Đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng biến đổi nồng độ feno trong điều trị bệnh nhân he

Bộ GIÁO DỤC VÀ DÀO TẠO Bộ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ó—Ạ PHAN THỊ HẠN a ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, c ẬN LÂM SÀNG, BIẾN ĐỐI NÒNG Độ F1ENO TRONG ĐIẺƯ TRỊ BỆNH NHÂN H EN PHẾ QUẢN Chuyên ngành : Nội Hô hấp Mă sổ : 62722C 105 ị LUẬN VĂN CHUYÊN K HOA CÁP II NGƯỜI HƯỚNG I>ẢN: PGS TS PHAN THƯ p HƯƠNG DAI HỌC Y lú HỘÍ ©U-AW- — --.c ■ 41 Mỉ: LÒI CẢM ƠN Đẻ hoàn thành luận vãn này tói xin bày tỏ lòng biết ơn sáu sắc đền: Ban giám hiệu, Phòng đào tạo sau dại học và Bộ môn Nội lông hợp Trường Đại học Y Hà Nội. Ban lanh đạo Trung tâm hô hấp bệnh viện Bạch Mai và tập thế Trung tám hô hap, khoa khám bệnh bệnh viện Bạch Mai dà lạo diều kiện thuận lợi cho tôi trong quà trình học tập và hoàn thành luận vân này. Tôi xin gừi lời câm ơn sâu sắc tới PGS. Phan Thu Phương, người thầy dà tận tinh dạy bão và hướng dãn cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện dề tài này.

Tôi cùng xin gừi lời càm ơn chân thành tới thầy cô trong hội dồng dã cho tôi những nhộn xét quý báu dể tôi có the hoàn thành luận vãn này. Cuối cùng, tói xin bày tò lòng biết ơn sáu sẳc tới gia dinh, bạn bè và dồng nghiệp dã luôn ùng hộ và lạo mọi diều kiện tổt nhất cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận vãn. ngày 06 tháng 10 năm 2022 Học viên Phan Thị Hạnh T< '.í; oe <c '1 41 n>: LỜI CAM ĐOAN Tôi lả Phan Thị Hạnh, Lớp Chuyên khoa II khóa 34, Trường Đại học Y Hà Nội, tôi xin cam đoan: I. Dày là luận vàn (lo bàn thân tôi trực tiếp thực hiện (lưới hướng (lần của PGS.

Phan Thu Phương. Công trinh này không trùng lập với bất kỳ nghiên cứu nào khác (là (lược công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chinh xác, trung thực và khách quan, (lã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. 'Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những cam kết nãy.

ngày 06 tháng 10 năm 2022 Học viên Phan Thị Hạnh w 'ZiH CC <c ■> 41 ># DANH MỤC CHỦ’ VIẾT TÁT ATS : American Thoracic Society - Hội lồng ngực I loa Kỳ BMI : Body mass index - Chi sổ khối cơ the ERS : European Respirator)' Society - Hội hô hấp Châu Âu 1CS : Corticoid dường hít 1-1PQ : Hen phế quàn HPPQ : Hôi phục phế quân GERD : Bệnh trào ngược dạ dày thực quân FENO : Fractional exhaled nitric oxide - Nồng dộ nitric oxide trong khí thờ ra FEV1 : The tích thờ ra tối da ờ giây dầu tiền FVC : Dung tích sống gắng sức LLĐ : Lưu lượng dinh KTC : Khoảng tin cậy GINA : Global initiative for asthma - Tổ chức sáng kiến toàn cầu về bệnh hen WHO : World health organization - Tồ chức y tể the giới w ',í» «: <c ■■ 41 Híĩ MỤC LỤC DẬT VÂN DÈ. Khái niệm hen phế quân. Dịch tề học của HPQ. Cơ chể bệnh sinh HPQ.

Viêm dường thở. Tăng phàn ứng dường thở. Tẳc nghèn đường thở. Tái tạo lại cấu trúc dường thờ.

Các tiêu chí đánh giá mức dộ kiểm soát hen phổ quân.1 Vai trò Nitric Oxit trong khí thở ra. Vai trò của Nitric Oxide trong hen phe quàn. Vai trò Nitric Oxide trong các bệnh lý khác. DỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu.

Địa điểm và thời gian tiến hành nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân. Tiêu chuẩn loại trừ.

Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp chọn mầu. Quy trinh thu thập sổ liệu.

Nội dung nghiên cứu. Các bước tiến hành. Phân tích và xử lý số liệu. Khống chế sai số trong nghiên cứu.

