Luận án: Đổi mới quản lý chi ngân sách trong các trường quân đội ở Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC VIỆN NGÂN HÀNG BÙI THỊ BÍCH NÊ ĐỔI MỚI QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH TRONG CÁC TRƯỜNG QUÂN ĐỘI Ở VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 62 34 02 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. Kiều Hữu Thiện 2. Nguyễn Tiến Đông HÀ NỘI - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án này là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, két quả nêu trong Luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Bùi Thị Bích Nê DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đúng BĐBP Bộ đội biên phòng BQP Bộ Quốc phòng BTC Bộ Tài chính BTTM Bộ Tổng tham mưu CHDCND Cộng hòa Dân chủ Nhân dân CNH-HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa GDĐT Giáo dục đào tạo HV Học viện NCKH Nghiên cứu khoa học NSBĐ Ngân sách bảo đảm NSNN Ngân sách nhà nước NSQP Ngân sách quốc phòng QĐ Quân đoàn QK Quân khu TVQUTW Thường vụ Quân ủy Trung ương MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án 1 2. Tình hình nghiên cứu 2 3. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 13 4.

Nội dung, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu 14 5. Kết quả của đề tài 16 6. Kết cấu của đề tài Luận án 17 Chương 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG CÁC TRƯỜNG QUÂN ĐỘI Ở VIỆT NAM 18 1. Một số vấn đề về giáo dục đào tạo trong Quân đội và chi ngân sách nhà nước cho giáo dục đào tạo 18 1.

Khái niệm về giáo dục đào tạo 18 1. Cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân 19 1. Đặc điểm giáo dục đào tạo trong các trường Quân đội 20 1. Chi ngân sách nhà nước 22 1.

Chi ngân sách nhà nước cho hoạt động đào tạo 26 1. Quản lý chi ngân sách nhà nước trong các trường Quân đội 31 1. Khái niệm về quản lý chi ngân sách nhà nước trong các trường Quân đội 31 1. Đặc điểm, yêu cầu, nguyên tắc chi ngân sách nhà nước trong các trường Quân đội 31 1.

Tổ chức quản lý ngân sách bảo đảm ngành nhà trường 41 1. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi ngân sách nhà nước trong các trường Quân đội 52 1. Kinh nghiệm từ một số cơ sở giáo dục trong và ngoài nước về quản lý chi ngân sách nhà nước 54 1. Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước từ các cơ sở giáo dục trong và ngoài nước 54 1.

Bài học rút ra đối với các trường Quân đội ở Việt Nam 59 Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG CÁC TRƯỜNG QUÂN ĐỘI Ở VIỆT NAM 61 2. Tổng quan về hệ thống nhà trường Quân đội 61 2. Khái quát hệ thống tổ chức nhà trường Quân đội 61 2. Nhiệm vụ của các trường quân đội 62 2.

Tổ chức quản lý chi ngân sách nhà nước trong các trường quân đội 63 2. Nội dung chi ngân sách bảo đảm ngành nhà trường 63 2. Phân cấp quản lý chi ngân sách nhà nước ở các trường quân đội 66 2. Thực trạng quản lý chi ngân sách bảo đảm tại các trường quân đội 69 2.

Công tác xây dựng định mức chi 69 2. Tình hình chi ngân sách bảo đảm tại các trường Quân đội 74 2. Lập, phân bổ dự toán ngân sách bảo đảm 80 2. Chấp hành ngân sách bảo đảm 84 2.

Quyết toán chi ngân sách bảo đảm ngành nhà trường 85 2. Đánh giá thực trạng quản lý chi ngân sách bảo đảm ngành nhà trường 88 2. Kết quả đạt được 88 2. Những mặt còn tồn tại 91 2.

Nguyên nhân 96 Chương 3: GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI Ở VIỆT NAM NHỮNG NĂM TỚI 3. Những định hướng giáo dục đào tạo tại các trường Quân đội ở Việt Nam 99 3. Định hướng giáo dục đào tạo của Việt Nam 99 3. Định hướng giáo dục đào tạo trong các trường quân đội giai đoạn đến năm 2020 101 3.

Định hướng quản lý chi ngân sách nhà nước cho giáo dục đào tạo tại các trường quân đội những năm tới 108 3. Giải pháp đổi mới quản lý chi ngân sách cho giáo dục đào tạo tại các trường Quân đội 109 3. Các giải pháp chính 109 3. Đổi mới quản lý, sử dụng các khoản chi ngân sách nhà nước cho các trường Quân đội 109 3.

Đổi mới cơ cấu chi ngân sách nhà nước cho giáo dục đào tạo trong quân đội phù hợp với phát triển quân đội trong tình hình mới 112 3. Đổi mới việc phân cấp trong quản lý điều hành ngân sách nhà nước 113 3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào lĩnh vực quản lý ngân sách nhà nước cho giáo dục đào tạo trong các trường quân đội 114 3. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm toán 117 3.

Giải pháp hỗ trợ 117 3. Mở rộng chi ngân sách bảo đảm cho các trường Quân đội 117 3. Mở rộng quy mô đào tạo dân sự bên cạnh đào tạo quân sự theo nhiệm vụ, tham gia vào quá trình xã hội hoá giáo dục đào tạo 119 3. Đổi mới, tiến tới hoàn thiện qui trình quản lý chi ngân sách nhà nước 120 3.

