Yếu tố ảnh hưởng quyết định mua ô tô điện tại Việt Nam - Luận án TS. Hoàng Trọng Trường

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HOÀNG TRỌNG TRƯỜNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUYẾT ĐỊNH MUA SẢN PHẨM THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG CỦA KHÁCH HÀNG: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP XE Ô TÔ ĐIỆN TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI – 2024 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HOÀNG TRỌNG TRƯỜNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUYẾT ĐỊNH MUA SẢN PHẨM THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG CỦA KHÁCH HÀNG: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP XE Ô TÔ ĐIỆN TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh Mã số: 9340101.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH Người hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Thu Hương 2. Vũ Thị Minh Hiền HÀ NỘI - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định mua sản phẩm thân thiện với môi trường của khách hàng: Nghiên cứu trường hợp xe ô tô điện tại Việt Nam” là công trình khoa học độc lập của riêng tôi. Kết quả nghiên cứu trong luận án được xây dựng dựa trên các số liệu có nguồn gốc rõ ràng và được phân tích một cách khách quan.

Các kết quả khoa học của luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Nghiên cứu sinh Hoàng Trọng Trường LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận án “Các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định mua sản phẩm thân thiện với môi trường của khách hàng: Nghiên cứu trường hợp xe ô tô điện tại Việt Nam”, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ và hỗ trợ của nhà trường cũng như sự hướng dẫn tận tình của giảng viên hướng dẫn. Trước tiên, tôi xin bày tỏ sự biết ơn chân thành nhất đối với PGS. Phạm Thu Hương và TS.

Vũ Thị Minh Hiền đã hướng dẫn tận tình để tôi có thể hoàn thành luận án này. Nhờ có những góp ý tâm huyết của các cô, tôi đã học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm trong quá trình nghiên cứu. Tiếp theo, tôi xin gửi lời cảm ơn Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội và Viện Quản trị Kinh doanh đã tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình học tập và nghiên cứu của tôi. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè và các thầy cô đồng nghiệp đã luôn khích lệ và tạo động lực tinh thần để tôi có thể vượt qua các khó khăn trong quá trình thực hiện luận án.

Nghiên cứu sinh Hoàng Trọng Trường MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH. i DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT. ii DANH MỤC BẢNG. iii DANH MỤC HÌNH .v PHẦN MỞ ĐẦU.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUYẾT ĐỊNH MUA SẢN PHẨM THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG CỦA KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI Ô TÔ ĐIỆN. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quyết định mua của khách hàng. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quyết định mua sản phẩm thân thiện với môi trường. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quyết định mua ô tô điện của khách hàng.

Khoảng trống và hướng tiếp cận của nghiên cứu. Khoảng trống nghiên cứu. Hướng tiếp cận của nghiên cứu.44 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUYẾT ĐỊNH MUA SẢN PHẨM THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG.

Cơ sở lý thuyết về quyết định mua. Khái niệm quyết định mua. Mối liên hệ giữa quyết định mua và hành vi người tiêu dùng. Quá trình ra quyết định của khách hàng.

Sản phẩm thân thiện với môi trường. Khái niệm sản phẩm thân thiện với môi trường. Đặc điểm của sản phẩm thân thiện với môi trường. Các lý thuyết nền tảng giải thích quyết định mua sản phẩm thân thiện với môi trường của khách hàng.

Lý thuyết Hành động Hợp lý (TRA). Lý thuyết Hành vi Hoạch định (TPB). Lý thuyết Chấp nhận Công nghệ (TAM). Lý thuyết Chấp nhận và Sử dụng Công nghệ Hợp nhất (UTAUT).

Lý thuyết Kích hoạt Chuẩn mực (NAM). Lý thuyết Nhận thức Rủi ro (TPR). Giới thiệu về xe ô tô điện. Khái niệm và phân loại xe ô tô điện.

Những lợi ích của xe ô tô điện. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định mua ô tô điện của khách hàng tại thị trường Việt Nam. Mô hình nghiên cứu đề xuất. Giả thuyết nghiên cứu.

Tổng hợp khái niệm và thang đo các biến số trong mô hình nghiên cứu .78 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Nghiên cứu định tính. Nghiên cứu định lượng. Phân tích và xử lý dữ liệu. Xử lý và phân tích dữ liệu phỏng vấn sâu.

Xử lý và phân tích dữ liệu khảo sát sơ bộ. Xử lý và phân tích dữ liệu khảo sát chính thức. Thông tin mô tả về mẫu khảo sát và thang đo trong nghiên cứu chính thức. Thông tin mô tả về mẫu trong khảo sát chính thức.

Thông tin mô tả về thang đo trong khảo sát chính thức .111 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUYẾT ĐỊNH MUA Ô TÔ ĐIỆN CỦA KHÁCH HÀNG. Bối cảnh thị trường ô tô điện trên thế giới và tại Việt Nam. Thực trạng thị trường ô tô điện trên thế giới.

Thực trạng thị trường ô tô điện tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm quốc tế trong việc thúc đẩy quyết định mua của khách hàng đối với xe ô tô điện. Kinh nghiệm của Trung Quốc. Kinh nghiệm của Mỹ.

Kinh nghiệm của Liên bang Đức. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam. Phân tích mô hình đo lường. Phân tích độ tin cậy.

Phân tích tính hội tụ. Phân tích tính phân biệt. Phân tích mô hình cấu trúc. Kiểm định tác động của biến điều tiết.

Kiểm định tác động trung gian. Thực trạng các yếu tố tác động đến quyết định mua ô tô điện tại thị trường Việt Nam dựa trên thống kê mô tả. Kiểm định sự khác biệt về quyết định mua ô tô điện giữa các nhóm đối tượng. Kết quả phân tích ANOVA theo giới tính.

Kết quả phân tích ANOVA theo độ tuổi. Kết quả phân tích ANOVA theo trình độ học vấn. Kết quả phân tích ANOVA theo thu nhập. Kết quả phân tích ANOVA theo việc làm.

Kết quả phân tích ANOVA theo nơi ở. Thảo luận kết quả nghiên cứu .146 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. HÀM Ý QUẢN TRỊ VÀ CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY QUYẾT ĐỊNH MUA Ô TÔ ĐIỆN CỦA KHÁCH HÀNG TẠI VIỆT NAM. Dự báo thị trường ô tô điện thế giới và Việt Nam.

Hàm ý quản trị cho doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh trong việc thúc đẩy quyết định mua ô tô điện của khách hàng tại Việt Nam. Nâng cao nhận thức của khách hàng về lợi ích của sản phẩm. Cải thiện tính dễ sử dụng của sản phẩm. Hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng hỗ trợ người sử dụng ô tô điện.

Tác động tới nhận thức của công chúng về tiêu dùng xanh. Xây dựng chính sách giá hợp lý. Tập trung nỗ lực marketing vào nhóm đối tượng ưa thích đổi mới sáng tạo. Đảm bảo nguồn cung ứng sản phẩm cho thị trường.

Một số hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy quyết định mua ô tô điện của khách hàng tại Việt Nam. Xây dựng lộ trình cụ thể trong việc phát triển các phương tiện giao thông thân thiện với môi trường. Hoàn thiện cơ chế chính sách ưu đãi tài chính. Phát triển cơ chế chính sách ưu đãi phi tài chính.

Đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầng trạm sạc. Hạn chế của luận án và hướng nghiên cứu trong tương lai. Hạn chế của luận án. Các hướng nghiên cứu trong tương lai .175 KẾT LUẬN CHƯƠNG 5.177 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ .179 TÀI LIỆU THAM KHẢO .180 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH STT Ký hiệu Nguyên nghĩa tiếng Anh Ý nghĩa tiếng Việt 1 AQI Air Quality Index Chỉ số chất lượng không khí 2 BEV Battery Electric Vehicles Xe thuần điện 3 EFA Exploratory Factor Phân tích nhân tố khám Analysis phá 4 EKB Engel Kollat Blackwell Mô hình Engel Kollat Blackwell 5 EVI Electric Vehicle Index Chỉ số Thị trường Xe điện 6 GHG Greenhouse Gas Khí nhà kính 7 ICCT International Council on Hội đồng Quốc tế về Giao Clean Transportation thông Sạch 8 IEA International Energy Cơ quan Năng lượng Agency Quốc tế 9 ISI Institute for Scientific Viện Thông tin Khoa học Information 10 NAM Norm Activation Model Lý thuyết Kích hoạt Chuẩn mực 11 PLS SEM Partial Least Squares Mô hình cấu trúc bình Structural Equation phương nhỏ nhất Modeling 12 SEM Structural Equation Mô hình Phương trình Modeling Cấu trúc 13 TAM Technology Acceptance Lý thuyết Chấp nhận Model Công nghệ 14 TPB Theory of Planned Thuyết Hành vi Hoạch Behavior định 15 TPB Theory of Perceived Risk Thuyết Rủi ro Cảm nhận 16 TRA Theory of Reasoned Thuyết Hành động Hợp lý Action 17 USD United States Dollar Đô-la Mỹ 18 UTAUT Unified Theory of Lý thuyết Chấp nhận và Acceptance and Use of Sử dụng Công nghệ Hợp Technology nhất 19 VAMA Vietnam Automobile Hiệp hội các Nhà sản xuất Manufacturers Association Ô tô Việt Nam 20 VASI Vietnam Association for Hiệp hội Công nghiệp Hỗ Supporting Industries trợ Việt Nam i DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT STT Ký hiệu Ý nghĩa tiếng Việt 1 ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội 2 NCS Nghiên cứu sinh 3 NDT Nhân Dân Tệ 4 NTD Người tiêu dùng 5 TTVMT Thân thiện với môi trường ii DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

Tổng hợp các công trình nghiên cứu liên quan đến quyết định mua. Tổng hợp các công trình nghiên cứu liên quan đến.29 quyết định mua sản phẩm TTVMT. Tổng hợp các nghiên cứu gần đây về ý định – quyết định mua ô tô điện 41 Bảng 2. Tổng hợp khái niệm và giả thuyết trong mô hình nghiên cứu.

Danh sách những người tham gia phỏng vấn. Thang đo hiệu chỉnh. Tổng hợp kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo. Kết quả giá trị KMO và kiểm định Bartlett.

Kết quả trích nhân tố. Kết quả ma trận xoay lần 1. Kết quả ma trận xoay lần 2. Mô tả mẫu khảo sát chính thức.

Thống kê mô tả về thang đo trong khảo sát chính thức. Mức thuế tiêu thụ đặc biệt của ô tô điện. Kết quả phân tích thang đo. Kết quả kiểm định tiêu chuẩn Fornell – Larcker.

Kết quả phân tích đa cộng tuyến bằng giá trị VIF .