Luận án: Cơ cấu vốn mục tiêu cho công ty xây dựng niêm yết tại Việt Nam - Nguyễn Thị Tuyết Lan

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ****************** NGUYỄN THỊ TUYẾT LAN CƠ CẤU VỐN MỤC TIÊU CHO CÁC CÔNG TY NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ****************** NGUYỄN THỊ TUYẾT LAN CƠ CẤU VỐN MỤC TIÊU CHO CÁC CÔNG TY NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng Mã số 9340201 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1.TS LÊ VĂN LUYỆN 2.TS NGUYỄN THỊ HOÀI LÊ HÀ NỘI - 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Xác nhận của giáo viên hướng dẫn Tác giả luận án PGS.TS Lê Văn Luyện Nguyễn Thị Tuyết Lan ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG BIỂU.vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ.

vii LỜI MỞ ĐẦU. Lý do lựa chọn đề tài. 1 2 Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.

Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án. 6 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CƠ CẤU VỐN, CƠ CẤU VỐN MỤC TIÊU CỦA DOANH NGHIỆP.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về cơ cấu vốn và cơ cấu vốn mục tiêu 7 1.1 Các nghiên cứu trên thế giới.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam.3 Khoảng trống nghiên cứu.2 Cơ sở lý thuyết về cơ cấu vốn và cơ cấu vốn mục tiêu.1 Tổng quan về cơ cấu vốn. Các lý thuyết về cơ cấu vốn.

Cơ cấu vốn mục tiêu của doanh nghiệp.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu vốn của doanh nghiệp. Các nhân tố vi mô. Các nhân tố vĩ mô.4 Tác động của cơ cấu vốn mục tiêu đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.1 Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.2 Vai trò của cơ cấu vốn đối với hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 51 CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Khung phân tích và mô hình nghiên cứu.2 Nguồn dữ liệu.3 Phương pháp ước lượng.4 Nghiên cứu định tính.65 CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG CƠ CẤU VỐN VÀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2005-2017.1 Tổng quan về ngành Xây dựng ở Việt Nam.1 Lịch sử phát triển ngành Xây dựng.2 Đặc điểm ngành Xây dựng Việt Nam.3 Chi phí Xây dựng.4 Thị trường Xây dựng.2 Thực trạng về cơ cấu vốn và hiệu quả kinh doanh của các công ty ngành Xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2005 - 201775 CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ CƠ CẤU VỐN VÀ CƠ CẤU VỐN MỤC TIÊU CỦA CÁC CÔNG TY NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.1 Mô tả thống kê và tương quan các biến trong nghiên cứu định lượng 93 4.2 Kết quả ước lượng và thảo luận trong nghiên cứu định lượng.1 Kết quả ước lượng và thảo luận các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu vốn và cơ cấu vốn của các công ty ngành Xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.2 Kết quả ước lượng và thảo luận tác động của cơ cấu vốn mục tiêu tới hiệu quả kinh doanh của các công ty ngành Xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.3 Kết quả nghiên cứu định tính. 107 iv CHƯƠNG 5 XÂY DỰNG CƠ CẤU VỐN MỤC TIÊU CHO CÁC CÔNG TY NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.1 Triển vọng và xu hướng của ngành Xây dựng.2 Giải pháp xây dựng cơ cấu vốn mục tiêu cho các cho các công ty ngành Xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.1 Điều chỉnh quy mô doanh nghiệp một cách hợp lý.2 Nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.3 Gia tăng vốn tự có và khai thác thêm các kênh huy động vốn.4 Đầu tư đổi mới tài sản cố định.5 Đổi mới phương thức làm việc.6 Mở rộng danh mục tài sản thế chấp.7 Hoàn thiện hệ thống đánh giá các doanh nghiệp.8 Tăng cường độ minh bạch của thông tin.9 Hoàn thiện các hình thức hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp.10 Phát triển, mở rộng các thị trường vốn vay.3 Các khuyến nghị về luật và chính sách liên quan đến ngành Xây dựng .1 Chính sách kích cầu thị trường Bất động sản.2 Luật Đấu thầu 2013 Và Nghị định 63 về công tác đấu thầu.3 Khung pháp lý mới cho hình thức PPP.4 Luật Xây Dựng (sửa đổi) 2014.5 Các quy hoạch phát triển.

125 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.127 DANH MỤC VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO.129 v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Diễn giải BĐS Bất động sản CCV Cơ cấu vốn CCVMT Cơ cấu vốn mục tiêu CSH Chủ sở hữu CSHA Cơ sở hạ tầng DN Doanh nghiệp FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài FE Mô hình tác động cố định GDP Tổng thu nhập quốc nội GTVT Giao thông vận tải HNX Sàn giao dịch Hà Nội HOSE Sàn giao dịch thành phố Hồ Chí Minh HQKD Hiệu quả kinh doanh NCS Nghiên cứu sinh NĐT Nhà đầu tư OLS Bình phương nhỏ nhất thông thường RE Mô hình tác động ngẫu nhiên ROA Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản ROE Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu TP. HCM Thành phố Hồ Chí Minh vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Số lượng các doanh nghiệp ngành Xây dựng niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán Việt Nam.2 Giả thuyết về tác động của các nhân tố đến cơ cấu vốn của doanh nghiệp và cơ sở khoa học. Giả thuyết về tác động của các nhân tố đến cơ cấu vốn của doanh nghiệp và cơ sở khoa học (tiếp).3 Quy mô mẫu theo sàn và loại hình sở hữu.1 Chi phí xây dựng tại một số nước ở Châu Á.2 Chương trình phát triển đô thị Quốc gia giai đoạn 2012 - 2020.

