Biện pháp nâng cao tính tích cực học tập của sinh viên trong dạy học môn tư tưởn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ĐOÀN SỸ TUẤN BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỊA PHƯƠNG MIỀN BẮC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ĐOÀN SỸ TUẤN BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỊA PHƯƠNG MIỀN BẮC Chuyên ngành: Lý luận và PPDH bộ môn giáo dục chính trị Mã số: 9. 111 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS Bùi Văn Quân 2. Nguyễn Đức Thìn HÀ NỘI - 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nêu trong luận án này chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án Đoàn Sỹ Tuấn ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới toàn thể lãnh đạo, giảng viên khoa Lý luận chính trị - Giáo dục công dân Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu sinh. Tôi xin dành sự kính trọng và lời cảm ơn sâu sắc tới PGS. Bùi Văn Quân và TS. Nguyễn Đức Thìn đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án.

Tôi xin tri ân sự khích lệ, ủng hộ nhiệt tình của gia đình, người thân, bạn bè và lãnh đạo Trường Đại học Hoa Lư, đồng nghiệp trong thời gian thực hiện luận án. Hà Nội, tháng 09 năm 2019 Tác giả luận án Đoàn Sỹ Tuấn iii MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN.

vii DANH MỤC CÁC BẢNG & BIỂU ĐỒ. viii MỞ ĐẦU. Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Giả thuyết khoa học.

Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu. Những luận điểm cần bảo vệ. Những điểm đóng góp mới của luận án. Kết cấu của luận án.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA NGƯỜI HỌC. CÁC NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA NGƯỜI HỌC TRONG QUÁ TRÌNH DẠY HỌC. Các nghiên cứu về bản chất của tính tích cực học tập. Các nghiên cứu về biện pháp nâng cao tính tích cực học tập.

CÁC NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO TTCHT CỦA NGƯỜI HỌC TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC. ĐÁNH GIÁ VỀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN VÀ NHỮNG NỘI DUNG LUẬN ÁN CẦN TIẾP TỤC LÀM RÕ. Những kết quả đạt được trong các nghiên cứu. Những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục nghiên cứu .27 Kết luận chương 1.

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỊA PHƯƠNG MIỀN BẮC. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐỊA PHƯƠNG. Khái niệm: Học, học tập; tính tích cực; tính tích cực học tập; biện pháp nâng cao tính tích cực học tập của sinh viên trong quá trình dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường đại học. Sự cần thiết phải nâng cao tính tích cực học tập của sinh viên trong quá trình dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường Đại học.

Những biểu hiện, tiêu chí đánh giá tính tích cực học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh của sinh viên ở các trường Đại học địa phương. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao tính tích cực học tập của sinh viên trong dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường Đại học địa phương. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỊA PHƯƠNG MIỀN BẮC. Một số nét khái quát về trường Đại học địa phương.

Thực trạng nâng cao tính tích cực học tập của sinh viên trong dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường Đại học địa phương miền Bắc.53 Kết luận chương 2. NGUYÊN TẮC, BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỊA PHƯƠNG MIỀN BẮC. NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP. Bảo đảm mục tiêu dạy học.

Bảo đảm tính hệ thống. Bảo đảm tính thực tiễn. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỊA PHƯƠNG MIỀN BẮC. Lập kế hoạch dạy học nâng cao tính tích cực học tập của sinh viên.

Biện pháp tạo nhu cầu, hứng thú học tập môn học cho sinh viên. Sử dụng các phương pháp, biện pháp, kỹ thuật dạy học tích cực nâng cao tính tích cực học tập của sinh viên. Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu. Sử dụng có hiệu quả các phương tiện trong dạy học môn học.

THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO TÍNH TÍCH CỰC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỊA PHƯƠNG MIỀN BẮC. KẾ HOẠCH THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích thực nghiệm. Nguyên tắc tổ chức thực nghiệm.

Địa bàn, đối tượng thực nghiệm. Thời gian thực nghiệm. Phương pháp thực nghiệm. Nội dung thực nghiệm.

