Nghiên cứu giải pháp kiểm soát chất cấm nhóm beta agonist clenbutrol salbutamol

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN XUÂN DƢƠNG NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT CHẤT CẤM NHÓM BETA AGONIST (CLENBUTEROL, SALBUTAMOL, RACTOPAMINE) TRONG CHĂN NUÔI LỢN Chuyên ngành: Dinh dưỡng và Thức ăn chăn nuôi Mã số: 9 62 01 07 Người hướng dẫn: GS. Vũ Duy Giảng PGS. Phạm Kim Đăng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu đƣợc trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chƣa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã đƣợc cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận án Nguyễn Xuân Dƣơng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận đƣợc sự hƣớng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận án, cho phép tôi đƣợc bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc GS. Vũ Duy Giảng, PGS. Phạm Kim Đăng đã tận tình hƣớng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Sinh lý- Tập tính động vật, Khoa Chăn nuôi - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức, công chức Cục Chăn nuôi, Viện Chăn nuôi đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, ngƣời thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận án Nguyễn Xuân Dƣơng ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.

ix Trích yếu luận án. xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Bản chất hóa học và cơ chế tác động của beta-agonist. Đáp ứng của động vật đối với beta-agonist. Đáp ứng của gia cầm. Đáp ứng của lợn.

Đáp ứng của bò và cừu. Đáp ứng khác nhau theo giống và tuổi. Tồn dƣ của beta-agonist và tác hại của chúng. Quản lý và kiểm soát việc sử dụng beta-agonist trong chăn nuôi ở một số quốc gia trên thế giới.

Một số nghiên cứu về sử dụng chất cấm trong chăn nuôi. Các phƣơng pháp phân tích chất cấm beta-agonist trong chăn nuôi. Các phƣơng pháp phát hiện và định lƣợng beta-agonist. Quy định phân tích chất cấm beta-agonist trong thức ăn chăn nuôi tại Thái Lan.

Năng lực phân tích và kiểm soát chất cấm nhóm beta-agonist trong chăn nuôi tại Việt Nam. Hệ thống văn bản quản lý nhà nƣớc về quản lý chất cấm beta-agonist trong chăn nuôi của Việt Nam. Vật liệu và phƣơng pháp nghiên cứu. Đối tƣợng, địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Xác định phƣơng pháp phân tích định lƣợng chất cấm nhóm beta-agonist để đề xuất phƣơng pháp phân tích tiêu chuẩn cho các phòng thử nghiệm trong nƣớc. Đánh giá thực trạng sử dụng chất cấm và công tác kiểm soát chất cấm nhóm beta-agonist trong chăn nuôi tại Việt Nam. Nghiên cứu xác định mức độ tồn dƣ và thời gian đào thải của các chất cấm nhóm beta-agonist (SAL và RAC) trong chăn nuôi lợn.

Đề xuất xây dựng quy trình kiểm soát chất cấm beta-agonist trong chăn nuôi lợn thịt và đề xuất sửa đổi một số nội dung quản lý trong chăn nuôi. Phƣơng pháp nghiên cứu. Xác định phƣơng pháp phân tích định lƣợng chất cấm nhóm beta-agonist để đề xuất phƣơng pháp phân tích tiêu chuẩn cho các phòng thử nghiệm trong nƣớc. Đánh giá thực trạng sử dụng và kiểm soát chất cấm trong chăn nuôi tại Việt Nam.

Nghiên cứu xác định mức độ tồn dƣ và thời gian đào thải của các chất cấm nhóm beta-agonist trong chăn nuôi lợn. Đề xuất quy trình kiểm soát chất cấm beta-agonist trong chăn nuôi lợn thịt và đề xuất sửa đổi một số quy định quản lý trong chăn nuôi. Phƣơng pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.

Xác định phƣơng pháp phân tích định lƣợng chất cấm nhóm beta-agonist để đề xuất phƣơng pháp phân tích tiêu chuẩn cho các phòng thử nghiệm trong nƣớc. Năng lực các phòng thử nghiệm về phân tích chất cấm trong thức ăn và nƣớc tiểu vật nuôi. Tổ chức chƣơng trình thử nghiệm thành thạo đánh giá năng lực thực tế các phòng và đánh giá phƣơng pháp đề xuất. Đánh giá thực trạng sử dụng chất cấm và công tác kiểm soát chất cấm nhóm beta-agonist trong chăn nuôi tại Việt Nam.

Kết quả điều tra hệ thống văn bản quản lý về chất cấm tại địa phƣơng. Tình hình quản lý và kiểm soát chất cấm tại địa phƣơng giai đoạn 2011-2016. Đánh giá thực trạng về sử dụng chất cấm trong chăn nuôi lợn tại một số địa phƣơng đại diện. Nghiên cứu xác định mức độ tồn dƣ và thời gian đào thải của các chất cấm nhóm beta-agonist trong chăn nuôi lợn.

Ảnh hƣởng của việc bổ sung RAC và SAL vào thức ăn đến sinh trƣởng và hiệu quả sử dụng thức ăn của lợn giai đoạn vỗ béo. Ảnh hƣởng của việc bổ sung RAC và SAL vào thức ăn đến một số chỉ tiêu về chất lƣợng thịt ở lợn giai đoạn vỗ béo. Tốc độ đào thải RAC và SAL trong cơ thể theo nƣớc tiểu và tồn dƣ của chúng trong một số mô ở lợn giai đoạn vỗ béo. Đề xuất hoàn thiện quy trình kiểm soát chất cấm trong chăn nuôi và đề xuất sửa đổi một số nội dung quản lý Nhà nƣớc có liên quan.

