Luận án tiến sĩ: Đảng bộ thành phố Hải Phòng lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1996 đến năm 2010

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC Xà HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN VĂN THÔNG §¶NG Bé THµNH PHè H¶I PHßNG L·NH §¹O KINH TÕ N¤NG NGHIÖP Tõ N¡M 1996 §ÕN N¡M 2010 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC Xà HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN VĂN THÔNG §¶NG Bé THµNH PHè H¶I PHßNG L·NH §¹O KINH TÕ N¤NG NGHIÖP Tõ N¡M 1996 §ÕN N¡M 2010 Chuyên ngành : Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số : 62 22 56 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TS Trƣơng Thị Tiến 2. TS Nguyễn Ngọc Hà HÀ NỘI - 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS, TS Trương Thị Tiến và PGS, TS Nguyễn Ngọc Hà. Các số liệu trong luận án là trung thực, chính xác, đảm bảo tính khách quan, khoa học và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

Hà Nội, ngày 22 tháng 11 năm 2015 Tác giả luận án Nguyễn Văn Thông TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT BCH TW Ban Chấp hành Trung ương BC/KT Báo cáo/Kinh tế BTV Ban thường vụ CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNH, ĐTH Công nghiệp hóa, đô thị hóa CDCCKT Chuyển dịch cơ cấu kinh tế CNXH Chủ nghĩa xã hội CT/TU Chỉ thị/Thành ủy CT/TW Chỉ thị/Trung ương CT/UB Chỉ thị/ Ủy ban CTr/UBND Chương trình/Ủy ban nhân dân ĐBSH Đồng bằng sông Hồng GTSX Giá trị sản xuất HTX Hợp tác xã KH- CN Khoa học- Công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật KT- XH Kinh tế- Xã hội Nxb Nhà xuất bản NQ Nghị quyết UBND Uỷ ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 7 Chƣơng 2: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ĐỐI VỚI KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ 1996 ĐẾN NĂM 2000. Chủ trƣơng phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ thành phố Hải Phòng.

Những căn cứ để xác định chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp. Chủ trương của Đảng bộ thành phố Hải Phòng - những nội dung chủ yếu. Đảng bộ thành phố Hải Phòng chỉ đạo phát triển kinh tế nông nghiệp. Tập trung chỉ đạo giải quyết vấn đề đất đai, phát triển kinh tế hộ, kinh tế trang trại, chuyển đổi HTX theo luật.

Tăng cường cơ sở vật chất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển sản xuất nông nghiệp. 60 Tiể u kế t chƣơng 2. … 67 Chƣơng 3: SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ĐỐI VỚI KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010.

Chủ trƣơng của Đảng bộ thành phố đối với kinh tế nông nghiệp. 69 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Yêu cầu mới đặt ra nhằm tiếp tục phát triển kinh tế nông nghiệp. Chủ trương của Đảng bộ thành phố Hải Phòng - những nội dung chủ yếu.

Đảng bộ thành phố Hải Phòng chỉ đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp. Tổ chức chỉ đạo thực hiện các chính sách, biện pháp đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Xây dựng mô hình các đơn vị cơ sở đạt chuẩn công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

112 Tiểu kết chƣơng 3. 117 Chƣơng 4: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM. Một số nhận xét………………………………………………. Một số kinh nghiệm.1 Nhận thức đúng vai trò của kinh tế nông nghiệp, lựa chọn hướng đi và giải pháp phù hợp với lợi thế so sánh của địa phương.

Gắn chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp với công nghiệp chế biến và nhu cầu của thị trường một cách hiệu quả. Phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới và quá trình đô thị hóa ở nông thôn. Chú trọng xây dựng Đảng bộ cơ sở là một trong những điều kiện tiên quyết để chủ trương của Đảng đi vào cuộc sống. 144 Tiểu kết chƣơng 4.

149 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 153 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 169 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hải Phòng là tỉnh có vị trí địa chính trị và địa kinh tế thuận lợi: đất rộng, người đông, có cả đồng bằng, trung du miền núi, hải đảo, đường biển dài với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, lực lượng lao động đông và giàu kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp.

Đặc biệt, Hải phòng là thành phố cảng, công nghiệp, thương mại và dịch vụ du lịch lớn ở miền Bắc, một đầu mối giao thông quan trọng với hệ thống giao thông đa dạng gồm: đường thuỷ, đường bộ, đường sắt, hàng không nối liền các tỉnh trong nước và quốc tế, là cửa chính ra biển của thủ đô Hà Nội và các tỉnh phía Bắc. Điều kiện tự nhiên tạo thuận lợi cho Hải Phòng phát triển kinh tế với một cơ cấu đa dạng gồm: công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ cảng biển và du lịch… Những năm trước đổi mới, cũng như cả nước, Hải Phòng lâm vào khủng hoảng kinh tế - xã hội. Là một tỉnh có tỷ trọng nông nghiệp chiếm hơn 50% nhưng lương thực, thực phẩm không đáp ứng đủ nhu cầu của nhân dân. Trước sự khủng hoảng của mô hình quản lý và sự giảm sút trong sản xuất nông nghiệp, Hải Phòng là một trong số ít những tỉnh đi đầu cả nước tìm tòi, đổi mới tháo gỡ những khó khăn trong nông nghiệp bằng khoán sản phẩm “chui” đến hộ xã viên.

