Nghiên cứu đánh giá khả năng tự bảo vệ nước dưới đất trong trầm tích đệ tứ khu v

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ ĐỊA CHẤT ------------------------------------ NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TỰ BẢO VỆ NƯỚC DƯỚI ĐẤT TRONG TRẦM TÍCH ĐỆ TỨ KHU VỰC PHÍA NAM VĨNH PHÚC VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ Ngành: Kỹ thuật địa chất Mã số: 60520501 LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT Hà Nội – 2015 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ ĐỊA CHẤT ------------------------------------ NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TỰ BẢO VỆ NƯỚC DƯỚI ĐẤT TRONG TRẦM TÍCH ĐỆ TỨ KHU VỰC PHÍA NAM VĨNH PHÚC VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ Ngành: Kỹ thuật địa chất Mã số: 60520501 LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. Nguyễn Văn Lâm Hà Nội – 2015 1 MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết. Cơ sở khoa học.

Cơ sở thực tiễn. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu. Mục đích của đề tài. Nội dung nghiên cứu của đề tài.

Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Cấu trúc luận văn .8 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG TỰ BẢO VỆ CỦA TẦNG CHỨA NƯỚC. Tình hình nghiên cứu trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam .13 CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN VÙNG NGHIÊN CỨU .1 Vị trí địa lý.2 Đặc điểm địa hình, khí hậu .4 Đặc điểm dân cư kinh tế .1 Đặc điểm kinh tế .3 Công nghiệp- thủ công nghiệp.5 Hiện trạng kết cấu hạ tầng .5 Đặc điểm địa chất. Đặc điểm địa chất thủy văn .1 Các thành tạo chứa nước.2 Các thành tạo nghèo nước hoặc thực tế không có nước .Hiện trạng khai thác, sử dụng nước .1 Hiện trạng khai thác, sử dụng nước dưới đất nước khu vực đô thị .2 Hiện trạng khai thác, sử dụng nước dưới đất khu vực nông thôn .57 ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TỰ BẢO VỆ CỦA NƯỚC DƯỚI ĐẤT TRONG TRẦM TÍCH ĐỆ TỨ PHÍA NAM VĨNH PHÚC. Cơ sở lựa chọn phương pháp.2 Nội dung phương pháp được lựa chọn.1 Phân vùng bảo vệ nước dưới đất tầng chứa nước không áp (qh) .2 Phân vùng bảo vệ nước dưới đất tầng chứa nước có áp (qp).3 Kết quả áp dụng đánh giá khả năng tự bảo vệ nước dưới đất trong trầm tích Đệ tứ khu vực Phía Nam Vĩnh Phúc .1 Đối với tầng chứa nước qh. Chiều sâu thế nằm mực nước không áp(H).2 Chiều dày của các trầm tích có độ thấm nước yếu bề mặt và thành phần thạch học.3 Phân vùng bảo vệ nước dưới đất tầng chứa nước qh.

Đối với tầng chứa nước qp. 1 Cốt cao mực nước tầng chứa nước qh (H1) .2 Cốt cao mực nước tầng chứa nước qp (H2). 3 Chiều dày lớp sét ngăn cách giữa hai tầng chứa nước. 4 Phân vùng bảo vệ nước dưới đất tầng chứa nước qp .128 ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ NƯỚC DƯỚI ĐẤT TRONG TRẦM TÍCH ĐỆ TỨ PHÍA NAM VĨNH PHÚC.

Hiện trạng các nguồn gây nhiễm bẩn NDĐ. Nước thải sinh hoạt. Nước thải, chất thải chuồng trại chăn nuôi. Nước thải, chất thải các làng nghề.

Nước thải, chất thải y tế. Nước thải, chất thải bãi rác. Nước thải công nghiệp.1 Các giải pháp chung:.2 Các giải pháp cụ thể .1 Đối với tầng chứa nước qh .2 Đối với tầng chứa nước qp .133 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .136 TÀI LIỆU THAM KHẢO .140 4 DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Lượng mưa trung bình các tháng tỉnh Vĩnh Phúc (mm) (giai đoạn năm 2005 đến 2014)……………………………………………………………………………… ………20 Bảng 2.2: Lượng bốc hơi trung bình các tháng tỉnh Vĩnh Phúc (mm) (giai đoạn năm 2005 đến 2014). Hiện trạng dân số năm 2014 tỉnh Vĩnh Phúc.

