Luận án về quản lý rèn luyện kỹ năng dạy học cho học viên sư phạm trong quân đội

MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ MỞ ĐẦU 7 Chương 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 16 1. Các công trình có liên quan đến đề tài luận án 16 1. Khái quát kết quả các công trình nghiên cứu đã được công bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết 34 Chương 2.

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG RÈN LUYỆN KỸ NĂNG DẠY HỌC CHO HỌC VIÊN SƯ PHẠM Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG QUÂN ĐỘI THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA 37 2. Những vấn đề lý luận về hoạt động rèn luyện kỹ năng dạy học cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội theo hướng chuẩn hóa 37 2. Những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng dạy học cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội theo hướng chuẩn hóa 56 2. Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng dạy học cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội theo hướng chuẩn hóa 68 Chương 3.

CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG RÈN LUYỆN KỸ NĂNG DẠY HỌC CHO HỌC VIÊN SƯ PHẠM Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG QUÂN ĐỘI 75 3. Khái quát về tình hình đào tạo giáo viên ở các trường đại học trong quân đội 75 3. Tổ chức khảo sát thực trạng 80 3. Thực trạng hoạt động rèn luyện kỹ năng dạy học cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội 83 3.

Thực trạng quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng dạy học cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội 95 3.5 Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng dạy học cho học viên sư phạm ở trường đại học trong quân đội 105 3. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng dạy học cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội 109 Chương 4. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG RÈN LUYỆN KỸ NĂNG DẠY HỌC CHO HỌC VIÊN SƯ PHẠM Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG QUÂN ĐỘI THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA VÀ KHẢO NGHIỆM, THỬ NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT 114 4. Biện pháp quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng dạy học cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội theo hướng chuẩn hóa 114 4.

Khảo nghiệm, thử nghiệm các biện pháp đề xuất 143 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 162 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 164 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 165 PHỤ LỤC 175 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 Cán bộ quản lý CBQL 2 Điểm trung bình ĐTB 3 Độ lệch chuẩn ĐLC 4 Học viên sư phạm HVSP 5 Khoa học xã hội và nhân văn KHXH&NV 6 Kỹ năng dạy học KNDH 7 Phòng không - Không quân PK-KQ 8 Quản lý giáo dục QLGD DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Nội dung Trang 01 2. Các KNDH cần rèn luyện cho HVSP theo hướng chuẩn hóa 46 02 3. Số lượng điều tra, khảo sát bằng phiếu hỏi của nhóm đối tượng giảng viên, CBQL, HVSP 81 03 3. Nhận thức của giảng viên, CBQL và HVSP về vị trí, vai trò của hoạt động rèn luyện KNDH 84 04 3.

Nhận thức của giảng viên, CBQL, HVSP về sự cần thiết tổ chức hoạt động rèn luyện KNDH 85 05 3. Đánh giá của giảng viên, CBQL, HVSP về thái độ, trách nhiệm của HVSP tham gia hoạt động rèn luyện KNDH 87 06 3. Đánh giá của giảng viên, CBQL và HVSP về hoạt động rèn luyện KNDH trong chuẩn bị bài giảng 88 07 3. Đánh giá của giảng viên, CBQL và HVSP về hoạt động rèn luyện KNDH trong tiến hành bài giảng 89 08 3.

Đánh giá của giảng viên, CBQL và HVSP về hình thức hoạt động rèn luyện KNDH 90 09 3. Đánh giá của giảng viên, CBQL và HVSP về hoạt động rèn luyện KNDH cho HVSP của giảng viên 93 10 3. Đánh giá của giảng viên, CBQL và HVSP về hoạt động rèn luyện KNDH cho HVSP của học viên 94 11 3. Đánh giá việc xây dựng kế hoạch hoạt động rèn luyện KNDH 96 12 3.

Đánh giá kết quả thực hiện của giảng viên, CBQL tham gia rèn luyện KNDH 97 13 3. Đánh giá mức độ phối hợp các lực lượng tham gia rèn luyện KNDH cho HVSP 98 14 3. Đánh giá quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung, quy trình rèn luyện KNDH cho HVSP 100 15 3. Đánh giá mức độ quản lý hình thức, phương pháp rèn luyện KNDH cho HVSP 101 16 3.

Đánh giá kết quả quản lý cơ sở vật chất, phương tiện rèn luyện KNDH cho HVSP 103 17 3. Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động rèn luyện KNDH cho HVSP 104 18 3. Tổng hợp kết quả khảo sát ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động rèn luyện KNDH cho HVSP 106 19 4. Tổng hợp kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết của các biện pháp 144 20 4.

