Luận án Tiến sĩ: Cổ phần hóa các Doanh nghiệp Nhà nước quy mô lớn tại Việt Nam - Phan Thị Thùy Linh

BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG PHAN THỊ THÙY LINH CỔ PHẦN HÓA CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC CÓ QUI MÔ LỚN TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI – 2017 BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG PHAN THỊ THÙY LINH CỔ PHẦN HÓA CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC CÓ QUI MÔ LỚN TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 62.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. LÊ ĐĂNG DOANH 2. CHU TIẾN QUANG HÀ NỘI - NĂM 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án tiến sĩ “Cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước có qui mô lớn tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của TS. Lê Đăng Doanh và PGS.TS Chu Tiến Quang.

Tất cả các tư liệu, số liệu và trích dẫn trong Luận án đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực. Kết quả nghiên cứu của Luận án chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Nghiên cứu sinh Phan Thị Thùy Linh LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài: “Cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước có quy mô lớn tại Việt Nam”, NCS đã nhận được nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của tập thể lãnh đạo, các Nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương và bạn bè đồng nghiệp; tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí Lãnh đạo, các Nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương về sự giúp đỡ tận tình, quý báu đó. Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng, biết ơn sâu sắc đối với TS.

Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương và PGS.TS Chu Tiến Quang, nguyên Giám đốc Trung tâm Tư vấn quản lý và Đào tạo, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu, thực hiện, hoàn thành Luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các đồng chí Lãnh đạo Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và một số cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế, bạn bè và đồng nghiệp Vụ Đổi mới doanh nghiệp, Văn phòng Chính phủ và những người thân trong gia đình tôi đã tạo điều kiện thuận lợi, cổ vũ, động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện Luận án. Xin chân thành cảm ơn tác giả của các tài liệu mà tôi đã sử dụng tham khảo trong quá trình nghiên cứu, thực hiện Luận án. Một lần nữa, tôi xin chân thành cảm ơn! Tác giả Luận án Phan Thị Thùy Linh i MỤC LỤC MỤC LỤC.

i DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT. iv DANH MỤC BẢNG. vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ. vi MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài Luận án. Kết cấu của Luận án.4 CHƯƠNG 1- TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ CỔ PHẦN HÓA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC CÓ QUI MÔ LỚN. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn.

Các công trình nghiên cứu đã công bố ở nước ngoài về tư nhân hoá, cổ phần hoá doanh nghiệp. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố ở trong nước về cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước. Những vấn đề thuộc đề tài Luận án chưa được các công trình đã công bố nghiên cứu giải quyết. Những vấn đề Luận án sẽ tập trung nghiên cứu giải quyết.2 Phương hướng giải quyết các vấn đề nghiên cứu của Luận án .1 Mục tiêu nghiên cứu đề tài Luận án.

Đối tượng nghiên cứu và giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài luận án. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu. Khung nghiên cứu và các giả thuyết. 30 CHƯƠNG 2 - CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CỔ PHẦN HÓA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC CÓ QUI MÔ LỚN.

Khái niệm công ty cổ phần và tính phổ biến của cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước. Khái niệm công ty cổ phần. Tính ưu việt của công ty cổ phần. Tính phổ biến của cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước.

Cổ phần hoá doanh nghiệp và tư nhân hóa. Nội dung cổ phần hoá các doanh nghiệp Nhà nước. Doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn và những đặc thù của cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Khái niệm, đặc điểm và phân loại doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn.

Khái niệm, bản chất và phạm vi cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Nội dung, phương thức và quy trình Cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước qui mô lớn. Đối tượng cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Phương thức tiến hành cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn 51 2.

Tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý Nhà nước về cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Các nhân tố khác ảnh hưởng đến tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Vai trò của Nhà nước đối với tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn.

Vai trò của doanh nghiệp đối với tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Nhân tố môi trường kinh tế - xã hội. Trình độ phát triển của thị trường và qui mô khu vực kinh tế tư nhân. Nhân tố đặc điểm ngành nghề của doanh nghiệp.

Một số kinh nghiệm quốc tế tương đồng Việt Nam về cổ phần hóa doanh nghiệp qui mô lớn. Kinh nghiệm của Trung Quốc. Kinh nghiệm cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước ở Nga. Một số gợi mở về cổ phần hóa ở nước ngoài có thể vận dụng trong cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn ở Việt Nam.69 CHƯƠNG 3 - THỰC TRẠNG CỔ PHẦN HÓA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC CÓ QUI MÔ LỚN Ở VIỆT NAM.

