Luận án tiến sĩ nghiên cứu kết quả điều trị sỏi thận có kích thước lớn hơn 2 cm

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y LÊ ĐÌNH NGUYÊN NGHIÊN CỨU KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SỎI THẬN CÓ KÍCH THƯỚC LỚN HƠN 2CM BẰNG PHƯƠNG PHÁP LẤY SỎI THẬN QUA DA LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y LÊ ĐÌNH NGUYÊN NGHIÊN CỨU KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SỎI THẬN CÓ KÍCH THƯỚC LỚN HƠN 2CM BẰNG PHƯƠNG PHÁP LẤY SỎI THẬN QUA DA Chuyên ngành : Ngoại khoa Mã số : 9720104 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. PGS TS VŨ LÊ CHUYÊN 2. PGS TS LÊ ANH TUẤN HÀ NỘI - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu này là của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả Lê Đình Nguyên MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục chữ viết tắt Danh mục bảng Danh mục biểu đồ Danh mục hình ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN. Giải phẫu thận ứng dụng trong phương pháp lấy sỏi thận qua da. Vị trí, hình thể, liên quan.

Hệ thống đài - bể thận. Mạch máu, thần kinh. Điều trị sỏi thận bằng phương pháp lấy sỏi thận qua da. Sơ lược lịch sử quá trình phát triển.

Vai trò của phương pháp lấy sỏi thận qua da trong điều trị sỏi thận kích thước lớn 16 1. Kết quả điều trị và các yếu tố liên quan. Ảnh hưởng chức năng thận sau mổ và vai trò của xạ hình thận trong đánh giá thay đổi chức năng thận sau lấy sỏi thận qua da. Các nghiên cứu trên thực nghiệm.

Các nghiên cứu trên lâm sàng. Những tiến bộ kỹ thuật và xu hướng phát triển phương pháp lấy sỏi thận qua da. Tình hình nghiên cứu trong nước. 36 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn. Tiêu chuẩn loại trừ. Phương pháp nghiên cứu.

Mô hình nghiên cứu. Quy trình thực hiện nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng.

Quy trình điều trị lấy sỏi thận qua da. Kết quả điều trị và một số yếu tố liên quan. Thay đổi chức năng thận sau mổ. Thu thập số liệu và xử lý thống kê.

Đạo đức nghiên cứu. 59 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm mẫu nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng.

Đặc điểm cận lâm sàng. Kết quả và một số yếu tố liên quan trong điều trị sỏi thận có kích thước lớn hơn 2cm bằng phương pháp lấy sỏi thận qua da. Kết quả điều trị sỏi thận có kích thước lớn hơn 2cm bằng phương pháp lấy thận sỏi qua da. Một số yếu tố liên quan kết quả điều trị sỏi thận có kích thước lớn hơn 2cm bằng phương pháp lấy thận sỏi qua da 73 3.

Thay đổi chức năng thận sau điều trị sỏi thận có kích thước lớn hơn 2cm bằng phương pháp lấy sỏi thận qua da. Đánh giá thay đổi chức năng thận sau mổ ngày thứ nhất. Đánh giá thay đổi chức năng thận sau mổ 1 tháng. Đánh giá thay đổi chức năng thận sau mổ ≥ 3 tháng.

Đánh giá thay đổi chức năng thận ở nhóm thận đơn độc chức năng. 92 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm mẫu nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng.

Đặc điểm cận lâm sàng. Kết quả và một số yếu tố liên quan trong điều trị sỏi thận có kích thước lớn hớn 2cm bằng phương pháp lấy sỏi thận qua da. Kết qủa điều trị sỏi thận có kích thước lớn hơn 2cm bằng phương pháp lấy sỏi thận qua da 97 4. Một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị sỏi thận có kích thước lớn hơn 2cm bằng phương pháp lấy sỏi thận qua da 112 4.