Đạo dức trong nghiên cứu.tí><«4:u;cvm>e: Chương 3. KÉT QUẢ NGHIÊN cửu.1 Đạc diem lâm sàng và cận lâm sàng. Đặc điểm giới. Đặc điểm tuổi.

Đặc điểm tình trạng hút thuốc. Tiền sử mắc hen và cơ địa dị ứng. Đặc điềm phân bổ các bệnh dồng mắc. Đặc diem về thời gian dược chẩn đoán hen phế quân.

Tiền sử gia dinh cỏ bệnh dị ứng. Đậc diểm VC triệu chứng cơ năng và thực thể. Đặc điểm trên phim Xq ngực. Đặc điểm về số lượng bạch cầu ái toan trong máu.

Đặc diem VC chức nàng hô hấp. Đặc điềm về FENO. Đặc điểm về thang diem ACT. FENO ờ các nhóm bệnh nhân khác nhau.

Sự phàn bố FENO theo ACT. So sánh FENO và ACT. Mối tương quan FENO và F VC, FEVI, FEVI/FVC. Mối liên quan FENO và tinh túng dáp ứng dường thờ.

Mối tương quan giữa FENO và bạch cầu trung tính - bạch cầu ái toan trong máu.2 Kết quả diều trị sau 03 tháng. Sự thay dổi chức năng hô hấp.2 Sự thay dồi FENO - ACT - bạch cầu ái toan. 'l ương quan sự thay dổi % FEV1 - FENO - ACT sau 03 tháng .4 Mối liên quan FENO và mức kiểm soát hen theo ACT. Giá trị tiên đoán tình trạng lãng bạch cầu ái toan trong máu dựa vào FENO.1 Đục điểm làm sàng, cận lâm sàng lần thăm khám đầu tiên.

Đặc điểm giới. Đặc điểm tuồi. Độc điềm tinh trạng hút thuốc. Tiền sử mắc hcn và cơ địa dị ứng.

Đặc diem VC thời gian chần doán hen phế quàn. Đặc điềm về tiền sử gia dinh. Đặc điểm về triệu chửng cơ năng và thực thể. Đậc điềm trên phim X quang ngực.

Đặc điểm số lượng bạch cầu ái toan trong máu. Đặc diem VC chức nâng hô hấp. Đặc điềm về FENO. Đặc điềm về thang điềm ACT.

Mối liên quan FENO và thang diem ACT. Mối lien quan FENO và chức năng hô hấp. Môi liên quan FENO với bạch cầu da nhân trung tính và bạch cầu ái toan trong máu. Kết quà sau 03 tháng diều trị.

Sự thay dổi VC chức năng hô hấp - điểm ACT - FENO - Bạch cầu ái toan trong máu. Mối liên quan FENO và mức kiềm soát hen theo ACT. Mối liên quan FENO và bạch cầu ái toan. 72 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỰC w.^HCS^ev 4* ĐANH MỤC BÁNG Bàng 3.

Dặc diem về giới cùa người bệnh. Dậc diem về tuổi cùa người bệnh. Tinh trạng hút thuốc cùa người bệnh. Tien sử mắc hen và cơ dịa dị ứng.

Dậc điểm phân bố các bệnh dồng mẳc cùa người bệnh. Đặc điềm về thời gian dược chẩn đoán hen phế quàn. Tiền sử gia dinh cỏ bệnh dị ứng. Đặc diem về triệu chứng cơ núng và thực thề.

Đặc diêm trên phim Xquang ngực cùa người bệnh. Dậc điểm về số lượng bạch cầu ái toan trong máu. Đặc diêm lest hồi phục phế quán cúa người bệnh. Đặc diem về thang điềm ACT của người bệnh.

Đặc diem FENO theo nhóm bệnh nhân. Trung bình ACT theo FENO. Trung bình FENO theo kết quà lest HPPQ. Sự thay dồi FENO - ACT - bạch cầu ải toan sau3 tháng.

Chi sổ tương quan % FEV1 - FENO - ACT sau03 tháng. Mối liên quan FENO và mức kiểm soát hen theo ACT tháng dầu vàu sau 03 tháng.: <cVHlMỈỈ DANH MỤC BIÊU ĐÒ Biêu đô 3. Chức nàng thông khí phổi cùa người bệnh. Đặc diem VC FENO cùa người bệnh.

