Điều tra chống bán phá giá dưới góc độ luật so sánh luận án tiến sĩ luật học

NGUYỄN TÚ MẪU BÌA LUẬN ÁN CÓ IN CHỮ NHŨ Khổ 210 x 297 mm VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN TÚ ĐIỀU TRA CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ CHUYÊN NGÀNH: LUẬT KINH TẾ DƯỚI GÓC ĐỘ LUẬT SO SÁNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC KHÓA: 2009-2012 HÀ NỘI - 2013 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN TÚ ĐIỀU TRA CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ DƯỚI GÓC ĐỘ LUẬT SO SÁNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Chuyên ngành: Luật kinh tế Mã số: 62.01 Người hướng dẫn khoa học: 1- PGS.TS Phạm Duy Nghĩa 2- PGS.TS Lê Thị Thu Thủy HÀ NỘI - 2013 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 1. ADA (Antidumping Agreement) – Hiệp định chống bán phá giá 2. APO (Administrative Protective Order) – Lệnh bảo vệ hành chính 3. BPI (Business proprietary Information) – Thông tin có giá trị thương mại 4.

BIA (Best Information Available) Thông tin sẵn có tốt nhất 5. CBSA (Canada Border Services Agency) - Cơ quan dịch vụ biên giới Canada 6. DOC (Department of commerce) - Bộ thương mại HoaKỳ 7. DSB (Dispute Settlement Body) - Cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO 8.

EC (European Commission) - Ủy ban Châu Âu 9. EU (European Union) – Liên minh Châu Âu 10. FA (Fact Available) Thông tin sẵn có 11. FDI (Foreign Direct Investment) – Đầu tư trực tiếp nước ngoài 12.

MFN (Most favoured nation) - Nguyên tắc tối huệ quốc 13. GATT (General Agreement on Tariffs and Trade) Hiệp định chung về thuế quan và thương mại 14. ITC (International Trade Commission) - Ủy ban Thương mại quốc tế Hoa Kỳ 15. ME (Market Economy)- Nền kinh tế thị trường 16.

NME (None Market Economy) – Nền kinh tế phi thị trường 17. OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development)- Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế. TTHC – Luật Tố tụng Hành chính 19. TRAO (Trade Remedy Assistance Office)- Văn phòng trợ giúp thương mại của ITC 20.

Trade Representative) – Đại diện thương mại Hoa Kỳ 21. URRA – Đạo luật về Hiệp định ADA của Hoa Kỳ 22. VCCI – Phòng công nghiệp và Thương mại Việt Nam 23. VERs (Voluntary Export Restrain)- Tự nguyện hạn chế xuất khẩu 24.

WTO (World Trade Organization) - Tổ chức thương mại thế giới MỤC LỤC STT Danh mục Trang Phần mở đầu 2 1 Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu 2 2 Nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu 8 3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 9 4 Những điểm mới của luận án 10 5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án 10 Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết và Tổng quan tình hình nghiên 12 cứu 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 13 Chƣơng 2: Những vấn đề lý luận về bán phá giá, chống 27 bán phá giá và điều tra chống bán phá giá 2. Khái niệm, phân loại hành vi và tác động của bán phá giá 27 2. Chống bán phá giá và một số khái niệm trong điều tra chống 35 bán phá giá Chƣơng 3: Thực trạng pháp luật về điều tra chống bán 67 phá giá 3.

Cơ quan chống bán phá giá và điều kiện để điều tra chống bán 67 phá giá 3. Tổ chức hoạt động điều tra chống bán phá giá 81 3. Bảo mật thông tin trong điều tra chống bán phá giá và rà soát 98 quyết định chống bán phá giá Chƣơng 4: Định hƣớng và kiến nghị hoàn thiện pháp luật 113 Việt Nam về điều tra chống bán phá giá 4. Định hướng hoàn thiện pháp luật về điều tra chống bán phá giá 114 4.

Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về điều tra chống bán 129 phá giá Kết luận 144 1 Phần mở đầu 1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu Trong thương mại quốc tế, hành vi bán phá giá hàng hóa xuất khẩu của các nhà sản xuất/xuất khẩu nước ngoài và hoạt động chống bán phá giá của chính phủ nước nhập khẩu luôn xảy ra một cách phổ biến. Với nhiều mục đích khác nhau (kể cả bán phá giá và chống bán phá giá), những hành vi này có thể sẽ gây tổn hại cho tự do thương mại quốc tế, gây thiệt hại cho nhiều ngành sản xuất, thiệt hại đối với người lao động cũng như đối với nền kinh tế của các quốc gia có liên quan. Chính sách chống bán phá giá đã xuất hiện cách đây hơn 100 năm.

Canada là quốc gia đầu tiên ban hành luật chống bán phá giá vào năm 1904 (An Act to Amend the Customs Tariff 1897, 4 Edw VIII, I Canada Statutes 111 (1904), New Zealand 1905, Australia ban hành năm 1906 (Industries Preservation Act 1906), Nam Phi và Vương quốc Anh 1921…Hoa Kỳ ban hành luật chống bán phá giá đầu tiên vào năm 1916. Trong khi quy định chống bán phá giá đầu tiên của Hoa Kỳ còn nằm trên giấy, chưa có vụ kiện nào được áp dụng thì đến năm 1919 Ủy ban thuế quan Hoa Kỳ đã xem xét lại luật chống bán phá giá 1916 và kết luận luật này chưa thể áp dụng vào thực tiễn để thực hiện các vụ kiện chống bán phá giá [78, tr. Luật chống bán phá giá 1921 của Hoa Kỳ đã ra đời từ bối cảnh đó, bản chất của đạo luật này cũng tương tự như đạo luật chống bán phá giá của Canada có hiệu lực thời đó. Mối quan tâm xây dựng luật phá giá lúc này của Hoa Kỳ là do cơ cấu ngành công nghiệp của nước Đức, một số doanh nghiệp ở Đức có ưu thế về khoa học công nghệ, lợi dụng ưu thế của các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh (cartel-Kartell) và được bảo hộ thuế quan, đó là những nhân tố dẫn đến nguyên nhân bán phá giá nhiều hơn.

Sau khi một loạt quốc gia đơn phương ban hành luật chống bán phá giá, đã xuất hiện một số sáng kiến đa phương phân tích và bàn về chính sách này. Năm 1922 Hội Quốc liên (League of Nations), một tổ chức mang tính tiền thân của Liên hợp quốc, đã tổ chức một nghiên cứu về bán phá giá và sự khác biệt giá. Sau đó bản ghi nhớ về chống bán phá giá do Jacob Viner soạn thảo cũng đã được ghi nhận. Tuy nhiên, không có Hiệp định về chống bán phá giá nào được ký kết.

Sau khi Liên hợp quốc được thành lập, một thỏa thuận chung đã đạt được tại GATT 1947. Trong các phiên đàm phán, Hoa Kỳ đã đưa ra những đề xuất quan 2 trọng, cáo buộc bán phá giá và trợ cấp hàng hóa là hành vi cạnh tranh thương mại bất bình đẳng. Điều VI của GATT đã đặt ra các nguyên tắc cơ bản về chống bán phá giá. Theo đó, thuế chống bán phá giá có thể được ấn định khi hành vi bán phá giá là nguyên nhân gây ra thiệt hại hoặc đe dọa gây ra thiệt hại đối với ngành sản xuất trong nước.

GATT không quy định cụ thể hình thức quản lý và cách tính toán, mà giành cho các quốc gia tham gia ký kết quy định cơ chế cho riêng mình. Do quy định thiếu chi tiết về phương pháp và cơ chế quản lý trong điều VI dẫn đến hoạt động chống bán phá giá không thống nhất. Vì thế, đây là lĩnh vực quan trọng đầu tiên được cải cách trong lịch sử GATT [78, tr. Vòng đàm phán Kennedy đã thông qua Hiệp định 1967 về thực thi điều VI (the Kennedy Round Anti-Dumping Code).

