Luận án tiến sĩ về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước ở Thanh Hóa

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TRỊNH VĂN SÖY NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ - XÃ HỘI NẢY SINH TRONG QUÁ TRÌNH CỔ PHẦN HÓA CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC Ở TỈNH THANH HÓA LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ CHÍNH TRỊ HÀ NỘI - 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TRỊNH VĂN SÖY NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ - XÃ HỘI NẢY SINH TRONG QUÁ TRÌNH CỔ PHẦN HÓA CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC Ở TỈNH THANH HÓA Chuyên ngành: Kinh tế chính trị Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ CHÍNH TRỊ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Phí Mạnh Hồng HÀ NỘI - 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ giúp đỡ của Thầy giáo hướng dẫn, một số thầy cô giáo khác và bạn bè, đồng nghiệp. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Trịnh Văn Súy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Danh mục chữ viết tắt. i Danh mục bảng biểu. ii MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Những công trình đã công bố liên quan đến nội dung luận án. Các công trình nghiên cứu về CPH DNNN nói chung. Các công trình nghiên cứu về những vấn đề kinh tế-xã hội nảy sinh trong quá trình CPH và hậu CPH DNNN. Các công trình nghiên cứu quá trình CPH DNNN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố và những vấn đề đặt ra cần đƣợc nghiên cứu tiếp. Những kết quả chủ yếu của các công trình nghiên cứu trên. Một số vấn đề đặt ra cần được nghiên cứu tiếp. 21 Chƣơng 2: CÁC VẤN ĐỀ KINH TẾ - XÃ HỘI NẢY SINH TRONG QUÁ TRÌNH CỔ PHẦN HÓA DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.

Khái lƣợc chung về cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nƣớc. Doanh nghiệp nhà nước và vai trò của chúng trong nền kinh tế thị trường. Những hạn chế của các DNNN và nguyên nhân của chúng. Thực chất của CPH doanh nghiệp nhà nước.

Cổ phần hóa DNNN – giải pháp cơ bản nhằm khắc phục những yếu kém của khu vực DNNN và nâng cao hiệu quả chung của nền kinh tế. 36 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các vấn đề kinh tế - xã hội nảy sinh trong quá trình cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nƣớc. Xung đột lợi ích – cội nguồn sâu sa của các vấn đề kinh tế-xã hội nẩy sinh trong quá trình CPH DNNN.

Các vấn đề kinh tế-xã hội cụ thể thường nảy sinh trong quá trình CPH DNNN. Những yếu tố ảnh hƣởng đến các vấn đề kinh tế- xã hội nảy sinh trong quá trình CPH DNNN. Môi trường cạnh tranh và khung pháp lý điều tiết hoạt động chung của các doanh nghiệp. Khuôn khổ pháp lý và tính minh bạch của tiến trình cổ phần hóa các DNNN.

Những biện pháp hỗ trợ của nhà nước đối với các doanh nghiệp trong quá trình cổ phần hóa. Các thiết chế hỗ trợ quá trình CPH DNNN. Đội ngũ cán bộ làm công tác CPH. Nhận thức xã hội về quá trình CPH DNNN.

Thực tiễn giải quyết những vấn đề kinh tế- xã hội nảy sinh trong quá trình này ở một số địa phƣơng và bài học kinh nghiệm cho Thanh Hóa. Thực tiễn giải quyết những vấn đề kinh tế- xã hội nảy sinh trong quá trình này ở một số địa phương. Một số bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Thanh Hóa. 71 Chƣơng 3: TIẾN TRÌNH CỔ PHẦN HÓA VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ - XẪ HỘI ĐẶT RA TỪ QUÁ TRÌNH CỔ PHẦN HÓA CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC Ở TỈNH THANH HÓA.

Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội và DNNN của Thanh Hóa ảnh hƣởng đến quá trình CPH DNNN. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội. 76 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đặc điểm DNNN của Thanh Hóa trước cổ phần hóa .Tình hình, kết quả thực hiện CPH DNNN ở Thanh Hóa.

Các giai đoạn triển khai thực hiện cổ phần hóa các DNNN. Một số kết quả và nhận xét chung. Những vấn đề kinh tế - xã hội nảy sinh trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nƣớc ở Thanh Hóa. Tâm lý chần chừ, e ngại, ngăn trở tiến trình CPH.

Vấn đề xác định giá trị các doanh nghiệp Nhà nước để cổ phần hoá. Việc đánh giá và xử lý nợ của các DN cổ phần hóa. Vấn đề sắp xếp lại lực lượng lao động và giải quyết lao động “dôi dư” trong các DNCPH. Vấn đề chuyển đổi cấu trúc sở hữu và quan hệ giữa các nhóm cổ đông.

Vấn đề quản lý nhà nước và sự phân biệt đối xử đối với DN sau CPH (so với DNNN). Một số yếu tố ảnh hƣởng đến các vấn đề kinh tế - xã hội nảy sinh trong quá trình cổ phần hóa DNNN ở Thanh Hóa. Cơ chế, chính sách về CPH DNNN. Công tác quản lý nhà nước về CPH DNNN trên địa bàn tỉnh chưa theo kịp với yêu cầu.

