Hiện đại hoá HĐND Hội đồng nhân dân HGĐ, CN Hộ gia đ ì n h , cá nhân KHSDĐ Kế h o ạ c h sử dụng đất KTTT Kinh tế thị t rư ờ n g KT - XH Kinh tế - xã hội NĐ 22/CP Nghị định số 22/1998/ND-CP ngày 13/5/1998 của Chính phủ về bồi thường, GPMB NĐ 188/CP Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất, khung gía các loại đất; NĐ 123/CP Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27/7/2007 của Chính phủ Về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 188/2004/NĐ-CP. NĐ 197/CP Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ Về bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất. NĐ 84/CP Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ Về bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất. NĐ 69/CP Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ Về bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất.

NSDĐ Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất QHSDĐ Quy h o ạ c h sử dụng đất QLNN Quản l ý Nhà nước QSDĐ Quyền sử dụng đất đai QSHĐ Q u yề n sở hữu đất đai SDĐ Sử dụng đất TĐC Tái định cư UBND Uỷ ban nhân dân XHCN Xã hội chủ n gh ĩ a 5 DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Trang Biểu 1.1 Cơ cấu điểm và tiêu chí đánh giá tình hình GPMB.1 Thống kê diện tích, dân số các đơn vị hành chính thuộc Thành phố 37 Hà Nội.2 Tổng hợp kết quả thực hiện kinh tế - xã hội ở Thành phố Hà Nội 39 (2000- 2010).3 Tổng hợp kết quả diện tích đất thu hồi, GPMB các dự án trên địa 41 bàn Thành phố (2001 – 2009).4 Tổng hợp các dự án chậm triển khai GPMB trên địa bàn Thành phố 42 Hà Nội (cũ) từ 2001 – 2009.5 Tổng hợp kết quả bố trí TĐC phục vụ GPMB các dự án trên địa bàn 43 Thành phố (2001 – 2009).6 Tổng hợp kết quả chi trả tiền bồi thường, GPMB các dự án trên địa 45 bàn thành phố Hà Nội (2001 – 2009).7 Tổng hợp kết quả số lượng dự án hoàn thành dứt điểm GPMB để 46 triển khai thi công trên địa bàn thành phố (2001 – 2009).8 Tổng hợp kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến 48 GPMB ở Hà Nội (2001 – 2009).9 Tổng hợp kết quả mức độ đạt được bình quân về bộ tiêu chí đánh 49 giá của 3 Tỉnh, Thành phố (2001 – 2009).10 Kết quả tổng hợp điểm đánh giá chung kết định lượng về tình hình 50 GPMB ở Hà Nội và 3 tỉnh, Thành phố (2001 – 2009).11 Mô tả điều tra khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình GPMB ở 59 Thành phố Hà Nội.12 Tổng hợp kết quả điều tra đối với HGĐ & CN bị thu hồi đất ở về 61 CSGPMB ở Hà Nội hiện nay.13 Mô tả mối quan hệ giữa các biến về tính phù hợp của CSGPMB 62 dưới góc độ HGĐ & CN bị thu hồi đất ở.14 Tổng hợp kết quả điều tra đối với HGĐ & CN bị thu hồi đất ở về 62 quỹ TĐC phục vụ GPMB .15 Mô tả mối quan hệ giữa các biến đánh giá quỹ TĐC phục vụ công 63 tác GPMB dưới góc độ HGĐ & CN bị thu hồi đất ở Biểu 2.16 Tổng hợp kết quả điều tra đối với HGĐ & CN bị thu hồi đất NN về 64 CSGPMB ở Hà Nội hiện nay.17 Mô tả quan hệ giữa các biến đánh giá sự phù hợp của CSGPMB 64 dưới góc độ HGĐ, CN bị thu hồi đất nông nghiệp.18 Tổng hợp kết quả điều tra đối với DN/TC về biện pháp tổ chức thực 65 thi CSGPMB ở Hà Nội hiện nay.19 Mô tả quan hệ giữa các biến đánh giá biện pháp tổ chức thực thi 66 CSGPMB dưới góc độ DN/TC được Nhà nước giao đất để thực hiện 6 dự án hoặc thực hiện GPMB.