Chuyển đổi thích ứng các công trình công nghiệp cũ trong cấu trúc không gian đô

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI ---------------------------------- ĐINH THỊ HẢI YẾN CHUYỂN ĐỔI THÍCH ỨNG CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG NGHIỆP CŨ TRONG CẤU TRÚC KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ KHU VỰC NỘI THÀNH HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ KIẾN TRÚC Hà Nội - 2022 BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI -------------------------------- ĐINH THỊ HẢI YẾN CHUYỂN ĐỔI THÍCH ỨNG CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG NGHIỆP CŨ TRONG CẤU TRÚC KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ KHU VỰC NỘI THÀNH HÀ NỘI CHUYÊN NGÀNH KIẾN TRÚC MÃ SỐ: 9580101 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS. NGUYỄN HỮU DŨNG Hà Nội – 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ “Chuyển đổi thích ứng các công trình công nghiệp cũ trong cấu trúc không gian đô thị khu vực nội thành Hà Nội” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, tài liệu trong luận án là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Hà Nội, năm 2022 Nghiên cứu sinh Đinh Thị Hải Yến LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học Kiến trúc Hà Nội; Khoa Đào tạo Sau đại học và Bộ môn SĐH Kiến trúc Công trình trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã hết sức tạo điều kiện để tôi hoàn thành quyển luận án này.

Với lòng kính trọng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới GS.KTS Nguyễn Hữu Dũng – người thầy đã tận tình dìu dắt, định hướng, trực tiếp hướng dẫn tôi. Nếu thiếu sự chỉ bảo, góp ý, nhiều khi là động viên, cổ vũ tinh thần của thầy, tôi sẽ không thể tới đích. Tôi xin trân trọng cảm ơn sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo, các nhà nghiên cứu, những anh chị kiến trúc sư đi trước, các bạn đồng nghiệp trong suốt thời gian vừa qua. Cuối cùng xin gửi lời cảm ơn tới gia đình và những người thân yêu đã luôn quan tâm, động viên và giúp đỡ tôi hoàn thành luận án! !!!! Hà Nội, năm 2022 Nghiên cứu sinh Đinh Thị Hải Yến I MỤC LỤC MỤC LỤC….

I DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT. IV DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, BẢN VẼ. V DANH MỤC CÁC BẢNG.VII DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ. VIII MỞ ĐẦU…….

Lý do chọn đề tài. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Những đóng góp mới của luận án. Các khái niệm, thuật ngữ sử dụng trong luận án. Cấu trúc luận án.

10 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHUYỂN ĐỔI THÍCH ỨNG CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG NGHIỆP CŨ TRONG CẤU TRÚC KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ KHU VỰC NỘI THÀNH HÀ NỘI. Xu hướng chuyển đổi các công trình công nghiệp cũ trên thế giới. Công trình công nghiệp - Những tòa nhà lớn đầu tiên của thế kỷ XVIII - XIX 11 1. Nhu cầu chuyển đổi các công trình công nghiệp cũ thích ứng với sự phát triển đô thị.

Xu hướng chuyển đổi các công nghiệp trên thế giới. Xu hướng chuyển đổi các công trình công nghiệp cũ tại Việt Nam. Bối cảnh ra đời kiến trúc công nghiệp. Nhận thức về giá trị di sản công nghiệp.

Xu hướng chuyển đổi các công nghiệp cũ tại Việt Nam. Thực trạng chuyển đổi các công trình công nghiệp cũ trong cấu trúc không gian đô thị khu vực nội thành Hà Nội. Quá trình phát triển công nghiệp trong cấu trúc không gian đô thị Hà Nội 29 II 1. Thực tiễn chuyển đổi các các công trình công nghiệp cũ trong cấu trúc không gian khu vực nội thành Hà Nội.

Các công trình nghiên cứu liên quan. Các công trình nghiên cứu khoa học. Các luận án Tiến sĩ, luận văn thạc sĩ. Đánh giá chung về các công trình nghiên cứu liên quan.

