Luận án: Kinh nghiệm sử dụng chính sách chống bán phá giá hàng nhập khẩu trên thế giới và bài học cho Việt Nam

i Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n ------

------ PHẠM ĐÌNH THƯỞNG KINH NGHIÖM Sö DôNG CHÝNH S¸CH CHèNG B¸N PH¸ GI¸ HµNG NHËP KHÈU TR£N THÕ GIíI Vµ BµI HäC CHO VIÖT NAM Hµ néi, n¨m 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n ------

------ PHẠM ĐÌNH THƯỞNG KINH NGHIÖM Sö DôNG CHÝNH S¸CH CHèNG B¸N PH¸ GI¸ HµNG NHËP KHÈU TR£N THÕ GIíI Vµ BµI HäC CHO VIÖT NAM Chuyên ngành : Kinh tế thế giới và Quan hệ kinh tế quốc tế Mã số : 62.ĐN NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Bùi Anh Tuấn 2. Trần Công Sách Hµ néi, n¨m 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi. Những thông tin, số liệu được trích dẫn trong Luận án đều có nguồn gốc rõ ràng.

Những thông tin, số liệu được tác giả tổng hợp, tính toán đảm bảo tính khách quan và trung thực. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Phạm Đình Thưởng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iv LỜI CẢM ƠN Tác giả xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến PGS. Bùi Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo và PGS. Trần Công Sách, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại, Bộ Công Thương đã hướng dẫn tác giả hoàn thành Luận án.

Xin trân trọng cảm ơn sự chỉ dẫn, đóng góp ý kiến chuyên môn sâu sắc của GS. Hoàng Đức Thân, GS. Đỗ Đức Bình, TS. Ngô Thị Tuyết Mai và các thầy, cô giáo Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế - Trường Đại học Kinh tế quốc dân; các chuyên gia là thành viên Hội đồng Tư vấn các biện pháp phòng vệ thương mại quốc tế - Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam.

Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS. Claudio Dordi, Tư vấn trưởng Dự án Hỗ trợ Thương mại đa biên Mutrap, Bộ Công Thương vì sự hỗ trợ thông tin và trao đổi chuyên môn về kinh nghiệm chống bán phá giá của Cộng đồng Châu Âu. Xin trân trọng cảm ơn các chuyên gia, nhà khoa học đã đọc và đóng góp ý kiến để tác giả hoàn thành Luận án! Hà Nội, tháng 12 năm 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com v MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .iv MỤC LỤC.v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .viii DANH MỤC CÁC BẢNG.x DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ.xi MỞ ĐẦU .1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ HÀNG NHẬP KHẨU .1 Lý luận chung về bán phá giá và cơ sở kinh tế của việc bán phá giá .1 Khái niệm bán phá giá .2 Cơ sở kinh tế của việc bán phá giá .2 Chính sách chống bán phá giá và điều kiện sử dụng chính sách chống bán phá giá.1 Chính sách chống bán phá giá .2 Biện pháp chống bán phá giá .3 Điều kiện sử dụng chính sách chống bán phá giá .3 Chống bán phá giá theo quy định của Tổ chức Thương mại thế giới .1 Xác định biên độ bán phá giá .2 Xác định thiệt hại.3 Xác định mối quan hệ nhân quả giữa bán phá giá và thiệt hại .54 Chương 2: KINH NGHIỆM SỬ DỤNG CHÍNH SÁCH CHỐNG BÁN PHÁ HÀNG NHẬP KHẨU CỦA MỘT SỐ NƯỚC.1 Kinh nghiệm sử dụng chính sách chống bán phá giá của một số nước phát triển.1 Kinh nghiệm sử dụng chính sách chống bán phá giá của Mỹ.1 Quan điểm, mục tiêu sử dụng chính sách chống bán phá giá của Mỹ 56 2.2 Hệ thống pháp luật và cơ quan thực thi chống bán phá giá của Mỹ .3 Nội dung các phương pháp xác định bán phá giá và thiệt hại của Mỹ 60 2.4 Biện pháp chống bán phá giá và quy định về rà soát của Mỹ .74 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Kinh nghiệm sử dụng chính sách chống bán phá giá của EU.1 Quan điểm, mục tiêu sử dụng chính sách chống bán phá giá của EU .2 Hệ thống pháp luật và cơ quan thực thi chống bán phá giá của EU.3 Nội dung các phương pháp xác định bán phá giá và thiệt hại của EU .4 Biện pháp chống bán phá giá và quy định rà soát của EU .2 Kinh nghiệm sử dụng chính sách chống bán phá giá của một số nước đang phát triển.1 Kinh nghiệm sử dụng chính sách chống bán phá giá của Ấn Độ .1 Quan điểm, mục tiêu sử dụng chính sách chống bán phá giá của Ấn Độ .2 Hệ thống pháp luật và cơ quan thực thi chống bán phá giá của Ấn Độ.3 Nội dung các phương pháp xác định bán phá giá và thiệt hại của Ấn Độ .4 Biện pháp chống bán phá giá và quy định rà soát của Ấn Độ.2 Kinh nghiệm sử dụng chính sách chống bán phá giá của Trung Quốc .1 Quan điểm, mục tiêu sử dụng chính sách chống bán phá giá của Trung Quốc.2 Hệ thống pháp luật và cơ quan thực thi chống bán phá giá Trung Quốc .3 Nội dung các phương pháp xác định biên độ phá giá và thiệt hại của Trung Quốc.4 Biện pháp chống bán phá giá và quy định rà soát của Trung Quốc .3 Đánh giá và bài học kinh nghiệm sử dụng chính sách chống bán phá giá từ các nước .1 Xác định quan điểm, mục tiêu sử dụng chính sách chống bán phá giá phù hợp .2 Quy định cụ thể các yếu tố kỹ thuật để xác định bán phá giá và thiệt hại.3 Quy định cụ thể các biện pháp chống bán phá giá và rà soát .4 Quy định cụ thể về đánh giá ảnh hưởng đến lợi ích công của biện pháp chống bán phá giá.5 Tổ chức phù hợp và nâng cao năng lực của cơ quan quản lý nhà nước về chống bán phá giá. 142 Chương 3: ĐIỀU KIỆN VÀ GIẢI PHÁP SỬ DỤNG CHÍNH SÁCH CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ HÀNG NHẬP KHẨU Ở VIỆT NAM.1 Sự cần thiết phải sử dụng chính sách chống bán phá giá hàng nhập khẩu ở Việt Nam.

