Luận án: Đảng Cộng sản Việt Nam Lãnh đạo Quan hệ Việt Nam - Campuchia (1993-2010) – TS Lương Thị Phương Thảo

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LƯƠNG THỊ PHƯƠNG THẢO ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO QUAN HỆ CỦA VIỆT NAM VỚI CAMPUCHIA TỪ NĂM 1993 ĐẾN NĂM 2010 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LƯƠNG THỊ PHƯƠNG THẢO ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO QUAN HỆ CỦA VIỆT NAM VỚI CAMPUCHIA TỪ NĂM 1993 ĐẾN NĂM 2010 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số: 62 22 56 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. VŨ QUANG HIỂN HÀ NỘI - 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân. Các ý tưởng, số liệu, kết cấu, kết luận trong Luận án là kết quả nghiên cứu của bản thân dưới sự hướng dẫn của PGS. Vũ Quang Hiển, giảng viên Bộ môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Luận án đưa ra những kết quả trung thực, khách quan, khoa học và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Các tài liệu tham khảo có xuất sứ rõ ràng, đầy đủ. Hà Nội, ngày.năm 2017 Tác giả luận án Lƣơng Thị Phƣơng Thảo TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Luận án, tác giả đã nhận được sự giúp đỡ quý báu của nhiều tập thể và cá nhân, tác giả xin bày tỏ sự kính trọng và biết ơn sâu sắc tới: - PGS. Vũ Quang Hiển, người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ đường cho tác giả từ khi triển khai đề tài cho đến lúc hoàn thành Luận án.

Lê Mậu Hãn và PGS. Nguyễn Quốc Hùngđã định hướng cho tác giả khi lựa chọn đề tài. - Các GS, PGS, TS trong Hội đồng Semina cấp Bộ môn, cấp Cơ sở, Phản biện kín, cấp Đại học Quốc gia đã cho tác giả những ý kiến đóng góp cụ thể, chỉ dẫn có giá trị và khoa học. - Lãnh đạo Trường; Ban Chủ nhiệm và tập thể giảng viên Khoa Lịch sử; Chủ nhiệm và các Thầy, Cô bộ môn Lịch sử Đảng; Các cán bộ phụ trách Bộ phận sau Đại học và cán bộ giáo vụ Khoa Lịch sử, Phòng Đào tạo Sau Đại học; Phòng Kế hoạch - Tài vụ Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và bảo vệ Luận án.

- Lãnh đạo Trường, Khoa Lý luận chính trị và Bộ môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã có sự quan tâm kịp thời, giúp đỡ hiệu quả. - Tổng biên tập và cán bộ các Tạp chí, cán bộ các Viện nghiên cứu, Thư viện, Bảo tàng, Cục Lưu trữ… giúp tác giả trong việc tìm kiếm và đăng bài nghiên cứu tài liệu. - Tập thể lớp Sử K27 (khóa 1982-1986) trường Đại học Tổng hợp Hà Nội; Tập thể lớp C (khóa 1978-1981) trường cấp III Lam Sơn, Thanh Hóa đã luôn khuyến khích, động viên tác giả cố gắng vượt mọi khó khăn để hoàn thành Luận án. - Gia đình, những người thân và bạn bè luôn kề vai sát cánh đồng hành cùng tác giả.

Tuy tác giả đã rất cố gắng, song Luận án không thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế, rất mong nhận được sự góp ý của các Thầy, Cô và bạn bè đồng nghiệp. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận án Lƣơng Thị Phƣơng Thảo TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục các chữ viết tắt MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu. Đóng góp khoa học của luận án. Cấu trúc của Luận án.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các nhóm công trình nghiên cứu. Nhóm công trình nghiên cứu về quan hệ của Việt Nam với Campuchia. Nhóm công trình nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng trong quan hệ của Việt Nam với Campuchia.

Nhận xét về kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề Luận án tiếp tục nghiên cứu. Nhận xét về kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài. Những vấn đề Luận án cần tiếp tục nghiên cứu. 19 Tiểu kết chương 1.

CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG TRONG QUAN HỆ CỦA VIỆT NAM VỚI CAMPUCHIA TỪ NĂM 1993 ĐẾN NĂM 2000. Chủ trương củng cố quan hệ của Việt Nam với Campuchia. Những yếu tố ảnh hưởng đến quan hệ của Việt Nam với Campuchia. Chủ trương của Đảng.

36 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Sự chỉ đạo của Đảng. Về quan hệ chính trị. Về an ninh - quốc phòng.

Về kinh tế và văn hóa. 60 Tiểu kết chương 2. ĐẢNG LÃNH ĐẠO TĂNG CƢỜNG QUAN HỆ CỦA VIỆT NAM VỚI CAMPUCHIA TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010. Đặc điểm tình hình và chủ trương của Đảng.

Đặc điểm tình hình. Chủ trương của Đảng. Sự chỉ đạo của Đảng. Chỉ đạo phát triển quan hệ chính trị.

