Đảng bộ thành phố hà nội lãnh đạo xây dựng đội ngũ đảng viên từ năm 2005 đến năm

BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN THỊ QUÝ §¶NG Bé THµNH PHè Hµ NéI L·NH §¹O X¢Y DùNG §éI NGò §¶NG VI£N Tõ N¡M 2005 §ÕN N¡M 2015 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM Mã số: 922 90 15 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. PGS, TS Nguyễn Xuân Tú 2. TS Nguyễn Thị Thanh Huyền HÀ NỘI - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của nghiên cứu sinh và không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố. Các tài liệu, số liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Thị Quý MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC MỞ ĐẦU 5 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 11 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 11 1. Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu 34 Chương 2: CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HÀ NỘI VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN (2005 - 2010) 42 2. Những yếu tố tác động và chủ trương của Đảng bộ thành phố Hà Nội về xây dựng đội ngũ đảng viên 42 2.

Đảng bộ thành phố Hà Nội chỉ đạo xây dựng đội ngũ đảng viên 69 Chương 3: SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HÀ NỘI VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN (2010 - 2015) 83 3. Những yếu tố mới tác động và chủ trương của Đảng bộ thành phố Hà Nội về xây dựng đội ngũ đảng viên 83 3. Đảng bộ thành phố Hà Nội chỉ đạo xây dựng đội ngũ đảng viên 102 Chương 4: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM 118 4. Nhận xét Đảng bộ thành phố Hà Nội lãnh đạo xây dựng đội ngũ đảng viên (2005 - 2015) 118 4.

Kinh nghiệm từ quá trình Đảng bộ thành phố Hà Nội lãnh đạo xây dựng đội ngũ đảng viên (2005 - 2015) 138 KẾT LUẬN 163 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 165 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 166 PHỤ LỤC 185 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định, để thực hiện sứ mệnh đánh đổ chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa cộng sản, giai cấp vô sản phải thành lập ra chính đảng của mình.Ăngghen chỉ rõ: Trong cuộc đấu tranh của mình chống quyền lực liên hợp của giai cấp hữu sản, giai cấp công nhân chỉ khi được tổ chức thành một chính đảng độc lập đối lập với các chính đảng cũ do giai cấp hữu sản lập nên thì mới có thể hành động với tư cách là một giai cấp.Lênin khẳng định: Chỉ có chính đảng của giai cấp công nhân, tức là đảng cộng sản mới có thể tập hợp giáo dục, tổ chức đội tiền phong của giai cấp vô sản và của tất cả quần chúng lao động”. Cùng với việc khẳng định vai trò của Đảng, chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ rõ yêu cầu tiên phong của đội ngũ đảng viên; khẳng định “những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước”. Vì vậy, xây dựng đội ngũ đảng viên là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, là vấn đề có tính quy luật trong xây dựng Đảng cộng sản, bảo đảm cho Đảng tồn tại, phát triển, xứng đáng là đội tiên phong của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động.

Kế thừa lý luận Mác - Lênnin vào xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Để lãnh đạo cách mạng, Đảng phải mạnh. Đảng mạnh là do chi bộ tốt. Chi bộ tốt là do các đảng viên đều tốt. Nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò đội ngũ đảng viên, trong suốt quá trình cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng công tác xây dựng đội ngũ đảng viên, để họ thực sự là những “chiến sỹ tiên phong”, luôn đi đầu trong thực hiện nhiệm vụ cách mạng.

Trải qua các giai đoạn, thời kỳ cách mạng, đội ngũ đảng viên của Đảng luôn thể hiện rõ là lực lượng ưu tú; là nhân tố đặc biệt quan trọng trong quá trình tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng. Trong sự nghiệp đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn nhất quán quan điểm: phát 6 triển kinh tế là trung tâm, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là then chốt. Theo đó, xây dựng đội ngũ đảng viên có số lượng phù hợp, chất lượng ngày càng cao, có cơ cấu hợp lý là một nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng. Thực hiện quan điểm của Đảng, công tác xây dựng đội ngũ đảng viên luôn được cấp bộ đảng, chính quyền các cấp và quần chúng nhân dân quan tâm đặc biệt.

Hà Nội là Thủ đô của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, nơi đặt trụ sở của các cơ quan trung ương của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế; là trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước. Với vị thế đặc biệt quan trọng đó, mục tiêu xây dựng Hà Nội vững mạnh về mọi mặt là vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của đất nước. Do vậy, xây dựng Đảng bộ thành phố Hà Nội nói chung, đội ngũ đảng viên nói riêng có vai trò hết sức quan trọng để Hà Nội đổi mới và phát triển. Quán triệt chủ trương của Đảng và xuất phát từ tình hình thực tiễn, trong những năm 2005 - 2015, Đảng bộ thành phố Hà Nội luôn quan tâm, có nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo xây dựng đội ngũ đảng viên toàn diện, đảm bảo số lượng, chất lượng và cơ cấu hợp lý.