Tổng hợp kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp 146 21 4. Tổng hợp kết quả tương quan giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 147 22 4. Tiêu chí và thang đánh giá thử nghiệm 153 23 4. Kết quả khảo sát mức độ rèn luyện các KNDH của học viên nhóm đối chứng và nhóm thử nghiệm trước thử nghiệm 154 24 4.

Kết quả khảo sát mức độ tiến bộ trong rèn luyện KNDH của học viên nhóm đối chứng và nhóm thử nghiệm sau thử nghiệm 156 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Tên TT Nội dung Trang biểu đồ 01 3. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động rèn luyện KNDH cho HVSP 106 02 4. So sánh tính cần thiết của các biện pháp 145 03 4. So sánh tính khả thi của các biện pháp 147 04 4.

So sánh tương quan tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 148 05 4. So sánh mức độ rèn luyện các KNDH của học viên nhóm đối chứng và nhóm thử nghiệm trước khi thử nghiệm 155 06 4. So sánh mức độ tiến bộ trong hoạt động rèn luyện KNDH của học viên nhóm đối chứng và nhóm thử nghiệm sau khi thử nghiệm 157 DANH MỤC SƠ ĐỒ Tên TT Nội dung Trang sơ đồ 01 3. Hệ thống cơ cấu tổ chức quản lý giáo dục, đào tạo ở các trường đại học trong quân đội 79 7 MỞ ĐẦU 1.

Lý do lựa chọn đề tài luận án Đội ngũ nhà giáo là một trong những nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp đổi mới giáo dục. Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII khẳng định: “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo. Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo” [19, tr. Trong xu thế hội nhập quốc tế đã đặt ra cho giáo dục, đào tạo ở Việt Nam cần đổi mới nhằm đáp ứng với sự phát triển của đất nước, do đó yêu cầu đội ngũ giáo viên phải không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

Đối với quá trình giáo dục, đào tạo ở nhà trường quân đội hiện nay, một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của lãnh đạo, chỉ huy các cấp là phải xây dựng đội ngũ nhà giáo có phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, chuẩn hóa về chất lượng, trong đó đặc biệt chú trọng về “bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm cho nhà giáo. Đây cũng là những yêu cầu cần thiết đặt ra đối với giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở các trường đại học trong quân đội. Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đang phát triển mạnh mẽ tác động đến toàn bộ quá trình dạy học ở nhà trường, đòi hỏi phải đổi mới các thành tố của quá trình dạy học, đặc biệt là nội dung, hình thức, phương pháp dạy học và phương tiện dạy học hiện đại; đổi mới cách kiểm tra, đánh giá năng lực người học.Do vậy, trong quá trình dạy học, giáo viên cần phải không ngừng rèn luyện KNDH, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Ở các trường đại học quân đội, HVSP là lực lượng kế cận quan trọng thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo.

Trước đòi hỏi của thực tiễn và yêu cầu, nhiệm vụ của các nhà trường, HVSP cần được tổ chức, chỉ đạo, đánh giá chặt chẽ trong học tập, nhất là rèn luyện 8 các kỹ năng để đạt được những KNDH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên. Vì vậy, quản lý hoạt động rèn luyện KNDH cho HVSP theo hướng chuẩn hóa là một nhiệm vụ quan trọng, vì thông qua hoạt động này, những phẩm chất, kỹ năng và năng lực sư phạm cần thiết của người giáo viên sẽ được hình thành và phát triển. Thực tiễn ở các trường đại học trong quân đội, hoạt động rèn luyện KNDH cho HVSP đã đạt được một số kết quả nhất định, thông qua rèn luyện, HVSP đã hình thành được những KNDH cần thiết, bước đầu đáp ứng được yêu cầu giảng dạy ở các nhà trường. Lực lượng HVSP khi ra trường nhìn chung đã hoàn thành được nhiệm vụ và phát huy được vai trò của mình trong hoạt động giáo dục, đào tạo.

Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ HVSP sau khi ra trường đảm nhiệm cương vị giáo viên còn có biểu hiện lúng túng, không tự tin, thiếu sáng tạo trong hoạt động dạy học; khả năng vận dụng các phương pháp dạy học còn hạn chế. Một trong những nguyên nhân cơ bản của hạn chế trên là do KNDH của HVSP chưa thành thạo; nhận thức, trách nhiệm đối với rèn luyện KNDH cho HVSP ở các trường đại học trong quân đội theo hướng chuẩn hóa có mặt còn hạn chế. Hoạt động rèn luyện KNDH cho HVSP trong những năm qua ở các trường đại học trong quân đội còn thiếu tính hệ thống, phần lớn hoạt động đều nhằm vào việc hình thành một số kỹ năng truyền thụ kiến thức, chưa coi trọng đúng mức đến rèn luyện KNDH cho học viên.