Những tồn tại cần nghiên cứu. 45 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CHUYỂN ĐỔI THÍCH ỨNG CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG NGHIỆP CŨ TRONG CẤU TRÚC KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ KHU VỰC NỘI THÀNH HÀ NỘI. Lý thuyết về nhận diện giá trị di sản của các công trình công nghiệp cũ. Lý thuyết về bảo tồn di sản công nghiệp trong thực hành chuyển đổi.

Lý thuyết về tái sử dụng thích ứng các công trình công nghiệp cũ trong thực hành chuyển đổi. Các văn bản quy phạm pháp luật. Các định hướng, chiến lược và quy hoạch liên quan. Những yếu tố tác động tới việc chuyển đổi các công trình công nghiệp cũ trong cấu trúc không gian khu vực nội thành Hà Nội.

Yếu tố tự nhiên. Yếu tố kinh tế - chính trị - xã hội. Tác động của yếu tố về kỹ thuật, nhân công và hoạt động công nghiệp trong cấu trúc không gian đô thị. Yếu tố tác động trực tiếp đến chuyển đổi thích ứng các các công trình công nghiệp cũ trong cấu trúc không gian khu vực nội thành Hà Nội.

Kinh nghiệm thực tiễn. 85 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP CHUYỂN ĐỔI THÍCH ỨNG CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG NGHIỆP CŨ TRONG CẤU TRÚC KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ KHU VỰC NỘI THÀNH HÀ NỘI………. Quan điểm và mục tiêu. Nguyên tắc và quy trình.

Quy trình. Nhận diện giá trị các công trình công nghiệp cũ trong cầu trúc không gian đô thị khu vực nội thành Hà Nội. Nhận thức về ý nghĩa của các các công trình công nghiệp cũ. Đánh giá tiềm năng bảo tồn của các các công trình công nghiệp cũ.

Phân loại các công trình công nghiệp cũ trong cấu trúc không gian đô thị khu vực nội thành Hà Nội. Phân loại các công trình công nghiệp cũ theo tiêu chí chuyển đổi thích ứng với cấu trúc không gian đô thị. Phân loại các CTCNC theo tiêu chí đánh giá tiềm năng tái sử dụng thích ứng 108 3. Đánh giá chất lượng các công trình công nghiệp cũ trong cấu trúc không gian đô thị khu vực nội thành Hà Nội.

Đề xuất giải pháp chuyển đổi thích ứng các các công trình công nghiệp cũ trong cấu trúc không gian đô thị khu vực nội thành Hà Nội. Định hướng chuyển đổi thích thích ứng. Giải pháp tổ chức công năng sử dụng. Giải pháp tổ chức hình thức kiến trúc.

Giải pháp tái sử dụng cấu trúc và cấu kiện. Dự kiến các giải pháp kỹ thuật. Dự kiến giải pháp quản lý, vận hành và phân kỳ đầu tư. Nghiên cứu áp dụng đối với trường hợp Nhà máy xe lửa Gia Lâm.

Nhận diện giá trị di sản. Phân loại theo mức độ tiềm năng chuyển đổi và tái sử dụng thích ứng. Đề xuất giải pháp và phương án thiết kế chuyển đổi thích ứng. Bàn luận về kết quả nghiên cứu.

