Luận án TS: Nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và tác dụng sinh học tầm gửi cây Gạo, cây Na

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của GS. Phạm Thanh Kỳ. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Tác giả LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành bản luận án này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ quý báu của Trường Đại học Dược Hà Nội, các Thầy Cô giáo, các nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực cùng đồng nghiệp, bạn bè và gia đình.

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS. Phạm Thanh Kỳ đã trực tiếp hướng dẫn, hết lòng chỉ bảo tận tình và động viên tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu khoa học. Tôi xin chân thành cảm ơn: Các cán bộ Phòng Đào tạo - Trường Đại học Dược Hà Nội. Các Thầy Cô Bộ môn Dược liệu, Bộ môn Thực vật, Bộ môn Dược học cổ truyền và Bộ môn Dược lực - Trường Đại học Dược Hà Nội.

Các cán bộ Phòng Đào tạo sau đại học - Trường Đại học Dược Hà Nội. Các cán bộ Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam Các cán bộ Bộ môn Dược lý - Đại học Y Hà Nội. Đã giúp đỡ tạo điều kiện thuận lợi cho tôi khi thực hiện luận án này. Nhân dịp này tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Đại học Dược Hà Nội, các cán bộ các phòng ban, bộ môn trong Trường Đại học Dược Hà Nội đã tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành luận án này.

Tôi cũng xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới những người bạn, người đồng nghiệp, người thân trong gia đình là bố, mẹ, vợ, anh, chị, em và các con đã luôn kịp thời động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất. Xin trân trọng cảm ơn! MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ. VỊ TRÍ PHÂN LOẠI CỦA HỌ TẦM GỬI (LORANTHACEAE). Vị trí phân loại của họ tầm gửi (Loranthaceae).

Khóa phân loại họ Tầm gửi (Loranthaceae). ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT, PHÂN BỐ MỘT SỐ LOÀI TẦM GỬI CHI MACROSOLEN VÀ TAXILLUS. Đặc điểm chung của họ Tầm gửi. Đặc điểm thực vật và phân bố một số loài tầm gửi chi Taxillus.

Đặc điểm thực vật và phân bố một số loài tầm gửi chi Macrosolen. THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI TẦM GỬI CHI TAXILLUS VÀ MACROSOLEN. ành phần hóa học của một số loài tầm gửi chi Taxillus. ành phần hóa học của một số loài tầm gửi chi Macrosolen.

TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI TẦM GỬI CHI TAXILLUS VÀ MACROSOLEN. Tác dụng chống oxy hóa của một số loài tầm gửi chi Taxillus và Macrosolen. dụng chống oxy hóa của một số loài tầm gửi chi Taxillus. dụng chống oxy hóa của một số loài tầm gửi chi Macrosolen.

dụng bảo vệ gan của một số loài tầm gửi chi Macrosolen. dụng chống viêm của một số loài tầm gửi chi Taxillus. Các tác dụng khác của tầm gửi chi Taxillus và Macrosolen. dụng chống ung thư.

dụng giảm đau. CÔNG DỤNG VÀ MỘT SỐ BÀI THUỐC CÓ VỊ TẦM GỬI. Một số bài thuốc có vị tầm gửi. ột số bài thuốc cổ phương.

ột số bài thuốc nghiệm phương có vị tầm gửi. NGUYÊN VẬT LIỆU, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. NGUYÊN VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. Dụng cụ và thiết bị.

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ng pháp nghiên cứu đặc điểm thực vật. ng pháp nghiên cứu thành phần hóa học.

Định tính các nhóm chất hữu cơ bằng phản ứng hoá học. Định tính bằng sắc ký lớp mỏng. Định lượng các chất trong phân đoạn ethylacetat. Chiết xuất và phân lập các hợp chất từ tầm gửi cây Gạo và cây Na.

Nhận dạng các chất phân lập từ tầm gửi cây Gạo và cây Na. ng pháp xác định độc tính cấp. ng pháp nghiên cứu hoạt tính chống oxy hóa. ng pháp nghiên cứu tác dụng bảo vệ gan.

ng pháp nghiên cứu tác dụng chống viêm cấp tính và mạn tính. Nghiên cứu tác dụng chống viêm cấp tính. Nghiên cứu tác dụng chống viêm mạn tính. ng pháp nghiên cứu hoạt tính gây độc tế bào.

Xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT CỦA TẦM GỬI CÂY GẠO VÀ CÂY NA. Kết quả nghiên cứu đặc điểm thực vật tầm gửi cây Gạo.

tả hình thái cây và thẩm định tên khoa học của mẫu nghiên cứu. Đặc điểm vi phẫu lá và thân. Đặc điểm bột dược liệu. Kết quả nghiên cứu đặc điểm thực vật tầm gửi cây Na.

tả hình thái cây và thẩm định tên khoa học của mẫu nghiên cứu. Đặc điểm vi phẫu lá và thân. Đặc điểm bột dược liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HOÁ HỌC CỦA TẦM GỬI CÂY GẠO VÀ CÂY NA.

Định tính các nhóm chất hữu cơ bằng phản ứng hoá học của tầm gửi cây Gạo và cây Na. Hàm lượng các chất trong phân đoạn chiết ethylacetat từ tầm gửi cây Gạo và cây Na. Nhận dạng các hợp chất phân lập được từ tầm gửi cây Gạo và cây Na. Nhận dạng các hợp chất phân lập được từ tầm gửi cây Gạo.

Nhận dạng các hợp chất phân lập được từ tầm gửi cây Na. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỘC TÍNH CẤP CỦA TẦM GỬI CÂY GẠO VÀ CÂY NA. Kết quả nghiên cứu độc tính cấp của tầm gửi cây Gạo. Kết quả nghiên cứu độc tính cấp của tầm gửi cây Na.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA TẦM GỬI CÂY GẠO VÀ CÂY NA. Kết quả nghiên cứu hoạt tính chống oxy hoá. Kết quả nghiên cứu tác dụng bảo vệ gan. Kết quả nghiên cứu tác dụng chống viêm cấp tính.

ên mô hình gây phù chân chuột. ên mô hình gây tràn dịch màng bụng chuột cống trắng. Kết quả nghiên cứu tác dụng chống viêm mạn tính. Kết quả nghiên cứu hoạt tính gây độc tế bào.

VỀ ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT. VỀ THÀNH PHẦN HOÁ HỌC. Về kết quả định tính. Về hàm lượng các chất chiết được bằng ethylacetat.

Về kết quả phân lập các hợp chất. VỀ ĐỘC TÍNH CẤP VÀ TÁC DỤNG SINH HỌC.Về độc tính cấp. Về tác dụng sinh học. Về tác dụng chống oxy hóa.

Về tác dụng bảo vệ gan. Về tác dụng chống viêm. Về tác dụng gây độc tế bào. MỐI QUAN HỆ GIỮA THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ TÁC DỤNG SINH HỌC.136 CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN ABTS : 2,2 '-azino-bis (acid 3-ethylbenzothiazoline-6-sulfonic) COX-2 : Cyclooxygenase-2 CAT : Catalase DPPH : 1,1-diphenyl-2-picryl-hydrazyl DMBA : 7, 12-dimethylbenz [a] anthracene EC50 : Effective Concentration (Nồng độ hiệu quả 50%) FRAP : Ferric ion Reducing Antioxidant Power (Năng lực chống oxy hóa bằng việc khử ion sắt); GSH-Px : Glutathion peroxydase IC50 : Inhibitory Concentration (Nồng độ ức chế 50%) LDL : Low-density lipoprotein (Lipoprotein tỷ trọng thấp) LPS : Lipopolysaccharid MDA : Malonyldialdehyde NADPH : Nicotinamid adenin dinucleotid phosphate PAR : Paracetamol P/ư : Phản ứng RNS : Reactive Nitrogen Species ROS : Reactive oxygen species (các dạng hoạt động của oxygen) SOD : Superoxid dismutase TEAC : Trolox equivalent antioxidant capacity) Khả năng chống oxy hóa tương đương với khả năng chống oxy hóa của Trolox YHCT : Y học cổ truyền DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 1.

