Luận án tiến sĩ nghiên cứu sự biến đổi nồng độ interleukin 6 cortisol trong huyế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y-DƯỢC NGUYỄN VIẾT QUANG NGHIÊN CỨU SỰ BIẾN ĐỔI NỒNG ĐỘ INTERLEUKIN-6, CORTISOL TRONG HUYẾT TƯƠNG BỆNH NHÂN BỊ TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO GIAI ĐOẠN CẤP CHUYÊN NGÀNH NỘI - NỘI TIẾT Mã số: 62. 15 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HUẾ- 2009 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ACTH : Adrenocorticotrophic hormon CLVT : Chụp cắt lớp vi tính CRP : Protein phản ứng C C- Reactive protein CRF : Yếu tố giải phóng Corticotropin Corticotropin Releasing Factor CSF : Yếu tố kích thích dòng Colony Stimulating Factor GM- CSF : Yếu tố kích dòng đại thực bào - tế bào hạt. Granulocyte - Macrophage - Colony - Stimulating – Factor GNTF : Yếu tố hướng thần kinh đệm Gliary neutrotrophic factor. HA : Huyết áp HU : Đơn vị Hounsfield HSCC : Hồi sức-Cấp cứu ICAM : Phân tử kết dính tế bào Intercellular Adhesive Molecule IL-6 R : Thụ thể IL-6 Interleukin-6 Receptor INF : Interferon IST : Thử nghiệm quốc tế về TBMMN International Stroke Trial JAK : Janus kinase LAK : Diệt tế bào hoạt hoá lymphokin Lymphokine activated killer LGL : Tế bào lympho hạt lớn.

Large granular lymphocyte LIF : Yếu tố ức chế bạch cầu Leukemia inhibitory factor MHC : Phức hợp hoà hợp mô chủ yếu. Major Histocompability Complex MONICA : Những khuynh hướng giám sát và xác định về bệnh tim mạch Monitoring Trends and Determinants in Cardiovascular Disease MRI : Chụp cộng hưởng từ NINDS : Viện bệnh thần kinh và TBMMN quốc gia National Institute of Neurological and Stroke NISSH : Thang điểm TBMMN sức khoẻ quốc gia National Institute of Health Stroke Scale NMDA : N-Methyl-D-Aspartat NMN : Nhồi máu não NOMASS : Nghiên cứu TBMMN ở Bắc Manhattan Northern Manhattan Stroke Study OCPS : Đề án về TBMMN trong cộng đồng ở Oxfordshire. Oxfordshire Community Stroke project TBMMN : Tai biến mạch máu não Tc : Có độc tính với tế bào. Cytotoxicity TCYTTG : Tổ Chức Y Tế Thế Giới Th : T giúp đỡ T helper THA : Tăng huyết áp tPA : Chất hoạt hoá plasminogen mô Tissue Plasminogen Activator DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.

Sự kích thích tiết IL-6 trong bệnh lý não 18 Bảng 2. Phân loại huyết áp theo WHO/ISH 2003 và hội THA Việt Nam 37 Bảng 2. Bảng đánh giá tình trạng ý thức dựa vào thang điểm Glasgow 38 Bảng 2. Bảng thành phần thuốc thử định lượng Glucose 42 Bảng 2.

Độ hấp thụ tia X 45 Bảng 2. Chẩn đoán phân biệt giữa chảy máu não và nhồi máu não 46 Bảng 2. Hệ số tương quan r 50 Bảng 2. Đánh giá hệ số tương quan giữa n, r, p 51 Bảng 3.

Đặc điểm chung giữa nhóm bệnh và nhóm chứng 52 Bảng 3. Tỷ lệ chảy máu não và nhồi máu não 52 Bảng 3. Số bệnh nhân nằm điều trị tại khoa HSCC và các khoa khác 53 Bảng 3. So sánh tuổi các bệnh nhân TBMMN 54 Bảng 3.

So sánh tỷ lệ chảy máu não và nhồi máu não theo giới tính 54 Bảng 3. So sánh huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương của nhóm bệnh với nhóm chứng 55 Bảng 3. So sánh huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương theo giới tính 55 Bảng 3. So sánh huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương ở các bệnh nhân TBMMN theo thể 56 Bảng 3.

So sánh huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương ở các bệnh nhân tử vong 56 Bảng 3. Huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương các bệnh nhân trong và ngoài khoa HSCC 57 Bảng 3. Tỷ lệ tăng huyết áp ở nhóm bệnh 57 Bảng 3. So sánh nồng độ glucose huyết tương của các bệnh nhân TBMMN so với nhóm chứng 57 Bảng 3.