134 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .146 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ. KH 01 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. TLTK 1 IV DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT CSSX : Cơ sở sản xuất CTCN : Công trình công nghiệp CTCNC : Công trình công nghiệp cũ CTKG : Cấu trúc không gian CTKGĐT : Cấu trúc không gian đô thị DSCN : Di sản công công nghiệp ĐTH : Đô thị hóa KTCN : Kiến trúc công nghiệp KVNTHN : Khu vực nội thành Hà Nội NCS : Nghiên cứu sinh NMXLGL : Nhà máy Xe lửa Gia Lâm QHC : Quy hoạch chung QHCT : Quy hoạch chi tiết QHPK : Quy hoạch phân khu TPHN : Thành phố Hà Nội TSD : Tái sử dụng TSDTƯ : Tái sử dụng thích ứng UBND. TPHN : Ủy Ban Nhân dân Thành phố Hà Nội V DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, BẢN VẼ Hình 0.1: Quy hoạch phân khu đô thị khu vực nội thành Hà Nội theo Quyết định 1259 [9].1: Nhà máy đường Eridania, Parma, Italy (1899) .2:Nhà máy được chuyển đổi thành Phòng hòa nhạc Niccolo Paganini.3: Nhà máy điện Bankside bên bờ sông Thames .4: Nhà máy được chuyển đổi thành Trung tâm trưng bày nghệ thuật Tate Moderm .5: Nhà máy sản xuất xe hơi Fiat, Turin, Italy .6: Nhà máy được chuyển đổi thành Trung tâm triển lãm, văn hoá và kỹ thuật Lingotto .7: Tổ hợp công nghiệp nặng tại thành phố Duisburg .8: Tổ hợp CN được chuyển đổi thành trở thành công viên cảnh quan sử dụng các hoạt động văn hóa của thành phố .9: Tổ hợp công nghiệp Schlumberger, Montrouge, Paris, Pháp .10: Tổ hợp CN được thiết kế cải tạo bởi Renzo Piano - 1984 .11: Nhà máy đóng tàu Ba Son đến khi di dời là có tuổi đời 150 năm .12: Nhà máy Ba Son được chuyển đổi thành Dự án căn hộ cao cấp Vinhomes Golden River.13: Nhà máy xi măng Hải Phòng trong lịch sử.

Ống khói - dấu tích của nhà máy Xi măng Hải Phòng .14: Nhà máy được chuyển đổi thành khu đô thị Xi măng Hải Phòng .15: Toàn cảnh Nhà máy dệt Nam Định trước đây.16: Các căn hộ đang được xây dựng ở khu đô thị Dệt may Nam Định .17: Công trình nhà máy kẽm Quảng Yên đã trường tồn hơn một thế kỷ. Một trong hai ống khói còn lại của nhà máy kẽm Quảng Yên .28: Ví dụ phân nhóm theo kết quả khảo sát 10 CTCNC có giá trị còn sót lại trong KVNTHN [14] .29: Quy hoạch chung Hà Nội từ năm 1954 đến nay [9].30: Minh hoạ các nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường từ các CTCNC .31: Rà soát 95 CTCNC còn hiện hữu trong KVNTHN [11] .32: Nhận diện giá trị của các CTCN tiềm năng trong KVNĐTPHN [11] .33: Các CTCNC trong KVNĐTPHN có tiềm năng chuyển đổi thành không gian công cộng [11] .34: Nhà máy điện Yên phụ (1895) - trước và sau chuyển đổi .35: Nhà máy công cụ số 1 (~1970) - trước và sau chuyển đổi .36: Dệt 8-3 (1965) - trước và sau chuyển đổi .37: Nhà máy rượu Hà Nội sau hơn 100 năm hoạt động tại phố Lò Đúc cũng được di dời để nhường chỗ cho trường học.38: Nhà máy In cũ của báo Nhân Dân - Xí nghiệp Dược phẩm Trung ương 2 – Nhà máy phố Tây Sơn .39: Ống khói Cát Linh .1: Các loại tái sử dụng thích ứng (trái-phải): trang bị thêm, phá dỡ, chuyển đổi mặt bằng và bổ sung [55] .2: Năm dạng mẫu thay đổi hình thức kiến trúc toà nhà cũ [45] .3: Phân tích các loại hình thức tái sử dụng thích ứng [55] .1: Các loại tổ hợp hình thức cấu trúc ban đầu của các CTCNC [87] .2: NMXLGL - Không ảnh, tổng mặt bằng và hình ành hiện trạng. 126 VII DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 0.1: Định nghĩa về các thuật ngữ tương tự với “tái sử dụng thích ứng” .1: Danh sách các CTCN điển hình trong KVNTHN qua các thời kỳ .2: Danh sách cung cấp tình trạng các CTCNC có giá trị còn sót lại KVNTHN 35 Bảng 2.