Các thiết chế hỗ trợ tiến trình CPH DNNN còn kém phát triển. Nhận thức xã hội và công tác tuyên truyền về CPH còn hạn chế. 109 Chƣơng 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ KINH TẾ - XÃ HỘI NẢY SINH TRONG QUÁ TRÌNH CỔ PHẦN HÓA DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC Ở TỈNH THANH HÓA. Quan điểm giải quyết các vấn đề kinh tế- xã hội nảy sinh trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nƣớc ở Thanh Hóa những năm tới.

112 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Bối cảnh của cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước ở Thanh Hóa những năm tới. Quan điểm giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội nảy sinh trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước ở Thanh Hóa. Một số giải pháp nhằm hạn chế và giải quyết các vấn đề kinh tế- xã hội nảy sinh trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nƣớc ở Thanh Hóa những năm tới.

Đổi mới phương pháp định giá đi đôi với nâng cao kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ định giá tài sản doanh nghiệp. Minh bạch hóa vấn đề tài chính và quyền sở hữu của Nhà nước trong doanh nghiệp sau CPH. Phân định rõ và tách bạch chức năng quản lý Nhà nước với chức năng chủ sở hữu Nhà nước tại các CTCP. Hoàn thiện môi trường kinh doanh, đảm bảo tính bình đẳng trong đối xử giữa các loại hình doanh nghiệp, bảo vệ quyền lợi của người lao động trong các doanh nghiệp sau CPH.

Tăng cường vai trò và trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương và nâng cao vai trò của Ban đổi mới doanh nghiệp nhà nước trong quá trình CPH DNNN. Một số kiến nghị với Nhà nƣớc và bộ/ ngành hữu quan. 149 DANH MỤC NHỮNG CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 153 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

154 PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CPH : Cổ phần hóa CTCP : Công ty cổ phần CPH DNNN : Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nƣớc DCF : Dòng tiền chiết khấu DN : Doanh nghiệp DNNN : Doanh nghiệp nhà nƣớc DNCPH : Doanh nghiệp cổ phần hóa DNTN : Doanh nghiệp tƣ nhân ĐMPTDN : Đổi mới phát triển doanh nghiệp HĐQT : Hội đồng quản trị KVTN : Khu vực tƣ nhân KVTN : Khu vực tƣ nhân KT-XH: : Kinh tế- xã hội KTNN : Kinh tế nhà nƣớc NDT : Nhân dân tệ SCIC : Tổng công ty kinh doanh vốn nhà nƣớc SLĐ : Sức lao động SNG : Cộng đồng các quốc gia độc lập SXKD : Sản xuất kinh doanh TBCN : Tƣ bản chủ nghĩa TCT : Tổng công ty TĐKT : Tập đoàn kinh tế TĐKT, TCT : Tập đoàn kinh tế, tổng công ty TNHH : Trách nhiệm hữu hạn TTCK : Thị trƣờng chứng khoán UBND : Ủy ban nhân dân VNN : Vốn nhà nƣớc XHCN : Xã hội chủ nghĩa i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Một số kết quả của các DN CPH của tỉnh Thừa Thiên - Huế năm 2010 .2: So sánh tỷ lệ tăng thu nhập của ngƣời lao động và tăng lợi nhuận của 3 CTCP. Tỷ trọng cơ cấu kinh tế của tỉnh Thanh Hóa. Tốc độ tăng trƣởng kinh tế Thanh Hóa 2006-2012 (%).

Thu nhập bình quân đầu ngƣời/tháng giai đoạn 2002-2012.4: Số doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ và nợ khó đòi (tính đến 1/1/1995). 80 ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Kể từ năm 1986, với đƣờng lối Đổi Mới của Đảng Cộng sản Việt Nam, nền kinh tế nƣớc ta đã từng bƣớc chuyển từ cơ chế kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế kinh tế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc, theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Trong bƣớc chuyển đổi này, các doanh nghiệp nhà nƣớc (DNNN) - bộ phận trọng yếu của nền kinh tế, nói chung đã không thích ứng đƣợc, bộc lộ nhiều yếu kém , hoạt động thiếu hiệu quả, không tƣơng xứng với vai trò mà chúng đƣợc kỳ vọng cũng nhƣ các nguồn lực mà chúng nắm giữ.

Trƣớc tình hình đó, vào đầu những năm 1990, Đảng và Nhà nƣớc đã chủ trƣơng đổi mới một cách căn bản, toàn diện đối với các DNNN. Nhiều chính sách và giải pháp đã đƣợc tiến hành, trong đó có giải pháp chuyển đổi các DNNN thành Công ty cổ phần (cổ phần hoá các DNNN). Đây là biện pháp quan trọng nhằm tạo ra sự chuyển biến căn bản về cơ cấu sở hữu và hoạt động của các DNNN, để thông qua đó nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh của chính khu vực DNNN cũng nhƣ của cả nền kinh tế. Sau hơn 20 năm tổ chức thực hiện cổ phần hóa (CPH) DNNN, các chỉ tiêu nhƣ: vốn, doanh thu, lợi nhuận, thu nhập của ngƣời lao động.

tại nhiều doanh nghiệp sau CPH đã có sự cải thiện rõ rệt. Tuy vậy, tính đến nay tiến trình này vẫn diễn ra chậm chạp. Khu vực DNNN vẫn còn chiếm tỷ trọng lớn, hoạt động của nhiều DN sau CPH còn khó khăn, hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh thấp, thậm chí nhiều doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ.