Luận án Tiến sĩ: Nâng cao chất lượng giảng viên đại học Việt Nam theo chuẩn AUN-QA

BỘ XÂY DỰNG BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI --------------- + ĐỖ THỊ THU PHƯƠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM THEO CHUẨN AUN -QA TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội – 2025 BỘ XÂY DỰNG BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI --------------- ĐỖ THỊ THU PHƯƠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM THEO CHUẨN AUN -QA TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 9310110 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. Trần Thế Tuân 2. Lưu Ngọc Trịnh Hà Nội – 2025 LỜI CẢM ƠN Trong thời gian thực hiện đề tài “Nâng cao CLGV các TĐH ở Việt Nam theo chuẩn AUN-QA trong bối cảnh HNQT” tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo Khoa Kinh tế vận tải, TĐH Công nghệ Giao thông vận tải, các TĐH trên cả nước, các cán bộ, đồng nghiệp và bạn bè. Tôi xin bày tỏ tấm lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.

Trần Thế Tuân và PGS. Lưu Ngọc Trịnh, người hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ và định hướng cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận án. Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới tất cả các thầy cô giáo khoa Kinh tế vận tải đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Nội vụ, Cục Thống kê Hà Nội, các thầy cô giáo TĐH Công nghệ Giao thông vận tải và một số TĐH trên địa bàn thành phố Hà Nội đã giúp đỡ tôi trong việc thu thập tài liệu, số liệu để nghiên cứu.

Trân trọng cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn sát cánh, tạo điều kiện tốt nhất để tôi học tập và hoàn thiện luận án. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2026 Tác giả luận án Đỗ Thị Thu Phương i MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN .ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG. ix DANH MỤC HÌNH ẢNH.

x PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát.

Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. Những đóng góp của luận án.

Kết cấu của luận án. 6 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN. Tổng quan nghiên cứu về nâng cao CLGVĐH. Nghiên cứu về phát triển ĐNGV trong GDĐH.

Nghiên cứu về đánh giá CLGV trong các TĐH. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến CLGV. Nghiên cứu về nâng cao CLGV trong bối cảnh HNQT. Nghiên cứu về CLGV theo chuẩn kiểm định AUN-QA.

Những giá trị khoa học kế thừa. Những thành tựu nghiên cứu tiền đề. Khoảng trống nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

25 Tiểu kết Chương 1. 26 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC. Những vấn đề chung về chất lượng giảng viên đại học. Những khái niệm liên quan.

Chất lượng giảng viên. Nâng cao chất lượng giảng viên. Vai trò của chất lượng giảng viên. Tác động đến chất lượng đào tạo.

Đóng góp vào sự phát triển của cơ sở giáo dục đại học. Ảnh hưởng đến sự nghiệp của sinh viên. Đánh giá chất lượng giảng viên. Khái quát việc đánh giá CLGV trong môi trường giáo dục đại học.

Phương pháp đánh giá CLGV. Các tiêu chí đánh giá cơ bản. Các yếu tố ảnh hưởng đến CLGV. Yếu tố bên trong.

Yếu tố bên ngoài. Tiêu chuẩn AUN-QA và ứng dụng trong đánh giá giảng viên. Giới thiệu về tiêu chuẩn AUN-QA. Vai trò của tiêu chuẩn AUN-QA trong nâng cao chất lượng giảng viên.

Các năng lực cần có của GV theo tiêu chuẩn AUN-QA. Các yêu cầu trong tiêu chuẩn về đội ngũ giảng viên nhằm nâng cao chất lượng giảng viên đại học theo chuẩn AUN-QA. Các yếu tố cấu thành chất lượng giảng viên đại học theo chuẩn AUN-QA58 2. Đề xuất bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giảng viên theo chuẩn AUN-QA 59 2.

Kinh nghiệm quốc tế của một số nước ASEAN và bài học cho Việt Nam. Kinh nghiệm từ Singapore. Kinh nghiệm từ Brunei. Kinh nghiê ̣m từ Philippines.

Bài học cho Việt Nam. 65 Tiểu kết Chương 2. 69 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Cách tiếp cận nghiên cứu.

Tiếp cận theo nhu cầu. Tiếp cận theo hệ thống. Tiếp cận khía cạnh hướng quản lý kinh tế. Quy trình nghiên cứu.

Mô hình nghiên cứu đề xuất. Một số mô hình về các nhân tố ảnh hưởng đến CLGV đại học. Mô hình nghiên cứu của luận án và các giả thuyết nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Nghiên cứu định tính. Thiết kế nghiên cứu định tính. Kết quả nghiên cứu định tính. Nghiên cứu định lượng.

Thiết kế mẫu nghiên cứu định lượng. Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu. 82 Tiểu kết chương 3. 84 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Tổng quan về các trường đại học trọng điểm thuộc Bộ xây dựng. Lịch sử hình thành và phát triển. Trường đại học Công nghệ Giao thông Vận tải (UTT). Trường đại học Giao thông vận tải TP.

Hồ Chí Minh (UTH). Học viện Hàng không Việt Nam (VAA). Trường đại học Hàng hải Việt Nam (VMU). Trường đại học Kiến trúc Hà Nội (HAU).