Phần lớn đảng viên của Đảng bộ Thành phố phát huy vai trò tiền phong gương mẫu, thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ. Tuy nhiên, công tác xây dựng đội ngũ đảng viên vẫn còn một số hạn chế, có nội dung chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Chất lượng đội ngũ đảng viên có mặt chưa cao, chưa đều; công tác phát triển đảng viên, nhất là trong các doanh nghiệp tư nhân gặp nhiều khó khăn. Thực tiễn đó, đòi hỏi cần nghiên cứu toàn diện quá trình Đảng bộ thành phố Hà Nội lãnh đạo xây dựng đội ngũ đảng viên (2005 - 2015), đúc rút những kinh nghiệm lịch sử, cung cấp thêm những luận cứ khoa học để nâng cao chất lượng, hiệu quả xây dựng đội ngũ đảng viên hiện nay; đây là việc làm cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.

7 Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó đoán định; nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đang đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ mới. Các thế lực thù địch đẩy mạnh thực hiện “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, chống phá cách mạng Việt Nam với âm mưu, thủ đoạn ngày càng tinh vi, thâm độc; chúng ra sức tấn công, phá hoại tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên, làm cho một bộ phận cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trở thành yêu cầu cấp bách, có ý nghĩa sống còn đối với công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới. Mặc dù, đã có nhiều công trình nghiên cứu về công tác xây dựng đội ngũ đảng viên ở nhiều góc độ chuyên ngành, phạm vi và cách tiếp cận khác nhau nhưng dưới góc độ khoa học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam thì chưa có công trình khoa học nào đi sâu nghiên cứu một cách độc lập, có tính hệ thống về vấn đề Đảng bộ thành phố Hà Nội lãnh đạo xây dựng đội ngũ đảng viên từ năm 2005 đến năm 2015.

Với những lý do trên, nghiên cứu sinh lựa chọn nghiên cứu vấn đề: “Đảng bộ thành phố Hà Nội lãnh đạo xây dựng đội ngũ đảng viên từ năm 2005 đến năm 2015” làm đề tài luận án tiến sĩ Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Làm rõ sự lãnh đạo của Đảng bộ thành phố Hà Nội về xây dựng đội ngũ đảng viên từ năm 2005 đến năm 2015, qua đó đúc rút kinh nghiệm có giá trị tham khảo vận dụng trong công tác xây dựng đội ngũ đảng viên hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Làm rõ những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Đảng bộ thành phố Hà Nội về xây dựng đội ngũ đảng viên những năm 2005 - 2015.

Hệ thống, khái quát phân tích, làm rõ chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ thành phố Hà Nội về xây dựng đội ngũ đảng viên từ năm 2005 đến nam 2015 theo 2 giai đoạn (2005 - 2010 và 2010 - 2015). 8 Nhận xét và đúc kết những kinh nghiệm từ quá trình Đảng bộ thành phố Hà Nội lãnh đạo xây dựng đội ngũ đảng viên (2005-2015). Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Nghiên cứu hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ thành phố Hà Nội về xây dựng đội ngũ đảng viên từ năm 2005 đến năm 2015. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu chủ trương của Đảng bộ thành phố Hà Nội về xây dựng đội ngũ đảng viên, bao gồm: Phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và sự chỉ đạo của Đảng bộ thành phố Hà Nội trên 4 nội dung chủ yếu: Một là, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng.

Hai là; công tác quản lý và rèn luyện đội ngũ đảng viên. Ba là; công tác phát triển đảng viên. Bốn là; công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng. Về thời gian: Từ tháng 12 năm 2005 đến tháng 11 năm 2015, tương ứng với thời gian triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XIV, (nhiệm kỳ 2005 - 2010) và lần thứ XV (nhiệm kỳ 2010 - 2015).

Đặc biệt, luận án nghiên cứu, làm rõ sự phát triển trong công tác xây dựng đội ngũ đảng viên ở Đảng bộ thành phố Hà Nội trước và sau năm 2008 - thời điểm thành phố Hà Nội mở rộng địa giới hành chính. Đồng thời, để đảm bảo tính hệ thống, luận án có đề cập đến một số nội dung có liên quan trước năm 2005 và sau năm 2015. Về không gian: Trên địa bàn thành phố Hà Nội, tập trung ở các tổ chức đảng thuộc Đảng bộ thành phố Hà Nội.