Một số điểm chính là các quy định về thuế có thể chỉ bị ấn định sau khi điều tra sơ bộ cho thấy có hành vi bán phá giá và thiệt hại. Hiệp định cũng khuyến nghị áp thuế thấp hơn biên độ phá giá khi mà mức thuế thấp hơn đó loại bỏ được thiệt hại. Đồng thời xác định ngành công nghiệp là những nhà sản xuất có sản lượng gộp lại chiếm một phần lớn trong tổng sản phẩm. Trong mối quan hệ nhân quả, phá giá phải được xem như là các “nguyên nhân chủ yếu” gây ra thiệt hại.

Hiệp định này có hiệu lực vào năm 1967. Tuy nhiên Hoa Kỳ đã không phê chuẩn Hiệp định 1967, vì vậy mức độ áp dụng của Hiệp định này vào thực tiễn là rất ít. Vòng đàm phán Tokyo về thương mại đa phương được ký kết vào năm 1979 và có hiệu lực năm 1980, đã xác định rõ hơn về bán phá giá và thiệt hại so với điều VI của GATT 1947, quy định chi tiết về trình tự và thủ tục trong quá trình điều tra. Tuy nhiên, các quy định về chống bán phá giá ở Hiệp định vòng đàm phán Tokyo cũng mới chỉ là quy định khung, còn có nhiều điểm chưa rõ ràng, còn gây tranh cãi và thực tế là chỉ có 27 thành viên bị ràng buộc với Hiệp định này [123, truy cập lần cuối 17/07/2012].

Vòng đàm phán Uruguay về thương mại đa phương kết thúc vào ngày 15/4/1994, đã thông qua Hiệp định ADA (Agreement on Implementation of Article VI of the General Agreement on Tariffs and Trade 1994). Vì nhiều lý do, chống bán phá giá là vấn đề gây tranh cãi nhiều nhất trong giai đoạn cuối của vòng đàm phán Uruguay. Tuyên bố các Bộ trưởng được thông qua ở Punta Del Este ngày 20/9/1986 khởi động vòng đàm phán Uruguay đã không có một tham chiếu rõ ràng về chống 3 bán phá giá [92]. Lúc đầu, cải cách chống bán phá giá đơn giản chỉ được xem xét dưới thỏa thuận chung nhằm “cải tiến, làm rõ hoặc mở rộng, cũng như cho phù hợp” với Hiệp định vòng đàm phán Tokyo [92,93].

Năm 1988, một số quốc gia chỉ yêu cầu một nghiên cứu thống kê từ Ban thư ký của GATT về vấn đề áp dụng các biện pháp chống bán phá giá. Tuy nhiên, sau đó Ủy ban thực hành về chống bán phá giá đã xem xét một loạt các văn bản pháp lý đã sửa đổi của Hoa Kỳ và EU, cơ quan giải quyết tranh chấp cũng bắt đầu xem xét đến các vấn đề chống bán phá giá ở mức độ nhiều hơn. Có lẽ khiếu nại quan trọng nhất là từ một đề xuất của Nhật Bản, quốc gia này đã đi đầu trong việc yêu cầu cơ quan giải quyết tranh chấp buộc bồi thường thiệt hại. Vấn đề thực tế là, các quốc gia đã đã bắt đầu xem cơ chế giải quyết tranh chấp của GATT như là một giải pháp mang tính khả thi thay thế cho việc bỏ ra các khoản “chi phí” lớn để bảo vệ quyền lợi của mình tại nước ngoài.

Tiếp theo đó, Tổng giám đốc GATT đã trình bày văn bản đề xuất của mình như là một phần của bản thảo cuối cùng của Hiệp định và sau đó được gọi là bản thảo Dunkel [61]. Trong khi các nhà đàm phán không muốn trở lại các tranh cãi về những vấn đề rộng lớn hơn của bản thảo Dunkel vì lo ngại gây ra bất ổn cho đàm phán.