Cải cách thủ tục hành chính 121 3. Hoàn thiện cách tính định mức kinh phí ngân sách nhà nước cho công tác giáo dục đào tạo tại các trường quân đội 121 3. Ưu tiên chi ngân sách nhà nước cho công tác giáo dục đào tạo tại các trường quân đội 122 KẾT LUẬN 123 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ 125 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 126 DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Trang Bảng 2. Định mức bảo quản trường 71 Bảng 2.

Định mức Nghiệp vụ nhà trường 72 Bảng 2. Tình hình chi NSBĐ tại các trường Quân đội giai đoạn 2011-2015 74 Bảng 2. Tốc độ tăng chi NSBĐ tại các trường Quân đội giai đoạn 2011-2015 75 Bảng 2. Cơ cấu chi NSBĐ tại các trường trong Quân đội giai đoạn 2011-2015 78 Bảng 2.

Tỷ lệ dự toán NSBĐ đơn vị lập và số được phân bổ giai đoạn 2011-2015 80 Bảng 2. Tỷ lệ NSBĐ phân cấp cho các trường quân đội giai đoạn 2011-2015 83 Bảng 2. Tỷ trọng phân cấp NSBĐ giữa các đợt trong năm cho các trường quân đội giai đoạn 2011 - 2015 84 Bảng 2. Tình hình thực hiện chỉ tiêu NSBĐ ngành nhà trường giai đoạn 2011-2015 87 Biểu đồ 2.

Tình hình chi NSBĐ tại các trường Quân đội giai đoạn 2011-2015 76 Biểu đồ 2. Biểu đồ phản ảnh sự biến động cơ cấu chi NSBĐ tại các trường quân đội giai đoạn 2011-2015 79 Sơ đồ 2. Tổ chức phân cấp quản lý NSBĐ ngành nhà trường 68 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Trong thời đại kinh tế tri thức, thì GDĐT được xem là nhân tố có tính quyết định trong sự phát triển bền vững của tất cả các quốc gia, bởi thông qua đó hình thành nên nguồn nhân lực có chất lượng cao.

Chính vì vậy, tất cả các nước đều rất chú trọng mở rộng và nâng cấp chất lượng GDĐT. Ở Việt Nam những năm qua, công tác GDĐT đã được đảng và nhà nước hết sức quan tâm, luôn coi GDĐT là “quốc sách” và đã đề ra nhiều giải pháp phù hợp nhằm từng bước nâng cao chất lượng công tác đào tạo. Chính vì thế mà lĩnh vực này ở nước ta những năm qua đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, nguồn nhân lực của đất nước ngày càng được mở rộng về số lượng và nâng cao về chất lượng, có những đóng góp tích cực trong những thành tựu phát triển kinh tế chung của cả nước. Tuy nhiên, xét về thực chất thì lĩnh vực GDĐT nước ta vẫn còn nhiều bất cập cả về cơ cấu đào tạo lẫn chất lượng công tác đào tạo, chưa đáp ứng đầy đủ và kịp thời nguồn nhân lực có chất lượng cao trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Đối với lĩnh vực quốc phòng, thì nhu cầu về hoạt động GDĐT cũng đã và đang được đặt ra cấp thiết, bởi bối cảnh hiện nay quân đội vừa làm công tác bảo vệ an ninh lãnh thổ, vừa tham gia xây dựng kinh tế, do vậy việc nâng cao chất lượng công tác GDĐT trong các trường Quân đội sẽ góp phần thực hiện phương châm “Xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam cách mạng chính qui tinh nhuệ và từng bước hiện đại”. Tuy vậy, cũng giống như trong lĩnh vực dân sự, thì công tác GDĐT tại các trường trong quân đội nước ta hiện vẫn còn nhiều bất cập so với mục tiêu yêu cầu đặt ra trong tình hình mới. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này, trong đó, có nguyên nhân từ công tác quản lý chi NSNN cho GDĐT trong các trường quân đội vẫn còn khá nhiều 2 bất cập. Tăng cường công tác quản lý chi NSNN cho lĩnh vực GDĐT trong các trường Quân đội vì thế đã và đang tiếp tục được đặt ra cấp thiết.

Xuất phát từ đó, tôi đã mạnh dạn lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Đổi mới quản lý chi ngân sách trong các trường Quân đội ở Việt Nam” làm đề tài Luận án Tiến sĩ kinh tế của mình. Tình hình nghiên cứu Cho đến nay đã có khá nhiều tài liệu chuyên khảo, đề tài nghiên cứu khoa học, Luận án có liên quan đến chủ đề về đổi mới quản lý chi NSNN, trong đó, có một số công trình nghiên cứu tiêu biểu đó là: Về các Giáo trình, sách Chuyên khảo Võ Đình Hảo - Nguyễn Công Nghiệp (1991) trong cuốn “Tài chính trong nền kinh tế thị trường” (Nxb Pháp Lý, 1991) đã đề cập tương đối hệ thống các vấn đề có tính lý luận về tài chính trong nền kinh tế thị trường, trong đó, các hoạt động thu - chi NSNN đã được đề cập một cách khái quát. Vấn đề quản lý hoạt động thu - chi NSNN cũng đã được đề cập nhưng các tư liệu phân tích từ thời kỳ trước những năm 1990. Đặc biệt, vấn đề quản lý chi NSNN trong các trường quân đội chưa được đề cập trong cuốn sách này.

Tào Hữu Phùng - Nguyễn Công Nghiệp (1992) trong cuốn Đổi mới NSNN (Nxb Thống kê, 1992) đã đề cập và làm rõ vấn đề đổi mới NSNN, trong đó, vấn đề đổi mới chi NSNN cũng đã được các tác giả đề cập tương đối có hệ thống.