Vận dụng sáng tạo đường lối đổi mới của Đảng trong nông nghiệp, nhất là Chỉ thị 100- CT/TW của Ban Bí thư Trung ương và Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đảng bộ thành phố tích cực triển khai cụ thể hoá thành những chương trình, mục tiêu phù hợp với thực tế địa phương, từng bước tháo gỡ những khó khăn trong kinh tế nông nghiệp và bước đầu khắc phục khủng hoảng, đạt những tăng trưởng nhất định. Truyền thống tìm tòi, sáng tạo, đổi mới của Đảng bộ thành phố Hải Phòng tiếp tục được phát huy trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) nông nghiệp, nông thôn những năm 1996- 2010. Đảng bộ vận dụng sát hợp đường lối của Đảng, xác định đúng mục tiêu cho mỗi giai đoạn phát triển của kinh tế nông nghiệp thành phố phù hợp thực tiễn địa phương. Do đó, kinh tế nông nghiệp Hải Phòng có những bước phát triển rõ rệt.

Sản xuất nông nghiệp tăng trưởng với nhịp độ khá. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng phát huy lợi thế của các vùng, các địa phương, hình thành 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com những vùng sản xuất hàng hóa tập trung, những vùng chuyên canh. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được quan tâm đầu tư phát triển. Thu nhập và đời sống của người nông dân được cải thiện và nâng lên, nhất là người dân ở vùng khó khăn.

Vấn đề an ninh chính trị và quốc phòng được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được , kinh tế nông nghiệp Hải Phòng phải đố i mă ̣t với những thách thức to lớn , đó là: nông nghiệp vẫn chủ yếu là kinh tế hộ nhỏ lẻ, phân tán; chính sách giải tỏa, giá đền bù đất đai chưa hợp lý, việc thu hồi đất, giao đất tràn lan vừa lãng phí tài nguyên đất nông nghiệp vừa gây khó khăn trong lao động, việc làm, đồng thời gây nhiều bức xúc ở các làng quê và trong xã hội. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp còn khá chậm, sản phẩm nông nghiệp hàng hóa chiếm tỷ lệ thấp, chưa có thương hiệu, xuất khẩu hạn chế, sức cạnh tranh yếu… Mặt khác, về mặt lý luận cũng còn nhiều vấn đề cần được làm rõ, nhất là về nội dung, mô hình, bước đi, tổ chức thực hiện phát triển kinh tế nông nghiệp của cả nước nói chung và nông nghiệp Hải Phòng nói riêng. Vì vậy, tổng kết đánh giá quá trình Đảng bộ thành phố Hải Phòng lãnh đạo kinh tế nông nghiệp, cung cấp cơ sở khoa học góp phần hoạch định sát hợp hơn chủ trương về kinh tế nông nghiệp trong các giai đoạn tiếp theo là rất cần thiết.

Trước những đòi hỏi cấp thiết trong thực tiễn lãnh đạo nông nghiệp của Đảng bộ, lại được sinh ra và lớn lên ở chính nông thôn Hải Phòng, hàng ngày trực tiếp được hưởng thụ thành quả từ nông nghiệp đã thôi thúc tác giả chọn đề tài “Đảng bộ thành phố Hải Phòng lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1996 đến năm 2010” làm luận án tiến sĩ lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Làm rõ quá trình Đảng bộ thành phố Hải Phòng lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1996 đến năm 2010, trên cơ sở đó nêu lên một số nhận xét và đúc rút một số kinh nghiệm. 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Nhiệm vụ nghiên cứu - Làm rõ những căn cứ để Đảng bộ thành phố Hải Phòng xác định chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1996 đến năm 2010. - Phân tích chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ thành phố Hải Phòng trong lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1996 đến năm 2010. - Phân tích, đánh giá các kết quả đạt được, những hạn chế, nguyên nhân và đúc rút những kinh nghiệm trong quá trình lãnh đạo kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ thành phố Hải Phòng những năm 1996- 2010. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu 3.Đối tượng nghiên cứu: Luận án nghiên cứu các quan điểm, chủ trương và quá trình chỉ đạo kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ thành phố Hải Phòng từ năm 1996 đến năm 2010.

Giới hạn phạm vi nghiên cứu - Về phạm vi ngành nghiên cứu: Trong cơ chế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam, nền kinh tế quốc dân gồm ba lĩnh vực kinh tế chủ yếu: nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ. Trong đó, kinh tế nông nghiệp hiểu theo nghĩa rộng bao gồm: nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản; theo nghĩa hẹp gồm hai ngành chính là trồng trọt và chăn nuôi. Ở Hải Phòng, lâm nghiệp chiếm tỷ lệ nhỏ, chủ yếu rừng phòng hộ, nguyên sinh ở Cát Bà trong khi tiềm năng của thuỷ sản là rất lớn.