Thống kê chiều dày tầng chứa nước qh. Thống kê lưu lượng các lỗ khoan. Tổng hợp các thông số địa chất thủy văn của tầng chứa nước (qp)…………………. Kết quả thí nghiệm tầng chứa nước Neogen .1: Bảng tính điểm đối với nước không áp………………………………………………59 Bảng 3.2: Các cấp điều kiện bảo vệ nước dưới đất không áp .3: Chiều sâu thế nằm mực nước không áp vùng nghiên cứu.4: Tổng hợp bề dày lớp thấm nước yếu và thành phần thạch học theo các lỗ khoan.

5: bảng tính điểm chung tầng chứa nước qh. Diện phân bố của các vùng bảo vệ NDĐ tầng chúa nước qh và đặc điểm của nó. Cốt cao mực nước trung bình tầng chứa nước qh năm 2014.8: Cốt cao mực nước trung bình tầng chứa nước qp năm 2014. Bề dày lớp sét ngăn cách giữa tầng Holocen và Pleistocen.

10: Diện phân bố của các vùng bảo vệ tầng chứa nước Pleistocen bị phủ tầng chứa nước Holocen. 125 V DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Vị trí vùng nghiên cứu. Đặc trưng lượng mưa, bốc hơi trạm Vĩnh Yên ( tài liệu thống kê trung bình tháng, năm 2005 đến 2014). Sơ đồ mạng lưới sông, suối tỉnh Vĩnh Phúc và các khu vực phụ cận.

Tỷ lệ % diện tích phân vùng bảo vệ tầng Holocen 87 Hình 3. Tỷ lệ phần trăm các vùng bảo vệ tầng chứa nước Pleistocen bị phủ tầng chứa nước Holocen.126 VI DANH MỤC BẢN VẼ Nội dung Bản vẽ số 1: Bản đồ ĐCTV khu vực phía Nam Vĩnh Phúc tỷ lệ 1:50.000 Bản vẽ số 2: Bản đồ chiều sâu mực nước tầng chúa nước Holocen khu vực phía Nam Vĩnh Phúc tỷ lệ 1:50.000 Bản vẽ số 3: Bản đồ đẳng bề dày các trầm tích có độ thấm nước yếu bề mặt khu vực Nam Vĩnh Phúc tỷ lệ 1:50.000 Bản vẽ số 4: Bản đồ phân bố thành phần thạch học tầng chứa nước Holocen khu vực phía Nam Vĩnh Phúc tỷ lệ 1:50.000 Bản vẽ số 5: Bản đồ phân vùng khả năng tự bảo vệ nước dưới đất tầng chứa nước Holocen khu vực phía Nam Vĩnh Phúc tỷ lệ 1:50.000 Bản vẽ số 6: Bản đồ Thủy đẳng cao tầng chứa nước Holocen khu vực phía Nam Vĩnh Phúc tỷ lệ 1:50.000 Bản vẽ số 7: Bản đồ Thủy đẳng áp tầng chứa nước Pleistocen khu vực phía Nam Vĩnh Phúc tỷ lệ 1:50.000 Bản vẽ số 8: Bản đồ đẳng bề dày lớp sét ngăn cách nước giữa tầng Holocen và Pleistocen khu vực phía Nam Vĩnh Phúc tỷ lệ 1:50.000 Bản vẽ số 9: Bản đồ phân vùng khả năng tự bảo vệ nước dưới đất trong tầng chứa nước Pleistocen khu vực Phía Nam Vĩnh Phúc tỷ lệ 1:50.000 VII CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT BTNMT: Bộ tài nguyên môi trường DI: Chỉ số DRASTIC INDEX ĐCTV: Địa chất thủy văn ĐCCT: Địa chất công trình GDP: Gross Domestic Product - Tổng sản phẩm quốc nội LK: Lỗ khoan NMN: Nhà máy nước qh: Tầng chứa nước Holocen qp: Tầng chứa nước Pleistocen QCVN: Quy chuẩn Việt Nam UNESCO: Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên hiệp quốc MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết Tài nguyên nước giữ một vai trò quan trọng không thể thiếu đối với sự tồn tại của con người nói chung và sự phát triển kinh tế - xã hội nói riêng. Ngày nay, trong khi nhu cầu sử dụng nước sạch ngày càng tăng thì nguồn nước sạch lại ngày càng bị cạn kiệt.