Củng cố quan hệ an ninh - quốc phòng. Chỉ đạo tăng cường quan hệ hợp tác kinh tế và văn hóa. 103 Tiểu kết chương 3. NHẬN XÉT VÀ KINH NGHỆM.

Một số kinh nghiệm. 125 Tiểu kết chương 4. 140 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 145 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

166 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên tiếng nƣớc ngoài Tên Tiếng Việt ADB Asian Development Bank Ngân hàng phát triển châu Á ADHOK Cambodian Human Rights and Hiệp hội nhân quyền và phát Development Association triển Campuchia APEC Asia-Pacific Economic Diễn đàn kinh tế châu Á-Thái Cooperation Bình Dương ARF ASEAN Regional Forum Diễn đàn an ninh khu vực ASEAN ASEAN Association of Southeast Asian Hiệp hội các quốc gia Đông Nations Nam Á ATS Amphetamin Hoạt động kiểm soát chất kích thích Amphetamin CPP Cambodian People's Party Đảng Nhân dân Campuchia DRV Democratic Republic of Vietnam Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa EU European Union Liên minh châu Âu EWEC East-West Economic Corridor Hành lang kinh tế Đông-Tây FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài FULRO Front Unifié pour la Libération Mặt trận Thống nhất đấu tranh des Races Opprimées của các sắc tộc bị áp bức FUNCINPEC Front Uni National Pour Un Mặt trận Thống nhất dân tộc vì Cambodge independent, neutre, một nước Campuchia Độc lập, pacifique,et cooperatif Hòa bình, Trung lập và Hòa hợp Campuchia), Đảng chính trị Bảo hoàng GMS Greater Mekong Subregion Hợp tác tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng KKK Khmers Kampuchea-Krom Nhà nước Khmer Kampuchia Federation Krom hoặc Liên đoàn Khmers Kampuchia - Krom TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LICAHDO Cambodian League for the Tổ chức bảo vệ nhân quyền Promotion and Defense of Licahdo Human Rights MB Military bank (Vietnam) Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (Việt Nam) NGO Non-governmental organization Tổ chức phi chính phủ ODA Official Development Assistance Hỗ trợ phát triển chính thức PRK People's Republic of Kampuchea Nhà nước dân chủ Campuchia SNC Supreme Nation Council Hội đồng Dân tộc tối cao Campuchia SOC State of Campuchia Nhà nước Campuchia SRV Socialist Republic of Vietnam Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam UNHCR United Nations High Cao Ủy Liên Hợp Quốc về Commissioner for Refugees người tị nạn UNTAC United Nations Transitional Cơ quan quyền lực lâm thời Authority in Cambodia Liên Hợp Quốc ở Campuchia USD United States Dollar Đồng tiền Hoa Kỳ WTO World Trade Organization Tổ chức thương mại thế giới GAET General Army of Economic Công ty Vật tư Công nghiệp and Technolory Quốc phòng (Việt Nam) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Việt Nam và Campuchia là hai quốc gia láng giềng cùng nằm trên bán đảo Đông Dương, có quan hệ gần gũi hữu nghị truyền thống lâu đời. Trong nhiều thập kỷ, hai dân tộc đã từng đoàn kết đấu tranh chống lại các đội quân xâm lược của các nước thực dân, đế quốc vì những quyền dân tộc cơ bản. Ngày 24-6-1967, giữa lúc nhân dân Việt Nam đang nỗ lực chiến đấu chống giặc ngoại xâm; hai nước, Campuchia và Việt Nam chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao cấp đại sứ.

Đây là sự kiện quan trọng, thể hiện sự ủng hộ có ý nghĩa cao cả của Campuchia đối với Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước, đồng thời cũng khẳng định sự ủng hộ chân tình và có trách nhiệm của Việt Nam đối với cuộc đấu tranh bảo vệ nền hòa bình, độc lập, trung lập và hòa hợp dân tộc của Campuchia do Quốc Vương Nôrôđôm Xihanúc đứng đầu. Kế thừa quan hệ truyền thống sẵn có, sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao, nhân dân Việt Nam và Campuchia càng hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau nhiều hơn, đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì quyền được sống trong tự do, hạnh phúc và xây dựng đất nước phồn vinh, đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới. Năm 1993, với thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử dẫn tới sự ra đời của Quốc hội lập hiến tại Campuchia, quan hệ giữa Việt Nam và Campuchia chuyển sang giai đoạn phát triển mới, thực hiện phương châm “láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài” [32]. Trước những tác động của bối cảnh thế giới và khu vực, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Campuchia, quan hệ của Việt Nam với Campuchia đã không ngừng được củng cố và phát triển sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, mang lại hiệu quả thiết thực cho nhân dân hai nước.

Căn cứ tình hình quốc tế và trong nước, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra những chủ trương đối ngoại nói chung, chủ trương quan hệ của Việt Nam với Campuchia nói riêng, đồng thời cũng có nhiều biện pháp chỉ đạo cụ thể nhằm củng cố và phát triển mối quan hệ vì lợi ích của nhân dân hai nước, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vì sự ổn định và phát triển của khu vực, góp phần bảo vệ hòa bình thế giới. 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.