TỔ CHỨC THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Tiến trình thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm .130 Kết luận chương 4 .148 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .152 TÀI LIỆU THAM KHẢO .153 vi PHỤ LỤC vii DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN TT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ 1 BGD&ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo 2 CMGPDT Cách mạng giải phóng dân tộc 3 CNMLN Chủ nghĩa Mác - Lênin 4 CNTB Chủ nghĩa tư bản 5 CNXH Chủ nghĩa xã hội 6 ĐH Đại học 7 ĐHĐP Đại học địa phương 8 DH Dạy học 9 ĐLDT Độc lập dân tộc 10 ĐC Đối chứng 11 GV Giảng viên 12 HĐHT Hoạt động học tập 13 HDTH,TNC Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu 14 HT Học tập 15 KTDH Kỹ thuật dạy học 16 KHDH Kế hoạch dạy học 17 NDDH Nội dung dạy học 18 PPDH Phương pháp dạy học 19 PTDH Phương tiện dạy học 20 SV Sinh viên 21 TN Thực nghiệm 22 TNSP Thực nghiệm sư phạm 23 TTC Tính tích cực 24 TTCHT Tính tích cực học tập 25 TH, TNC Tự học, tự nghiên cứu 26 TTHCM Tư tưởng Hồ Chí Minh viii DANH MỤC CÁC BẢNG & BIỂU ĐỒ 1. Danh mục bảng Bảng 4.

Tham số đặc trưng của bài kiểm tra trước khi TN. Tham số đặc trưng của bài kiểm tra số 1 - lần 1. Tham số đặc trưng của bài kiểm tra sau TN lần 2. Danh mục biểu đồ Biểu đồ 2.1: Đánh giá của SV và GV về mức độ sử dụng và ảnh hưởng của biện pháp cải tiến kiểm tra, thi đến TTCHT của SV .2: Đồ thị hóa nhận thức, đánh giá của SV, GV về nhu cầu, hứng thú – mức độ yêu thích môn TTHCM trong HT của SV .3: Đồ thị hóa đánh giá của GV và SV về mức độ tích cực của SV khi tham gia các HĐHT môn học .1: So sánh mức độ hứng thú HT môn học của SV lớp TN và lớp ĐC.2: So sánh mức độ yêu thích HT môn học của SV lớp TN và lớp ĐC .3: Biểu đồ phân phối kết quả HT nhóm lớp TN và ĐC sau TN lần 1 .4: So sánh mức độ hứng thú HT môn học của SV lớp TN và lớp ĐC.5: So sánh mức độ yêu thích HT môn học của SV khối lớp TN và khối lớp ĐC .6: Đánh giá của SV lớp TN về hiệu quả của các biện pháp nâng cao TTCHT của SV qua bài dạy .7: Biểu đồ phân phối kết quả HT nhóm lớp TN và ĐC sau TN lần 2.

Lí do chọn đề tài 1. Từ cổ chí kim, từ Tây sang Đông vấn đề nâng cao TTCHT của người học đã, đang và sẽ tiếp tục được đặt ra. Trong điều kiện cách mạng khoa học công nghệ lần thứ tư và quá trình đổi mới đất nước, đổi mới giáo dục ĐH (chuyển đổi phương thức đào tạo từ niên chế sang tín chỉ; chú trọng phát triển năng lực người học) đang đặt ra những yêu cầu đối với giáo dục ĐH Việt Nam: Giáo dục ĐH cần phải giải quyết mâu thuẫn giữa tri thức nhân loại tăng lên nhanh chóng và thời gian đào tạo không thể kéo dài; cần phải đào tạo một lớp người vừa đáp ứng đòi hỏi của sự nghiệp đổi mới đất nước, vừa có khả năng hoà nhập và cạnh tranh quốc tế. Chất lượng giáo dục ĐH phụ thuộc vào nhiều nhân tố, trong đó, nhân tố đóng vai trò quan trọng thuộc về SV.

HĐHT chỉ có kết quả tốt khi SV chủ động, tích cực và sự chủ động, tích cực của SV là yếu tố quyết định trực tiếp chất lượng, hiệu quả HT. Nâng cao TTCHT của SV là một nguyên tắc của quá trình DH; là giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng DH đại học. Trong bối cảnh đó, nâng cao TTCHT của SV lại trở nên cần thiết hơn; phù hợp với không gian và thời gian của việc đào tạo trong xã hội hiện đại, là nhiệm vụ có ý nghĩa to lớn và luôn mang tính thời sự trong hoạt động giáo dục và đào tạo nước nhà. Để đáp ứng những đòi hỏi của giáo dục ĐH, của đất nước trong bối cảnh mới, Đảng, Nhà nước, Ngành Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra những chủ trương, định hướng đổi mới PPDH, nâng cao TTCHT của người học [24], [25], [26], [36], [37], [38], [39], [40], [111], [112], [137], [138], [139], [140]…Tuy nhiên, đổi mới PPDH chậm được triển khai có hiệu quả trong thực tiễn, biện pháp thực hiện của các cấp giáo dục chưa sát, chưa cụ thể dẫn đến hạn chế TTCHT của người học, ảnh hưởng lớn tới chất lượng giáo dục và đào tạo.