So sánh nồng độ glucose các bệnh nhân TBMM tử vong và các bệnh nhân nằm điều trị trong và ngoài khoa HSCC 58 Bảng 3. So sánh nồng độ glucose huyết tương theo tuổi 58 Bảng 3. Số lượng bạch cầu ở các bệnh nhân TBMMN 59 Bảng 3. Số lượng bạch cầu theo thể TBMMN 59 Bảng 3.

Số lượng bạch cầu của bệnh nhân trong và ngoài Khoa HSCC 60 Bảng 3. Số lượng bạch cầu của các bệnh nhân tử vong và sống sót 60 Bảng 3. Thang điểm Glasgow của các bệnh nhân theo độ tuổi 61 Bảng 3. Thang điểm Glasgow theo thể TBMMN 61 Bảng 3.

Thang điểm Glasgow theo khoa điều trị 61 Bảng 3. Thang điểm Glasgow của các bệnh nhân tử vong và sống sót 62 Bảng 3. Nồng độ cortisol ở nhóm chứng và nhóm bệnh 62 Bảng 3. Nồng độ cortisol theo thể TBMMN 64 Bảng 3.

Nồng độ cortisol theo thể từng nhóm tuổi 64 Bảng 3. Nồng độ cortisol theo thể TBMMN so với nhóm chứng 64 Bảng 3. Tỷ lê phần trăm tăng nồng độ cortisol 65 Bảng 3. Tỷ lệ tăng cortisol theo điểm cắt giới hạn 66 Bảng 3.

Nồng độ cortisol của nhóm bệnh theo tình trạng và khoa điều trị 66 Bảng 3. Nồng độ cortisol so với giá trị thang điểm Glasgow 67 Bảng 3. Nồng độ IL-6 ở nhóm chứng và nhóm bệnh theo giới 69 Bảng 3. Nồng độ IL-6 theo thể lâm sàng 70 Bảng 3.

Nồng độ IL-6 theo thể của các nhóm tuổi 70 Bảng 3. Nồng độ IL-6 của 2 nhóm bệnh-chứng 71 Bảng 3. Tỷ lệ tăng nồng độ IL-6 ở 2 nhóm bệnh-chứng 71 Bảng 3. Tỷ lệ tăng IL-6 theo điểm cắt giới hạn theo thể TBMMN 72 Bảng 3.

Nồng độ IL-6 theo tình trạng bệnh nhân và khoa điều trị 72 Bảng 3. Nồng độ IL-6 so với giá trị thang điểm Glasgow 73 DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Trang Hình 1. Cấu trúc của IL-6. Cấu trúc cortisol.

Máy định lượng IL-6 và cortisol - Immulite. Máy định lượng protid huyết tương- Olympus. Máy đếm tế bào máu tự động CELL-DYN 3200. Máy chụp cắt lớp vi tính Shimadzu 7800 TC.

Biểu đồ về số lượng bệnh nhân nằm điều trị trong và ngoài khoa HSCC. Tương quan giữa cortisol huyết tương với HATTh. Tương quan giữa cortisol với HATTr. Tương quan giữa cortisol với glucose.

Tương quan giữa nồng độ IL-6 với tuổi bệnh nhân. Tương quan giữa nồng độ IL-6 với HATTh. Tương quan giữa nồng độ IL-6 với HATTr. Sự tổng hợp steroid thượng thận.

Mối liên hệ giữa Hạ đồi-Tuyến yên-Tuyến thượng thận. Sơ đồ tăng tiết cortisol. Sơ đồ chẩn đoán TBMMN và nghuên nhân.35 MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cảm ơn Lời cam đoan Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các hình, biểu đồ MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của luận án.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Đóng góp của luận án. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Tai biến mạch máu não.

Thiếu máu não cục bộ. Tổng quan về interleukin-6 (IL-6). Interleukin-6 trong hệ thần kinh trung ương. Chức năng sinh lý của IL-6.

Mối liên quan giữa IL-6 và tai biến mạch máu não. Tổng quan về cortisol. Đại cương về tuyến vỏ thượng thận. Sự liên quan giữa cortisol và tai biến mạch máu não.

Tình hình nghiên cứu về IL-6 và cortisol trong tai biến mạch máu não giai đoạn cấp trên thế giới và Việt Nam. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn chọn đối tượng.