Bối cảnh chung về cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Thực trạng cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước của Việt Nam. Tổng quan cơ chế, chính sách về cổ phần hóa các doanh nghiệp NN. Kết quả cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn.

Vai trò của Nhà nước - nhân tố quan trọng đối với tiến trình cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn ở Việt Nam. Vai trò thay đổi nhận thức về doanh nghiệp Nhà nước và cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Vai trò tổ chức quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước. Vai trò thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu Nhà nước.

Những vấn đề đặt ra về vai trò của Nhà nước đối với cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn giai đoạn 2010-2015. Nhận xét chung. Kết quả nghiên cứu khảo sát các nhân tố ảnh hưởng đến tiến trình cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Mô tả mẫu khảo sát.101 CHƯƠNG 4 - QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP CỔ PHẦN HÓA CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC CÓ QUI MÔ LỚN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Ở VIỆT NAM.

Quan điểm, phương hướng và mục tiêu thúc đẩy cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Một số quan điểm cơ bản. Phương hướng. Một số giải pháp cơ bản cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn trong giai đoạn hiện nay.

Giải pháp nâng cao vai trò của Nhà nước đối với cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Nhóm giải pháp gắn với nội dung cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Giải pháp về phía doanh nghiệp Nhà nước có qui mô lớn. Các giải pháp khác.

143 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 146 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 147 iv DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT ADB - Ngân hàng Phát triển Châu Á (The Asian Development Bank) BOA - Ngân hàng Ngoại thương Mỹ (Bank of America) BOC - Ngân hàng Ngoại Thương Trung Quốc (Bank of China) CCB - Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (China Construction Bank) CEA - Hãng Hàng không Phương Đông (China Easter Airlines) CIEM - Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương CNAH - Tập đoàn Hàng không Trung Quốc (China National Aviation Corporation) CNH, HĐH - Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa CNTB - Chủ nghĩa tư bản CP - Chính phủ CPH - Cổ phần hóa CSA - Hàng Hàng không Phương Nam (China Southern Airlines) CTCP - Công ty cổ phần DATC - Công ty Mua bán nợ Việt Nam DN - Doanh nghiệp DNNN - DNNN (State-owned enterprise - SOE) HĐQT - Hội đồng quản trị HĐTV - Hội đồng thành viên ICBC - Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (Industrial and Commercial Bank of China) IFC - Công ty tài chính quốc tế (International Finance Corporation) IPO - Phát hành cổ phiếu lần đầu (Initial Public Offering) KH-CN - Khoa học công nghệ KTNN - Kinh tế Nhà nước KTTT - Kinh tế thị trường KT-XH - Kinh tế - Xã hội NCS - Nghiên cứu sinh NQ - Nghị quyết NXB - Nhà xuất bản v OECD - Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (Organization for Economic Co-operation and Development) OLS - Phương pháp hồi qui bình phương nhỏ nhất (ordinary least squares) PTDN - Phát triển doanh nhiệp QPPL - Qui phạm pháp luật QĐ - Quyết định QLNN - Quản lý Nhà nước CQNN - Cơ quan Nhà nước QTDN - Quản trị doanh nghiệp SGDCK - Sở Giao dịch chứng khoán SXKD - Sản xuất kinh doanh KD - Kinh doanh TBCN - Tư bản chủ nghĩa TCT - Tổng công ty TĐKT - Tập đoàn kinh tế TNHH - Trách nhiệm hữu hạn TNHH MTV - Trách nhiệm hữu hạn một thành viên TTCK - Thị trường chứng khoán TT GDCK - Trung tâm giao dịch chứng khoán TTg - Thủ tướng Chính phủ TW - Trung ương UBND - Ủy ban Nhân dân VCB - Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam VICEM - Tổng công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam VINAMILK - Công ty cổ phần Sữa Việt Nam VINATEX - Tập đoàn Dệt may Việt Nam VNA - Tổng công ty Hàng không Việt Nam XHCN - Xã hội chủ nghĩa vi DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Các nhân tố ảnh hưởng đến CPH các DNNN có qui mô lớn.

Số lượng TĐKT, TCT Nhà nước có vốn chủ sở hữu trên 100 tỷ đồng giai đoạn 2010 - 2015. Số lượng DN CPH qua các giai đoạn. Tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2011 - 2016. Các văn bản pháp lý về CPH trong giai đoạn thí điểm và mở rộng .