Đánh giá kết quả phẫu thuật nuss có nội soi hỗ trợ điều trị bệnh lõm ngực bẩm si

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN THẾ MAY ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT NUSS CÓ NỘI SOI HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH LÕM NGỰC BẨM SINH TẠI BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ VIỆT ĐỨC LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN THẾ MAY ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT NUSS CÓ NỘI SOI HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH LÕM NGỰC BẨM SINH TẠI BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ VIỆT ĐỨC Chuyên ngành : Ngoại khoa Mã số : 9720104 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đoàn Quốc Hưng HÀ NỘI - 2021 LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các Thầy, Cô, Anh, Chị và các bạn đồng nghiệp công tác tại các Bộ môn, Khoa, Phòng của Nhà trường, Bệnh viện.đã dày công đào tạo, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập, công tác cũng như khi thực hiện và hoàn thành luận án này: Trường Đại học Y Hà Nội Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức, Hà Nội Sở Y tế Thành phố Hải Phòng Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, Hải Phòng Bộ môn Ngoại, Phòng Quản lý Đào tạo sau đại học, Thư viện Trường Đại học Y Hà Nội Trung tâm Tim mạch – Lồng ngực, Khoa Gây mê hồi sức, Khoa Chẩn đoán hình ảnh, phòng KHTH, thư viện Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức Liên khoa Ngoại, Phòng TCCB, Phòng TCKT, Phòng Hành chính, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, Hải Phòng Khoa Phẫu thuật Lồng ngực - Tim mạch, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, Hải Phòng Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Phó giáo sư, tiến sĩ Đoàn Quốc Hưng, người Thầy trực tiếp hướng dẫn, tận tâm giúp đỡ và khích lệ tôi thực hiện luận án. Thầy là một tấm gương mẫu mực về đức độ, người thầy thuốc, người thầy giáo, người bác sĩ với kinh nghiệm nghề nghiệp phong phú, phương pháp làm việc khoa học, nghiêm túc để tôi suốt đời phấn đấu học tập, noi theo. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Giáo sư Đặng Hanh Đệ, Giáo sư, tiến sĩ Lê Ngọc Thành, Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Hữu Ước, Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, Phó giáo sư, tiến sĩ Bùi Văn Giang, Tiến sĩ Phạm Hữu Lư, Tiến sĩ Phùng Duy Hồng Sơn, Tiến sĩ Vũ Ngọc Tú, Bác sĩ Nguyễn Việt Anh - những người thầy, người anh, đồng nghiệp đã tận tình chỉ bảo cho tôi những điều quí báu về kinh nghiệm chuyên môn, nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm trong cuộc sống.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ, nhân viên Trung tâm Tim mạch - Lồng ngực, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã ủng hộ, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể nhân viên khoa Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực, tập thể nhân viên khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp đã ủng hộ, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi học tập và hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn người bệnh, gia đình người bệnh đã đồng ý thực hiện phẫu thuật và tích cực giúp tôi hoàn thành nghiên cứu này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn vô hạn tới công lao trời biển của tứ thân phụ mẫu, Bố mẹ đã hết lòng hy sinh, chăm lo, động viên, cổ vũ và tạo điều kiện cho tôi không ngừng học tập, rèn luyện và phấn đấu trở thành một người bác sĩ tốt, một người có ích cho xã hội.

Xin chân thành cảm ơn những người thân yêu trong gia đình, những người bạn thân hữu đã luôn đồng hành, gắn bó, động viên, tạo mọi điều kiện cho tôi trong cuộc sống và học tập. Xin chân thành cảm ơn người vợ yêu thương Vũ Thị Quỳnh Phương cùng hai con trai Nguyễn Vũ Minh và Nguyễn Vũ Quang - là tình yêu, hậu phương và động lực cho tôi trong cuộc sống, học tập và công tác. Hà Nội, ngày 21 tháng 6 năm 2021 Nguyến Thế May LỜI CAM ĐOAN Tôi là Nguyến Thế May, nghiên cứu sinh khoá 36 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Ngoại khoa, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy PGS.

Đoàn Quốc Hưng. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này.

Hà Nội, ngày 21 tháng 6 năm 2021 Người viết cam đoan Nguyến Thế May DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT VIẾT TẮT TIẾNG ANH BMI Body Mass Index Chỉ số khối cơ thể EF Ejection Fraction Phân suất tống máu FEF Forced Expiratory Flow Lưu lượng thở ra gắng sức FEF25-75 Forced Expiratory Flow Lưu lượng thở ra gắng sức 25-75% 25-75% FEV1 Forced Expiratory Volume in Thể tích khí thở ra gắng sức 1st second trong 1 giây đầu tiên FVC Forced vital capacity Dung tích sống gắng sức HI Haller Index Chỉ số Haller MMV Maximum Voluntary Thông khí tự ý tối đa Ventilation PI Pectus Index Chỉ số lõm ngực OR Odds Ratio Tỷ số số chênh LVI Low Vertebral Index Chỉ số đốt sống ngực thấp VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT BN Bệnh nhân CLVT Cắt lớp vi tính LNBS Lõm ngực bẩm sinh NMC Ngoài màng cứng NS Nội soi PT Phẫu thuật PTV Phẫu thuật viên TKL Thanh kim loại MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Sơ lược giải phẫu lồng ngực ứng dụng trong phẫu thuật Nuss. Phôi thai học phát triển hệ xương lồng ngực.

