Chính sách xóa đói giảm nghèo và vai trò của nó đối với sự phát triển kinh tế xã

VIEN HAN LAM KHOA HQC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỌI NGUYÊN THỊ THÚY CƯỜNG CHÍNH SÁCH XOA DOI GIAM NGHEO VAVAI TRO CUA NO DOI VOI SU PHAT TRIEN KINH TE - XA HOI MIEN TAY NGHE AN HIEN NAY LUAN AN TIEN Si TRIET HOC HA NOI - 2017 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HQC VIEN KHOA HOC XA HOI NGUYEN THI THUY CUONG CHÍNH SÁCH XOA DOI GIAM NGHEO VAVAI TRO CUA NO DOI VOI SU PHAT TRIEN KINH TE - XA HOI MIEN TAY NGHE AN HIEN NAY Chuyén nganh: CNDVBC& CNDVLS Mã số: 62.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HOC: 1. DOAN MINH DUE HÀ NỘI - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS. Đoàn Minh Duệ. Các số liệu trong luận án là trung thực, mọi tham khảo trong luận án đều có nguồn trích dẫn rõ ràng.

Những kết luận được nêu trong luận án chưa từng công bố ở bất kỳ công trình khoa học nào khác. TÁC GIÁ LUẬN ÁN MỤC LỤC Chuong 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN DEN DE TAI 1. Những công trình nghiên cứu về ly luận chính sách xoá đói giảm nghèo ở THƯỚC ta HIỂT 1Ã 670100160 03/0360001/03611041036010300961260/00660000000000400100000001 9006000090020 00y 2E 7 1. Những công trình nghiên cứu về thực trạng vai trò chính sách xoá đói giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung và miền Tây Nghệ IATTHTOHTIỂT E” csscsottotEE51601561445415814515851585588560134085800359055E0856052018800052898850501005805008053Ä 21 1.

Những công trình nghiên cứu về giải pháp nhằm phát huy vai trò của chính sách xoá đói giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở miền Tay Ngh@ Ath. 31 Chuong 2: CHINH SACH XOA DOI GIAM NGHEO Ở NƯỚC TA HIEN NAY- MOT SO VAN DE LY LUAN. Chính sách xoá đói giảm nghèo: Khái niệm, phân loại và cấu trúc. Vai trò của chính sách xoá đói giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế - 2.

Các nhân tố tác động đến vai trò của chính sách xoá đói giảm nghèo. 63 Chương 3: VAI TRÒ CỦA CHÍNH SÁCH XOÁ ĐÓI GIÁM NGHÈO ĐÓI VỚI SỰ PHÁT TRIÊN KINH TẾ - XÃ HỘI MIÈN TÂY NGHỆ AN - THỰC TRANG, NGUYEN NHAN VA MOT SO VAN DE DAT RA. Khái lược về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và đặc điểm dân cư miền Tây Nghệ An ảnh hưởng đến việc phát huy vai trò của chính sách xoá đói IốITIYTTDH Ïccsorcsssxc00000% 0550656915 85609065636. Vai trò của chính sách xóa đói giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội miền Tây Nghệ An: thực trạng và nguyên nhân.

Một số vấn đề đặt ra trong việc phát huy vai trò của chính sách xoá đói giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội miền Tây Nghệ An. 109 Chương 4: MỘT SÓ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO ĐÓI VỚI SỰ PHAT TRIEN KINH TE - XA HOI MIEN TAY NGHE AN HIEN 4. Nhóm giải pháp nâng cao nhận thức cho người nghèo về xóa đói giảm nghèo đồng thời nâng cao nhận thức cho cán bộ thực thi, tổ chức, quản lý chính sách xoá đói giảm ngO. Nhóm giải pháp huy động nguồn vốn đầu tư, thực hiện xã hội hoá chính sách xoá đói giảm nghèo, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng.

Nhóm giải pháp tăng cường sự phối hợp tổ chức thực hiện giữa các cơ quan, đoàn thê và người nghèo, đồng thời tăng cường công tác kiêm tra, giám sát, đánh giá, hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước về chính sách xoá đói GiáiTiVNig ROTfsssssonssoinsgi 500 80068586888080808880883081366ão6gãtGtðtGvibfVEbdVeEdVEDWV600160016001900160 135 4. Nhóm giải pháp đẩy mạnh giáo dục đào tạo nghề, nâng cao chất lượng nguồn lao động, giải quyết việc làm cho người nghèo.c c5 2 511 n1 nnnnnnnnn sgk e 146 DANH MUC CAC CONG TRINH CUA TAC GIA DA CONG BO.149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO./Administrator/Desktop/Downloads/Luan an sua nop PB KIN 2 (1).doc - _Toc394505747#_Toc394505747 DANH MUC CAC CHU CAI VIET TAT TRONG LUẬN ÁN CSVC CP DTTS ND NQ QL THCS THPT UBND XDGN XHCN Cơ sở vật chất Chính phủ Dân tộc thiểu số Nghị định Nghị quyết Quốc lộ Trung học cơ sở Trung học phố thông Uỷ ban nhân dân Xoá đói giảm nghèo Xã hội chủ nghĩa ./Administrator/Desktop/Downloads/Luan án sua nop PB KIN 2 (1).doc - _Toc394505750#_Toc394505750 MỞ ĐÀU 1. Lí do chọn đề tài Qua 30 năm (1986- 2016) dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, công cuộc đổi mới đã đạt được những thành tựu vô cùng to lớn, đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội và đang trên đà phát triển, tiền hành sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Một trong những thành tựu vẻ vang đó phải kế đến việc ban hành các chủ trương, chính sách xóa đói giảm nghèo của Đảng và Nhà nước.