Thay đổi chức năng thận sau điều trị sỏi thận có kích thước lớn hơn 2cm bằng phương pháp lấy sỏi thận qua da. 134 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 135 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ ASA American Society of Anesthesiologist Hiệp hội gây mê hồi sức Mỹ AUA American Urological Association Hiệp hội Tiết niệu Mỹ BC Bạch cầu BMI Body mass index Chỉ số khối cơ thể BN Bệnh nhân CG Cockcroft-Gault CIRFs Clinically insignificant residual fraggments CLVT Cắt lớp vi tính CROES The Clinical Research Office of the Endourological Society Cơ quan nghiên cứu lâm sàng Hiệp hội nội soi niệu ĐM Động mạch EAU European Association of Urology Hiệp hội Tiết niệu châu Âu ERPF Effective renal plasma flow Dòng chảy huyết tương thận hiệu ứng GFR Glomerular Filtration Rate Mức lọc cầu thận GSS Guy’s stone score – Guy scoring system Hb Hemoglobin HC Hồng cầu Hct Hematocrit KUB Kidney ureter bladder Xquang hệ niệu không chuẩn bị LSTQD Lấy sỏi thận qua da MDRD Modification of diet in renal disease PAH Paraaminohippuric acid PCNL Percutaneous Nephrolithotomy Lấy sỏi thận qua da PSC Plasma sample clearance Độ thanh thải huyết thanh RF Relative funtion Chức năng thận tương đối RP Relative perfusion Tưới máu thận tương đối SFR Stone free rate SIRS Systemic Inflammatory Respone Syndrome Hội chứng đáp ứng viêm hệ thống SR Success rate S-ReSC Seoul National University Renal Stone Complexity scoring system TBBC Tai biến biến chứng Tc99m-DMSA Technetium99m dimercapto succinic acid Tc99m-DTPA Technetium99m diethylene triamine pentaacetic acid TM Tĩnh mạch TSNCT Tán sỏi ngoài cơ thể UIV Urographie Intra Veinous Chụp niệu đồ tĩnh mạch DANH MỤC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 1. Bảng phân loại Clavien – Dindo.

Phân loại huyết áp. Đánh giá kết quả điều trị chung. Các chỉ số xét nghiệm máu trước mổ. Các chủng vi khuẩn phân lập trong nước tiểu trước mổ.

Phân loại kích thước sỏi. Phân loại diện tích bề mặt sỏi. Phân loại sỏi theo GSS. Một số đặc điểm khác của sỏi.

Một số chỉ số xạ hình thận trước mổ. Phân loại Tmax, T1/2 trên xạ hình thận trước mổ. Đài thận chọc để tạo đường hầm. So sánh chỉ số HC, Hb, Hct trước và sau mổ ngày thứ nhất.

So sánh chỉ số điện giải máu trước và sau mổ. So sánh phân loại nồng độ Na+ máu trước và sau mổ. Đánh giá sạch sỏi theo tiêu chuẩn nghiên cứu. Các phương pháp điều trị bổ sung.

Tai biến, biến chứng. Phân loại tai biến, biến chứng theo Clavien-Dindo. Đánh giá kết quả điều trị theo tiêu chuẩn nghiên cứu. Kết qủa sạch sỏi theo kích thước sỏi.

So sánh kích thước sỏi ở nhóm sạch sỏi và nhóm còn sỏi. Kết quả điều trị chung theo kích thước sỏi. Lượng dịch rửa và mức độ thay đổi Hb máu theo kích thước sỏi. So sánh diện tích bề mặt sỏi ở nhóm sạch sỏi và nhóm còn sỏi.75 Bảng Tên bảng Trang 3.

Kết quả điều trị chung theo diện tích bề mặt sỏi. Kết quả sạch sỏi theo số lượng sỏi. Kết quả sạch sỏi theo phân loại GSS. Kết quả sạch sỏi theo đặc điểm sỏi chồng hình trên phim KUB.

Kết quả sạch sỏi theo đặc điểm sỏi phân bố vào các đài nhỏ. Kết quả sạch sỏi theo mức độ cản quang của sỏi. Liên quan tiền sử mổ mở thận cùng bên với kết quả sạch sỏi. Liên quan tiền sử mổ mở thận cùng bên với thời gian mổ và mức độ thay đổi Hb máu sau mổ.