Đề xuất hoàn thiện quy trình kiểm soát chất cấm trong chăn nuôi. Một số kiến nghị hoàn thiện hệ thống văn bản quản lý chất cấm trong chăn nuôi. Kết luận và đề nghị. 98 Danh mục các công trình công bố có liên quan đến luận án.

100 Tài liệu tham khảo. 101 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AGPs Kháng sinh kích thích sinh trƣởng Bộ NN &PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn CLEN Clenbuterol CSCN Cơ sở chăn nuôi DLD Cục Phát triển chăn nuôi Thái Lan ĐC Đối chứng EU Cộng đồng Châu Âu FDA Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dƣợc phẩm FAO Tổ chức Lƣơng thực và Nông lâm thế giới GC-MS Sắc ký khí ghép 1 lần khối phổ GC-MS/MS Sắc ký khí ghép 2 lần khối phổ HPLC Sắc ký lỏng hiệu năng cao KLS Khối lƣợng sống KPH Không phát hiện LC-MS Sắc ký lỏng ghép 1 lần khối phổ LC-MS/MS Sắc ký lỏng ghép 2 lần khối phổ LOD Giới hạn phát hiện LOQ Giới hạn định lƣợng ME Năng lƣợng trao đổi MH Móc hàm MRL Giới hạn tồn dƣ tối đa cho phép PPĐX Phƣơng pháp hội đồng đề xuất PPPTN Phƣơng pháp phòng thử nghiệm PTN Phòng thử nghiệm RAC Ractopamine SAL Salbutamol SX & KDTACN Sản xuất và kinh doanh thức ăn chăn nuôi TACN Thức ăn chăn nuôi TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam VSATTP Vệ sinh an toàn thực phẩm WHO Tổ chức Y tế thế giới vi DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 2. Ảnh hƣởng của một số chất thuộc nhóm beta-agonist đến một số chỉ tiêu năng suất và chất lƣợng thịt gà. Ảnh hƣởng của cimaterol đến một số chỉ tiêu năng suất và chất lƣợng thân thịt lợn.

Giới hạn tồn dƣ tối đa cho phép đối với RAC hydrochloride trong các mô khác nhau của bò và lợn. Danh sách các nƣớc cho phép và đối tƣợng gia súc đƣợc cho phép sử dụng RAC trong TACN. Thiết kế mẫu chuẩn của chƣơng trình thử nghiệm thành thạo mẫu thức ăn chăn nuôi. Thiết kế mẫu chuẩn của chƣơng trình thử nghiệm thành thạo mẫu nƣớc tiểu.

Thiết kế thử nghiệm thành thạo phân tích chất cấm beta -agonist trong mẫu thức ăn chăn nuôi. Thiết kế thử nghiệm thành thạo phân tích chất cấm beta -agonist trong mẫu nƣớc tiểu lợn. Khẩu phần thức ăn cho lợn thí nghiệm (dạng sử dụng). Kết quả điều tra số lƣợng mẫu thử nghiệm và phƣơng pháp phân tích chất cấm nhóm beta - agonist của 15 phòng thử nghiệm giai đoạn 2011-2015.

Tài liệu tham khảo để xây dựng phƣơng pháp nội bộ phân tích beta-agonist của các phòng thử nghiệm. Quy trình xử lý mẫu thức ăn chăn nuôi và nƣớc tiểu lợn để phân tích chất cấm beta -agonist của các phòng thử nghiệm. Điều kiện thiết bị và khả năng phát hiện, định lƣợng beta-agonist trong thức ăn chăn nuôi và nƣớc tiểu lợn của các phƣơng pháp phân tích tại các phòng thử nghiệm. Kết quả chƣơng trình thử nghiệm thành thạo phân tích chất cấm beta - agonist trong mẫu thức ăn chăn nuôi.

Hàm lƣợng phân tích định lƣợng các chất beta-agonist trong nền mẫu thức ăn chăn nuôi thêm chuẩn (ppb). Kết quả chƣơng trình thử nghiệm thành thạo phân tích chất cấm beta - agonist trong mẫu nƣớc tiểu lợn thịt. Hàm lƣợng phân tích định lƣợng các chất beta-agonist trong mẫu nƣớc tiểu lợn thịt. Kết quả điều tra về hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan quản lý chất cấm trong chăn nuôi.

Kết quả điều tra về việc triển khai hoạt động kiểm tra chất cấm trong chăn nuôi giai đoạn 2011 - 2016 tại địa phƣơng (tỉnh). Kết quả về tần xuất kiểm tra chất cấm trong chăn nuôi tại địa phƣơng (đợt/tỉnh/năm). Kết quả điều tra số mẫu phân tích chất cấm trong chăn nuôi phân theo loại hình sản xuất và loại mẫu. Kết quả điều tra về tỷ lệ mẫu dƣơng tính (%) với SAL bằng phƣơng pháp phân tích định lƣợng(mẫu).

Kết quả điều tra về công tác triển khai tập huấn, tuyên truyền về chất cấm trong chăn nuôi. Kết quả điều tra về hình thức thực hiện tuyên truyền tại địa phƣơng (tỉnh/năm). Kết quả phân tích các chất cấm nhóm beta-agonist trong thức ăn và nƣớc tiểu .