Tiêu chuẩn loại trừ. Phương pháp nghiên cứu. Các bước tiến hành. Phương pháp xử lý số liệu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Tình hình đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm chung của nhóm bệnh và nhóm chứng. Thể lâm sàng của tai biến mạch máu não.

Số bệnh nhân điều trị trong và ngoài khoa HSCC. So sánh sự phân bố nhóm tuổi của các bệnh nhân. So sánh tỷ lệ chảy máu não và nhồi máu não theo giới tính. Sự biến đổi HA ở các bệnh nhân TBMMN.

So sánh huyết áp tâm thu và tâm trương ở các bệnh nhân TBMMN theo mức tuổi so với nhóm chứng. So sánh HATTh và HATTr theo giới tính. So sánh HATTh và HATTr ở các bệnh nhân chảy máu não và nhồi máu não. So sánh HATTh và HATTr ở các bệnh nhân tử vong trong 24 giờ đầu và trong tuần đầu.

So sánh HATTh và HATTr ở các bệnh nhân nằm điều trị tại khoa HSCC và các khoa khác. So sánh tỷ lệ tăng huyết áp ở các nhóm bênh nhân. Sự biến đổi nồng độ glucose huyết tương ở bệnh nhân TBMMN và nhóm chứng. So sánh nồng độ glucose huyết tương của các bệnh nhân bị chảy máu não và nhồi máu não với nhóm chứng.

So sánh nồng độ glucose huyết tương ở các bệnh nhân tử vong trong 24 giờ đầu, tuần đầu với các bệnh nhân điều trị trong và ngoài khoa HSCC. So sánh nồng độ glucose huyết tương ở các bệnh nhân TBMMN ở các nhóm nhóm tuổi. Sự biến đổi bạch cầu ở bệnh nhân TBMMN. So sánh số lượng bạch cầu ở các bệnh nhân theo các độ tuổi.

So sánh số lượng bạch cầu theo thể TBMMN. So sánh số lượng bạch cầu các bệnh nhân trong và ngoài khoa HSCC 60 3. So sánh số lượng bạch cầu các bệnh nhân tử vong và sống sót. Thang điểm Glasgow ở bệnh nhân TBMMN.

So sánh thang điểm Glasgow của bệnh nhân theo độ tuổi. So sánh thang điểm Glasgow theo thể lâm sàng. So sánh thang điểm Glasgow các bệnh nhân theo khoa điều trị. So sánh thang điểm Glasgow các bệnh nhân TBMMN tử vong trong 24 giờ đầu, tuần đầu và sống sót.

Sự biến đổi nồng độ cortisol ở các bệnh nhân và nhóm chứng. So sánh nồng độ cortisol theo từng nhóm tuổi ở nhóm chứng và nhóm bệnh. So sánh nồng độ cortisol trong nhồi máu não và chảy máu não theo giới. So sánh nồng độ cortisol theo thể TBMMN từng nhóm tuổi.

So sánh nồng độ cortisol ở nhóm nhồi máu não, chảy máu não với nhóm chứng. So sánh tỷ lệ tăng nồng độ cortisol ở 2 nhóm bệnh-chứng. So sánh tỷ lệ tăng cortisol theo điểm cắt giới hạn, theo thể nhồi máu não, chảy máu não và chung cả 2 thể với nhóm chứng. So sánh nồng độ cortisol của bệnh nhân ở các khoa điều trị.

Giá trị cortisol huyết tương theo thang điểm Glasgow. Tương quan giữa cortisol với các thông số lâm sàng. Nồng độ IL-6 ở bệnh nhân TBMMN và nhóm chứng. So sánh nồng độ IL-6 theo từng nhóm tuổi ở 2 nhóm bệnh-chứng.

So sánh nồng độ IL-6 theo thể nhồi máu não và chảy máu não. So sánh nồng độ IL-6 theo thể TBMMN, theo từng nhóm tuổi. So sánh nồng độ IL-6 ở nhóm nhồi máu não, chảy máu não với nhóm chứng. So sánh tỷ lệ tăng nồng độ IL-6 trong 2 nhóm bệnh-chứng theo điểm cắt giới hạn.

So sánh tỷ lệ IL-6 theo điểm cắt giới hạn, theo thể nhồi máu não chảy máu não và chung cả hai thể với nhóm chứng. So sánh nồng độ IL-6 của bệnh nhân TBMMN ở các khoa điều trị. Giá trị IL-6 huyết tương theo thang điểm Glasgow. Tương quan giữa IL-6 với các thông số lâm sàng.

Đặc điểm chung của nhóm bệnh và nhóm chứng.