Đây là chủ trương lớn của Việt Nam nhằm cải thiện đời sống vật chất và tỉnh thần, thu hẹp khoảng cách trình độ phát triển giữa các khu vực, dân cư, tập trung vào các đối tượng người nghèo, huyện nghèo, xã nghèo, vùng nghèo. Nhờ đó, trải qua một thời gian, tỷ lệ hộ nghèo ở Việt Nam đã giảm một cách đáng kể, từ trên 58% năm 1993 xuống còn khoảng 8% năm 2014, bình quân tốc độ nghèo giảm 2% mỗi năm [202], đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người nghèo. Tuy nhiên, thành tựu đạt được trong xoá đói giảm nghèo có sự chưa đồng đều giữa các vùng miễn trong cả nước, dường như chưa đáp ứng mong muốn của người dân và của các cấp, các ngành so với nguồn lực to lớn mà nhà nước và các tổ chức xã hội đã bỏ ra, do điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và đặc điểm dân cư ở các địa phương khác nhau, dẫn đến hiệu quả phát huy vai trò chính sách xoá đói giảm nghèo có sự khác nhau. Qua thực tế hiện nay ở các vùng thành phố, thị xã, tỷ lệ hộ đói nghèo thấp, còn các vùng nông thôn và miền núi nhất là vùng tập trung nhiều đồng bao dân tộc thiểu số tỷ lệ hộ đói nghèo vẫn còn rất cao.

Vùng miền Tây Nghệ An là một minh chứng cho vấn đề này. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã dành sự quan tâm đặc biệt đối với sự phát triển kinh tế - xã hội nơi đây, ban hành nhiều chủ trương, chính sách, chương trình, dự án xoá đói giảm nghèo, tạo nhiều cơ chế giúp bà con các vùng dân tộc thiêu số xóa đói giảm nghèo, từng bước cải thiện đời sống sinh hoạt, giảm nghèo đa chiều được tổ chức triển khai thực hiện trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, như Nghị quyết 30a/CP, chương trình 134, 135/CP. và dự án xây dựng nông thôn mới, đã góp phần phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng, làm thay đổi bộ mặt các huyện miễn Tây Nghệ An. Mặc dầu vậy, nhưng kinh tế - xã hội miền Tây Nghệ An vẫn còn nhiều khó khăn, công tác giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc thiểu số vẫn còn nhiều thách thức.

Một số huyện của miền Tây Nghệ An tập trung nhiều đồng bào dân tộc thiêu số sinh sống tỷ lệ hộ nghèo có giảm những vẫn còn ở mức cao so với các vùng miền trong tỉnh cũng như trong cả nước. Điền hình như 4 huyện thuộc diện hưởng Chương trình 30a/CP ở miền Tây Nghệ An có tỷ lệ hộ nghèo rất lớn là: Tương Dương 51,55%; Quế Phong 41,18%; Kỳ Sơn 60,93%; Quỳ Châu là 45,02% [146, tr. Hệ thống cơ sở hạ tầng còn thiếu và yêu, người nghèo ít có điều kiện tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản về y té, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh, thông tin. Trình độ dân trí rất thấp, trẻ em đến tuổi không đi học, bỏ học giữa chừng còn nhiều.

Một số huyện vùng cao của miền Tây Nghệ An cán bộ công chức chủ yếu là dân tộc Mông, trình độ không đồng đều, phần lớn là trình độ trung cấp, thậm chí 40% số cán bộ công chức chưa có trình độ chuyên môn [148, tr. Bên cạnh đó, những thành tựu trong việc phát huy vai trò chính sách xoá đói giảm nghèo thiếu tính bền vững, bình quân mỗi năm có trên 20.000 hộ tái nghèo [168, tr. Phải chăng là do chính sách xóa đói giảm nghèo vẫn còn nhiều hạn chế. Việc giải quyết vấn đề xóa đói giảm nghèo chưa nhằm trúng đối tượng người nghèo, phương thức thực hiện chưa tốt, chủ yếu theo tư duy truyền thống chỉ quan tâm đến các vấn đề như ăn, mặc, ở nhằm ổn định trước mắt, tách rời tăng trưởng kinh tế với xóa đói giảm nghèo không còn phù hợp, quá lỗi thời, nên chưa phát huy được vai trò của nó trong công cuộc xóa đói giảm nghèo ở các vùng đặc biệt khó khăn như miền Tây Nghệ An, cần phải cấp bách đổi mới tư duy về xóa đói giảm nghèo.

Trước thực tế đó, trong thời gian qua đã có nhiều học giả, các nhà khoa học bắt tay vào việc nghiên cứu các công trình khoa học với mong muốn xoá đói giảm nghèo bền vững ở nơi đây. Nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu về vai trò của chính sách xoá đói giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở miền Tây Nghệ An theo cách tiếp cận nghèo đa chiều dưới góc độ triết học. Xuất phát từ những yêu cầu trên, nhằm góp phần phục vụ chiến lược phát triển con người Việt Nam toàn diện trong thời kỳ hội nhập, đây mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, nghiên cứu sinh đã lựa chọn vấn đề: “Chính sách xóa đói giảm nghèo và vai trò của nó đối với sự phát triển kinh tế- xã hội miền Tây Nghệ An hiện nay”, làm đề tài nghiên cứu luận án tiến sĩ Triết học, chuyên nghành CNDVBC và CNDVLS. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2.

Mục đích nghiên cứu Thông qua việc làm rõ một số vấn đẻ lý luận về chính sách XĐGN ở nước ta hiện nay, thực trạng vai trò của chính sách xóa đói, giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội các huyện miền Tây Nghệ An theo cách tiếp cận nghèo đa chiều dưới góc độ triết học. Luận án đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của chính sách xóa đói, giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế - xã hội miền Tây Nghệ An hiện nay.