Thực trạng CLGV tại các Trường đại học thuộc Bộ xây dựng. Về số lượng giảng viên cơ hữu. Về học hàm, học vị của giảng viên. Phân tích thực trạng chất lượng giảng viên theo chuẩn AUN-QA tại các trường đại học Việt Nam.

Tình hình về kiểm định AUN-QA tại Việt Nam. Mức độ đáp ứng các tiêu chí AUN-QA của GV đại học Việt Nam. Kết quả nghiên cứu định lượng. Kết quả khảo sát định lượng.

Thống kê mô tả đặc điểm mẫu khảo sát. Thống kê mô tả các biến quan sát trong mô hình. Kết quả kiểm định thang đo và mô hình. Kiểm định độ tin cậy (Cronbach’s Alpha).

Phân tích nhân tố khám phá (EFA). Phân tích tương quan. Phân tích hồi quy đa biến. Thảo luận kết quả nghiên cứu.

Phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng giảng viên. Đánh giá kết quả chất lượng giảng viên đại học theo mô hình nghiên cứu học. 126 Tiểu kết chương 4. 129 CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ.

Định hướng và mục tiêu. Bối cảnh quốc tế và xu thế hội nhập về giáo dục đại học. Bối cảnh trong nước và những yêu cầu mới đối với ĐNGV. Các giải pháp nâng cao chất lượng giảng viên.

Nhóm giải pháp nền tảng về quy hoạch và quản trị NNL chiến lược. Xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ gắn với chiến lược phát triển Bộ Xây dựng. Hoàn thiện quy hoạch vị trí việc làm và định mức lao động khoa học. Chuyên nghiệp hóa quy trình tuyển dụng và đánh giá nhân sự (KPIs).

Nhóm giải pháp chuyên sâu ứng phó với các nhân tố ảnh hưởng từ mô hình nghiên cứu. Đầu tư nâng cao chất lượng vốn nhân lực:. Hoàn thiện cơ chế tài chính, tiền lương và tạo động lực kinh tế. Đầu tư hạ tầng số và phát triển năng lực công nghệ.

Đổi mới chính sách đầu tư cho đào tạo và phát triển chuyên môn. Kiến tạo văn hóa tổ chức và môi trường làm việc cạnh tranh lành mạnh. Nâng cao hiệu quả đầu tư cơ sở vật chất phục vụ đào tạo. Nhóm giải pháp bổ trợ và phát triển bền vững.

Đa dạng hóa nguồn lực tài chính và xã hội hóa giáo dục. Mở rộng hợp tác quốc tế và kết nối cung - cầu nhân lực CLC. Tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản trị đại học. Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý.

Kiến nghị đối với Chính phủ. Hoàn thiện hành lang pháp lý về tự chủ đại học và cơ chế tài chính 144 5. Ban hành chính sách vĩ mô thu hút nhân tài và chuyên gia quốc tế. Kiến nghị đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Đổi mới tiêu chuẩn chức danh và kiểm định chất lượng theo hướng hội nhập. Hoàn thiện cơ chế phân bổ ngân sách dựa trên hiệu quả hoạt động. Kiến nghị đối với Bộ Xây dựng (Cơ quan chủ quản). Xây dựng Chiến lược phát triển NNL ngành Xây dựng tầm nhìn 2030.

Cơ chế đặt hàng đào tạo và ưu tiên giao nhiệm vụ KHCN trọng điểm. Cơ chế kết nối hợp tác giữa các TĐH và Tổng công ty/Tập đoàn thuộc Bộ. Ưu tiên nguồn vốn đầu tư công trung hạn để hiện đại hóa cơ sở vật chất. Kiến nghị đối với các Hiệp hội nghề nghiệp và Doanh nghiệp.

Đối với các Hiệp hội nghề nghiệp (Tổng hội Xây dựng, Hiệp hội Vận tải. Đối với các Doanh nghiệp trong ngành Xây dựng và Giao thông. Kết luận và hạn chế của luận án. Tóm tắt kết quả nghiên cứu.

Những đóng góp của luận án. Những khoảng trống và hạn chế của nghiên cứu. Hướng nghiên cứu trong tương lai. Những khoảng trống và hạn chế của nghiên cứu.

Hướng nghiên cứu trong tương lai. 153 Tiểu kết chương 5. 156 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 175 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tên đầy đủ AUN-QA ASEAN University Network - Quality Assurance ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á CLGV Chấ t lươṇ g giảng viên ĐNGVĐH Đội ngũ giảng viên đại học NLSP Năng lực sư phạm HSDN Chính sách quản trị hiệu suất & đãi ngộ NLCM Năng lực chuyên môn NLCN Năng lực công nghệ NLNN Năng lực ngoại ngữ NLCT Năng lực cạnh tranh NLNC Năng lực nghiên cứu KNSP Kỹ năng sư phạm PTCM Chính sách phát triển chuyên môn VHTC Văn hóa tổ chức CSVC Cơ sở vâ ̣t chấ t TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh IUH Trường ĐH Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh NBPTS Hội đồng Tiêu chuẩn Giảng dạy Chuyên nghiệp Quốc gia NCS Nghiên cứu sinh PDCA Lập kế hoạch - Triển khai - Kiểm tra - Cải tiến GS.TS Giáo sư tiế n si ̃ PGS.