Các loài tầm gửi cùng có mặt ở Việt Nam và Trung Quốc 10 2. Thành phần hóa học của bột lá Macrosolen parasiticus (L. Các nhóm chất chính trong chi Taxillus và Macrosolen 21 4. Các hệ dung môi chạy sắc ký lớp mỏng 39 5.

Kết quả định tính các nhóm chất chính trong tầm gửi cây Gạo 64 6. Kết quả định tính các nhóm chất chính trong tầm gửi cây Na 65 7. Hàm lượng các chất trong phân đoạn chiết ethylacetat từ bột tầm gửi cây Gạo và cây Na 66 8. Số liệu phổ NMR của hợp chất TGGT1 69 9.

Số liệu phổ NMR của hợp chất TGGT2 71 10. Số liệu phổ NMR của hợp chất TGGT3 73 11. Số liệu phổ NMR của hợp chất TGGT5 75 12. Số liệu phổ NMR của hợp chất TGGT7 78 13.

Số liệu phổ NMR của TGGT8 80 14. Số liệu phổ NMR của hợp chất TGGT9 82 15. Số liệu phổ NMR của hợp chất TGGT10 85 16. Số liệu phổ NMR của hợp chất TGGT12 87 17.

Số liệu phổ NMR của hợp chất TGGT13 ở tầm gửi cây Gạo 91 18. Số liệu phổ NMR của hợp chất MT4A ở tầm gửi cây Na 95 19. Số liệu phổ NMR của hợp chất MT5C1 98 20. Số liệu phổ NMR của hợp chất MT2E1 100 21.

Số chuột chết ở các lô uống dịch chiết tầm gửi cây Gạo 102 22. Kết quả nghiên cứu độc tính cấp của dịch chiết tầm gửi cây Na 102 23. Kết quả nghiên cứu hoạt tính chống oxy hoá thông qua phản ứng bao vây gốc tự do (DPPH) của các hợp chất phân lập được từ tầm gửi cây Gạo 103 24. Ảnh hưởng của tầm gửi cây Gạo và cây Na lên trọng lượng gan chuột bị gây độc bằng paracetamol 104 25.

Ảnh hưởng cao lỏng tầm gửi cây Gạo và cây Na lên hoạt độ AST huyết thanh chuột bị gây độc bằng paracetamol 104 26. Ảnh hưởng của cao lỏng tầm gửi cây Gạo và cây Na lên hoạt độ ALT huyết thanh chuột bị gây độc bằng paracetamol 105 27. Ảnh hưởng của cao lỏng tầm gửi cây Gạo và cây Na lên hàm lượng MDA gan chuột nhắt bị gây độc bằng paracetamol 106 28. Hình ảnh đại thể gan chuột nhắt trắng bị gây độc bằng paracetamol uống tầm gửi cây Gạo và cây Na 107 29.

Hình ảnh vi thể gan chuột nhắt trắng bị gây độc bằng paracetamol uống tầm gửi cây Gạo và cây Na 108 30. Tác dụng chống viêm cấp của tầm gửi cây Gạo và cây Na trên mô hình gây phù chân chuột cống trắng 109 31. Tác dụng của tầm gửi cây Gạo và cây Na lên thể tích dịch rỉ viêm 110 32. Tác dụng của cao lỏng tầm gửi cây Gạo và cây Na lên hàm lượng protein trong dịch rỉ viêm 111 33.

Tác dụng của tầm gửi cây Gạo và cây Na lên số lượng bạch cầu trong dịch rỉ viêm 111 34. Tác dụng của tầm gửi cây Gạo và cây Na lên trọng lượng u hạt ở chuột nhắt trắng 112 35. Hoạt tính gây độc tế bào của các hợp chất ở tầm gửi cây Gạo 113 36. Khóa phân loại của chi Taxillus 115 37.

Khóa phân loại của chi Macrosolen 115 DANH MỤC HÌNH TT Tên hình Trang 1. Bản đồ phân bố họ Tầm gửi trên thế giới 3 2. Sơ đồ phân lập các chất trong tầm gửi cây Gạo 43 3. Sơ đồ phân lập các chất trong tầm gửi cây Na 44 4.