Các nguồn nước cung cấp cho các mục đích nông nghiệp hay sản xuất khác cũng đang trong nguy cơ suy giảm cả về trữ lượng và chất lượng. Vĩnh Phúc là một địa bàn được thiên nhiên ban tặng cho nguồn tài nguyên nước dồi dào và phong phú, bao gồm cả nước mặt và nước dưới đất. Nhiều nghiên cứu và điều tra gần đây cho thấy, nước mặt cũng như nước ngầm ở Vĩnh Phúc có chất lượng tốt, đáp ứng được nhu cầu phục vụ cho ăn uống, sinh hoạt. Song, quá trình đô thị hóa ở Vĩnh Phúc đã và đang làm biến đổi mạnh mẽ các điều kiện về môi trường và tài nguyên ở cả thành thị lẫn nông thôn.

Tình trạng ô nhiễm môi trường nói chung và nước dưới đất nói riêng đang trở nên trầm trọng bởi các hoạt động công nghiệp, các trang trại chăn nuôi sản xuất, giao thông…. Bên cạnh đó, tình trạng suy giảm nguồn tài nguyên nước (ô nhiễm và cạn kiệt) đang làm ảnh hưởng không nhỏ tới tính phát triển bền vững. Việc khai thác nước dưới đất để cung cấp cho các nhu cầu ăn uống sinh hoạt và công nghiệp ngày càng tăng đã góp phần quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng của đất nước, nâng cao chất lượng đời sống của người dân. Tuy nhiên, trong quá trình khai thác nước đã nảy sinh và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tác động xấu tới môi trường nói chung và môi trường nước dưới đất nói riêng.

Xuất phát từ những lý do trên, bộ môn Địa chất Thủy văn – Trường Đại học Mỏ - Địa chất đã giao cho tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu, đánh giá khả năng tự bảo vệ nước dưới đất trong trầm tích Đệ tứ khu vực phía Nam tỉnh Vĩnh Phúc và đề xuất các giải pháp bảo vệ”. Cơ sở khoa học và thực tiễn đề tài 2. Cơ sở khoa học Dựa vào kết quả nghiên cứu của các đề tài nghiên cứu và báo cáo khoa học 2 đã được công bố và những tài liệu nghiên cứu bổ xung về đặc điểm địa hình, địa mạo, đặc điểm địa chất, địa chất thủy văn khu vực phía Nam Vĩnh Phúc. Các tài liệu tham khảo về phương pháp lập các bản đồ tầng chứa nước dễ bị nhiễm trong quản lý nước dưới đất trên thế giới.

Phương pháp đánh giá khả năng tự bảo vệ của tầng chứa nước trong các trầm tích Đệ tứ của UNESCO đã và đang được nhiều nước trên thế giới áp dụng để đánh giá 2. Cơ sở thực tiễn - Các tài liệu quan trắc động thái nước dưới đất tại 22 lỗ khoan trong khu vực nghiên cứu năm 2014 thuộc mạng quan trắc quốc gia của Đoàn tài nguyên nước Tây Bắc, Liên đoàn quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước miền Bắc. - Cột địa tầng của 47 lỗ khoan thăm dò nước dưới đất của các đề án lập bản đồ tỷ lệ 1:50.000 vùng Việt Trì-Phú Thọ, đề án thăm dò NDĐ vùng Quất Lưu – Đạo Tú, đề án thăm dò NDĐ vùng Phúc Yên – Vĩnh Phú, khu vực phía Nam Vĩnh Phúc - Cột địa tầng của 35 lỗ khoan thăm dò, khai thác nước dưới đất khu vực phía Nam Vĩnh Phúc - Các tài liệu liên quan khác 3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu Phạm vi: + Về mặt không gian: Phía nam Vĩnh Phúc được lấy theo tài liệu của các công trình trước đây đã được xác định bao gồm: - Huyện Yên Lạc - Huyện Vĩnh Tường - Huyện Tam Dương - Thành phố Vĩnh Yên - Huyện Bình Xuyên - Thị xã Phúc Yên + Về mặt thời gian: Trên cơ sở tài liệu đã được thu thập và tập hợp.

Tác giả đánh giá khả năng tự bảo vệ của nước dưới đất ứng với thời gian năm 2014.