Liên quan mức độ ứ nước thận với mức độ thay đổi Hb máu sau mổ. Liên quan BMI với thời gian mổ, mức độ thay đổi Hb và Na+ máu sau mổ. Liên quan BMI và kết quả điều trị chung. Liên quan Nitrit niệu trước mổ với biến chứng sốt sau mổ.

Liên quan vi khuẩn niệu trước mổ với biến chứng sốt sau mổ. Liên quan số đường hầm vào thận và kích thước amplatz với mức độ thay đổi Hb máu sau mổ. Liên quan thời gian mổ với biến chứng sốt sau mổ. So sánh Creatinin máu trước mổ và sau mổ ngày thứ nhất.

So sánh Creatinin máu trước và sau mổ 1 tháng. So sánh mức độ ứ nước thận trên UIV trước mổ và sau mổ 1 tháng. So sánh chức năng thận trên UIV trước mổ và sau mổ 1 tháng. So sánh các chỉ số xạ hình thận trước mổ và sau mổ 1 tháng.

So sánh Tmax trên xạ hình thận trước mổ và sau mổ 1 tháng. So sánh phân loại chức năng thận tương đối trước mổ và sau mổ 1 tháng. 89 Bảng Tên bảng Trang 3. Liên quan số đường hầm với thay đổi chức năng thận sau mổ.

Liên quan kích thước amplatz với thay đổi chức năng thận sau mổ. So sánh Creatinin máu trước mổ và sau mổ ≥ 3 tháng. So sánh các chỉ số xạ hình thận trước mổ và sau mổ ≥ 3 tháng. So sánh phân loại chức năng thận tương đối trước mổ và sau mổ ≥ 3 tháng.

Thay đổi chức năng thận ở nhóm thận đơn độc chức năng sau mổ ngày thứ nhất và sau mổ 1 tháng. Kết quả sạch sỏi qua nghiên cứu của các tác giả trong nước. Tỷ lệ tai biến biến chứng theo các nghiên cứu. Phân loại tai biến biến chứng theo các nghiên cứu.

105 DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ Sơ đồ Tên sơ đồ Trang 2. Tóm tắt quy trình thực hiện nghiên cứu. Phân bố nhóm tuổi bệnh nhân. Phân loại chỉ số khối cơ thể.

Phân loại mức độ cản quang của sỏi. Phân loại mức độ ứ nước của thận mổ. Phân loại chức năng của thận mổ trên UIV, CLVT. Tương quan thời gian mổ với mức độ thay đổi nồng độ Na+ máu sau mổ 83 3.

Tương quan thời gian mổ với mức độ thay đổi Hb máu sau mổ. Tương quan lượng dịch rửa dùng trong mổ với mức độ thay đổi nồng độ Na+ máu sau mổ. Tương quan lượng dịch rửa dùng trong mổ với mức độ thay đổi Hb máu sau mổ. Sự không đồng nhất trong đánh giá kết quả sạch sỏi.

101 DANH MỤC HÌNH Hình Tên hình Trang 1. Trục của thận. Cấu trúc bên trong thận phải. Liên quan mặt sau thận.

Hướng chọc kim để tránh đại tràng. Tiêu bản ăn mòn hệ thống đài bể thận và sơ đồ hệ thống đài bể thận. Nhìn từ trước hệ thống đài bể thận trái phân loại Type A1. Nhìn từ trước hệ thống đài bể thận trái phân loại Type B1.

Trục của đài thận. Đặc điểm phân bố các đài nhỏ. Nhóm đài dưới có 2 đài, lựa chọn chọc đài 2. Nhóm đài dưới có 3 đài, lựa chọn chọc đài 2.

Hình ảnh không gian 3 chiều đài thận, lựa chọn chọc đài 2. Phân bố động mạch thận. Diện vô mạch Brodel. Chọc dò đài trên, giữa và dưới thận trên Xquang và sau khi làm tiêu bản ăn mòn.

Chọc dò qua nhú đài thận. Phân loại GSS. Sơ đồ cách tính điểm phân loại S-ReSC. Hình ảnh đường hầm vào thận sau 48 giờ.

Hình ảnh đường hầm vào thận sau 6 tuần. Hình ảnh sẹo đường hầm nhu mô thận sau 6 tuần.