Thống kê mô tả các biến trong mô hình nghiên cứu. Hệ số tương quan giữa các biến trong mô hình.3 Kết quả ước lượng các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu vốn.4 Cơ cấu vốn mục tiêu bình quân của các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ năm 2005 – 2017101 Bảng 4.5: Kết quả ước lượng cho ROA.6: Kết quả ước lượng cho ROE.7: Kết quả ước lượng cho ROA.8: Kết quả ước lượng cho ROE.106 vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1 Biểu đồ biến động của ngành Xây dựng và GDP.2 Tỷ trọng các thành phần kinh tế trong ngành Xây dựng.3 Tỷ trọng ngành xây dựng theo nhóm công trình và vùng miền.4 Cơ cấu chi phí xây dựng.5 Tình hình nợ xấu BĐS.6 Dư nợ cho vay BĐS.7 Cơ cấu vốn bình quân của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng giai đoạn 2005-2017.8 Cơ cấu nguồn vốn bình quân của các doanh nghiệp thuộc bộ Xây dựng tại Việt Nam giai đoạn 2005 - 2017.9 Cơ cấu nguồn vốn bình quân của các doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam giai đoạn 2005 - 2017.10 Quy mô của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng tại Việt Nam giai đoạn 2005-2017.11 Tỷ lệ khấu hao tài sản cố định/Tổng tài sản của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng tại Việt Nam giai đoạn 2005-2017.12 Tỷ lệ thu nhập trước lãi vay và thuế/Tổng tài sản của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng tại Việt Nam giai đoạn 2008-201782 Biểu đồ 3.13 Tỷ lệ tài sản cố định hữu hình/Tổng tài sản của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng giai đoạn 2005-2017.14 Tỷ lệ thuế thu nhập/Lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng tại Việt Nam giai đoạn 2005-2017.15 Tỷ lệ chi đầu tư tài sản cố định/Tổng tài sản của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng Việt Nam giai đoạn 2005-2017.16 Tỷ lệ lãi vay/Thu nhập trước lãi vay và thuế của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng giai đoạn 2005-2017.17 Tỷ lệ tài sản ngắn hạn/Nợ ngắn hạn của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng tại Việt Nam giai đoạn 2005-2017.18 Tỷ lệ chi trả cổ tức của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng tại Việt Nam giai đoạn 2005-2017.19 Tỷ lệ giá vốn hàng bán/Doanh thu thuần của các doanh nghiệp niêm yết ngành Xây dựng giai đoạn 2005-2017.20 Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.21 Mối quan hệ giữa CCV và HQKD.1 Dự báo tốc độ tăng trưởng ngành xây dựng và tổng mức đầu tư.111 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và vận hành theo cơ chế thị trường, các ngành kinh tế, nhất là những ngành thâm dụng vốn như ngành Xây dựng, được tiếp cận với nhiều nguồn vốn hơn để mở rộng quy mô hoạt động. Trong giai đoạn 2005-2009, tốc độ tăng trưởng của ngành Xây dựng bình quân đạt 9,6%/năm và giai đoạn 2010-2015 đạt 4,6%/năm.

Dự tính từ nay đến năm 2020, Việt Nam cần thu hút khoảng 202 nghìn tỷ đồng mỗi năm để phát triển hạ tầng giao thông và khoảng 125 nghìn tỷ đồng mỗi năm cho các dự án hạ tầng điện, v. Đây sẽ là thị trường tiềm năng vô cùng to lớn cho ngành Xây dựng để phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội phát triển, doanh nghiệp ngành Xây dựng tại Việt Nam còn phải đối mặt với nhiều khó khăn. Những ảnh hưởng xấu của các cuộc khủng hoảng kinh tế, những biến động liên tục của lãi suất và lạm phát cũng như các chính sách quản lý của Nhà nước đã ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp ngành Xây dựng.

Những vấn đề này khiến các doanh nghiệp ngành Xây dựng Việt Nam ngày càng quan tâm đến bài toán quản trị tài chính doanh nghiệp mà trọng tâm là thiết lập một cơ cấu vốn mục tiêu cho doanh nghiệp. Cơ cấu vốn mục tiêu hợp lý sẽ giúp các doanh nghiệp ngành Xây dựng tối đa hóa giá trị doanh nghiệp, hạn chế rủi ro tài chính và là nền tảng vững chắc giúp doanh nghiệp đương đầu với những biến động từ bên ngoài. Việc nghiên cứu về cơ cấu vốn mục tiêu, đặc biệt là các nhân tố tác động đến cơ cấu vốn của các doanh nghiệp ngành Xây dựng là rất cần thiết và có tính ứng dụng cao trong thực tế. Bên cạnh đó, theo tính toán từ số liệu báo cáo tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán cho thấy, ngành Xây dựng có tỷ lệ vốn vay so vốn chủ sở hữu rất cao, lên tới 3,10 lần (2017).