Hình thái học các dị dạng thành ngực trước. Ngực ức gà. Hội chứng Poland. Hội chứng Jeune.

Khe hở xương ức. Khuyết lỗ xương ức. Dị dạng xương sườn. Lõm ngực bẩm sinh.

Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh lõm ngực bẩm sinh. Diễn tiến bệnh lõm ngực bẩm sinh. Đặc điểm bệnh lý lõm ngực bẩm sinh. Đặc điểm lâm sàng.

Đặc điểm cận lâm sàng. Phân loại lõm ngực bẩm sinh. Điều trị lõm ngực bẩm sinh. Lịch sử điều trị lõm ngực bẩm sinh.

Phẫu thuật Nuss. Những biến chứng có thể gặp trong phẫu thuật Nuss. Một số nghiên cứu trong nước và thế giới. 34 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân. Tiêu chuẩn loại trừ. Phương pháp nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu. Các bước nghiên cứu.

Quy trình phẫu thuật Nuss có nội soi hỗ trợ điều trị lõm ngực bẩm sinh tại Trung tâm Tim mạch và Lồng ngực, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Chỉ định phẫu thuật. Chuẩn bị bệnh nhân trước mổ. Trang thiết bị và dụng cụ phẫu thuật.

Quy trình kỹ thuật tại bệnh viện hữu nghị Việt Đức. Biến số và chỉ số nghiên cứu. Đặc điểm bệnh lý. Nội dung nghiên cứu thu thập trong mổ đặt thanh kim loại.

Nội dung nghiên cứu thu thập sau mổ đặt thanh kim loại. Đặc điểm phẫu thuật rút thanh kim loại. Theo dõi và khám lại bệnh nhân sau ra viện. Đánh giá kết quả phẫu thuật.

Quản lý và phân tích số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu. 62 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu.

Giới tính. Thời điểm phát hiện dị tật. Tiền sử và bệnh kèm theo. Phân loại lõm ngực bẩm sinh.

Phân loại theo hình dạng lõm ngực. Phân loại theo tính đối xứng và chiều dài hố lõm. Phân loại lõm ngực theo Hyung Joo Park. Đặc điểm lâm sàng trước phẫu thuật đặt thanh kim loại.

Đặc điểm BMI. Triệu chứng lâm sàng. Đặc điểm cận lâm sàng. Đặc điểm siêu âm tim - doppler màu.

Đặc điểm chức năng hô hấp. Đặc điểm hình ảnh CLVT ngực. Phẫu thuật đặt thanh kim loại. Chỉ định phẫu thuật đặt thanh kim loại.

Đặc điểm phẫu thuật đặt thanh kim loại. Biến chứng phẫu thuật đặt thanh kim loại. Phẫu thuật rút thanh kim loại. Kết quả theo dõi và khám lại bệnh nhân.

Theo dõi trung hạn. Theo dõi dài hạn. Đánh giá các mối liên quan. 83 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN.

Đặc điểm dịch tễ học. Giới tính. Thời điểm phát hiện bệnh. Tiền sử lõm ngực bẩm sinh và bệnh kèm theo.

Phân loại lõm ngực. Đặc điểm lâm sàng trước phẫu thuật. Nhanh mệt, thiếu sức chịu đựng khi tập luyện. Đau ngực khi vận động.

Khó thở khi gắng sức. Ảnh hưởng tâm lý - xã hội, phát triển thể chất - trí tuệ. Đặc điểm cận lâm sàng trước phẫu thuật đặt thanh kim loại. Đặc điểm về chức năng hô hấp và tim mạch.

Đặc điểm hình ảnh CLVT và X-quang ngực. Chỉ định phẫu thuật. Đặc điểm phẫu thuật đặt thanh kim loại. Tạo hình thanh kim loại.

Số lượng thanh kim loại được đặt. Nội soi lồng ngực hỗ trợ. Cách cố định thanh kim loại. Thời gian phẫu thuật và nằm viện sau đặt thanh kim loại.

Phẫu thuật rút thanh kim loại. Tai biến trong phẫu thuật. Biến chứng sớm. Biến chứng muộn.

Kết quả trung hạn, dài hạn. Kết quả trung hạn. Kết quả dài hạn. Đánh giá các mối liên quan.

134 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân loại bệnh nhân theo nhóm tuổi. Thời điểm phát hiện dị tật. Tiền sử và bệnh kèm theo.

Phân loại theo hình dạng lõm ngực. Phân loại theo tính đối xứng và chiều dài hố lõm. Phân loại lõm ngực theo Hyung Joo Park. Đặc điểm BMI theo nhóm tuổi.

Triệu chứng lâm sàng. Đặc điểm điện tâm đồ. Đặc điểm siêu âm tim. Đặc điểm chức năng hô hấp.

Đặc điểm hình ảnh CLVT ngực. Phân loại mức độ lõm ngực theo chỉ số Haller/CLVT. Chỉ định phẫu thuật đặt thanh kim loại. Đặc điểm phẫu thuật đặt thanh kim loại.

Thời gian phẫu thuật và nằm viện sau đặt thanh kim loại. Biến chứng sớm sau đặt thanh kim loại. Biến chứng muộn sau đặt thanh kim loại. Thời gian lưu thanh kim loại.

Thời gian phẫu thuật và nằm viện sau rút thanh kim loại .