Sự phân bổ FENO theo ACT của người bệnh. Mối tương quan FENO và FVC, FEV1, FEV1/FVC. Môi tương quan FENO và bạch cảu ái toan - bạch câu da nhân trung tính. Chức năng hô hấp sau 03 tháng.

Đường cong ROC FENO - BCAT dầu tiên và sau 03 tháng.#msí:i«ĩcviU>«ỉ: DANH MỤC HÌNH Hình 1. Cơ chể tổng hợp nitric oxide. Sự chuyển hóa nitric oxide trên dường thờ. Độ nhạy, dộ dặc hiệu NO trong chần đoán hen trên bệnh nhàn triệu chứng hô hấp không đậc hiệu.

Nitric oxide tổng hợp (NOS) - arginine - ADMA. Nitric oxide (NO) dược hình thành từ arginine bời các NOS khác nhau.$hcí:<cvh»hí: ĐẶT VÁN ĐẺ Hen phố quân (HPQ) là một bệnh có đặc điểm là viêm mạn tính niêm mọc phế quàn làm tâng phàn ứng cùa phế quân thường xuyên với nhiều tác nhân kích thích, có thê hổi phục tự nhiên hoặc sau khi dùng thuốc giàn phế quân. HPQ dược xcm là một vấn dề sức khỏe toàn cầu. Theo Tồ chức Y Tể Thể Giới (WHO) ước tính, có hơn 300 triệu người bị HPQ trôn phạm vi toàn cầu và dển năm 2025, con số này sè tăng lên khoảng 400 triệu người'.

Hàng nám trên thế giới, có khoáng 250000 người tử vong do hen nhưng có den 85% trường hợp do hen có thề tránh dược. Ờ Việt Nam, tỳ lệ bệnh chiếm 5% dân số, xấp xi khoảng 4 triệu người. 2 Mặc dù có những tiến bộ trong chẩn đoán và diều trị, HPQ vẫn Là gánh nặng kinh tố cho các quốc gia trên the giới, đậc biệt là các nước phát triển. Ngày nay, với sự hiểu biết ngày càng nhiều hơn ve sinh lý bệnh học cùa HPQ và sự ra dời cùa nhiều loại thuốc dự phòng dã giúp các thầy thuốc lâm sàng chuyền từ mục tiêu diều trị cơn kịch phát sang mục tiêu kiểm soát tốt dược bệnh HPQ? Trên thực hành lâm sàng, bộ câu hòi đánh giá mức dộ kiểm soát hen ACT (asthma control test) cứa Hội Lồng Ngực Hoa Kỳ dược sữ dụng rộng rãi.

Bộ câu hỏi chia 3 mức kiểm soát hen là kiểm soát tốt, kiểm soát một phần và không kiểm soát dược xếp loại dựa vào các triệu chứng lâm sàng, nhu cầu sử dụng thuốc cắt cơn. Tuy nhiên cách đánh giá mức dộ kiềm soát như vậy có xu hướng mang tính chù quan vì dựa hòa toàn vào chủ quan nhận thức cùa bệnh nhân và không dánh giá được tình trạng viêm dường thờ. Đo nong dộ Nitric Oxide (NO) trong khí thở ra (Fractional exhaled nitric oxide - FENO) là một phương pháp thâm dò không xâm nhập dược sừ dụng rộng rãi trên thế giới hiện nay dể đánh giá viêm dường thờ. Phương pháp này có thề thực hiện trên cà người lớn và trò em.

Hiệp hội lồng ngực Mỹ (ATS) dà dưa ra hướng dẫn thực hành lâm sàng đánh giá vai trò cùa FENO TUX '.ựll cị: <c 'ĩ 41 Hỉỉ 2 trong dó khung định FENO liên quan den viêm dường hô hẩp có tang bạch cầu ái toan, hồ trợ chần doán hen, dự đoán khả nâng dáp ứng với corticoid, đánh giá kiểm soát hen và nguy cơ đợt cấp4. FENO tăng cao có ý nghía ờ bệnh nhân hen phế quàn dự báo nguy cơ xuát hiện cơn hen phế quàn cấp hoặc tình trạng mất kiểm soát hen5. Bệnh nhân hen phế quân cỏ triệu chímg, FENO tâng cao, việc tàng lieu 1CS giúp kiểm soát triệu chứng4 6. Đo dó, FENO dược sừ dụng dể đánh giá dáp ứng diều trị hoặc tổi ưu hỏa hiệu quá diều trị bằng ỈCS.

Ngoài ra sự thay dổi FENO giừa các lần tái khám có thề phàn ánh hiệu quà kiềm soát hen7-8.