145 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Những yêu cầu của chính sách ngoại thương liên quan đến phòng vệ thương mại145 3.2 Nhu cầu phòng vệ thương mại bằng chống bán phá giá nhằm bảo hộ sản xuất trong nước và hạn chế nhập khẩu .3 Quan điểm, mục tiêu sử dụng chính sách chống bán phá giá cho Việt Nam .2 Điều kiện sử dụng chính sách chống bán phá giá hàng nhập khẩu ở Việt Nam.1 Điều kiện pháp luật Việt Nam về chống bán phá giá.2 Điều kiện tổ chức, năng lực cơ quan thực thi chống bán phá giá .3 Điều kiện hàng hóa và quan hệ đối tác thương mại .4 Điều kiện thực hiện của doanh nghiệp sản xuất trong nước.3 Giải pháp sử dụng chính sách chống bán phá giá hàng nhập khẩu ở Việt Nam.1 Hoàn thiện nội dung pháp luật về chống bán phá giá.2 Kiện toàn tổ chức và nâng cao năng lực cơ quan điều tra bán phá giá .3 Nâng cao nhận thức, khả năng tham gia của doanh nghiệp trong khởi kiện và hỗ trợ điều tra. 180 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com viii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Tiếng Việt BĐPG: Biên độ phá giá BĐTH: Biên độ thiệt hại BPG Bán phá giá CBPG: Chống bán phá giá GTT: Giá thông thường GXK: Giá xuất khẩu Nghị định 90 Nghị định của Chính phủ số 90/2005/NĐ-CP ngày 11 tháng 7 năm 2005 quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Chống bán phá giá hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam Pháp lệnh 20 Pháp lệnh của Ủy ban thường vụ Quốc hội số 20/2004/PL-UBTVQH11 ngày 29 tháng 4 năm 2004 về việc Chống bán phá giá hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam SPTT: Sản phẩm tương tự Tiếng Anh ADA (Anti-dumping Hiệp định của WTO về Chống bán phá giá Agreement) BOFT (Bureau of Fair Trade Ủy ban Thương mại xuất nhập khẩu lành mạnh for Imports and Exports) Trung Quốc COMPAS (Commercial Policy Mô hình Hệ thống phân tích chính sách thương mại Analysis System Model) COP (Cost of Production): Chi phí sản xuất DGAD (Directorate General Cơ quan Chống bán phá giá và Thuế liên quan Ấn of Anti-dumping and Allied Độ Duties): DOC (Department of Bộ Thương mại Mỹ Commerce): DSB (Dispute Settlement Cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ix Body): DSU (Dispute Settlement Hiệp định về giải quyết tranh chấp của WTO Understanding): EC (European Commission): Ủy ban Châu Âu EU (European Union): Liên minh Châu Âu GAC (General Tổng cục Thuế Trung Quốc Administration of Customs) IBII (Investigation Bureau of Ủy ban điều tra thiệt hại ngành Industry Injury) ICJ (International Court of Toà án Công lý quốc tế Justice): IP (Import price): Giá nhập khẩu ITA (International Trade Cục Quản lý Thương mại Quốc tế Mỹ Administration) ITC (International Trade Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ Commission): ME (Market Economy): Nền kinh tế thị trường MOFCOM (Ministry of Bộ Thương mại Trung Quốc Commerce) NIP (Non-injury Price): Giá không thiệt hại NME (Non-market Nền kinh tế phi thị trường Economy): NP (Normal Profit): Lợi nhuận thông thường SGA (General and Chi phí quản lý chung Administrative Expenses): TCSC (Tariff Commision of Ủy ban Thuế Quốc vụ viện Trung Quốc State Council) WTO (World Trade Tổ chức Thương mại thế giới Organization): LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com x DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1 Các nước thực hiện điều tra CBPG nhiều nhất .2 Số lần áp dụng biện pháp chống bán phá giá theo mặt hàng (1995 - 2011) .1 Các nước xuất khẩu bị Mỹ điều tra CBPG nhiều nhất .2 Ví dụ tính biên độ phá giá của Mỹ .3 Các nước xuất khẩu bị EU điều tra CBPG nhiều nhất .4 Ví dụ về thống kê giá, số lượng sản phẩm của EU .5 Ví dụ về cách tính biên độ phá giá của EU.6 Những nước xuất khẩu bị Ấn Độ điều tra CBPG nhiều nhất .7 Thống kê về tính Giá thông thường của Ấn Độ (1997- 2003) .8 Tính toán thiệt hại đối với nền kinh tế Ấn Độ qua 59 vụ điều tra CBPG (1998-2003) .9 Các nước xuất khẩu sang Trung Quốc bị điều tra bán phá giá (1995 – 2011) .10 So sánh tiêu chí xác định sản phẩm tương tự .11 Tiêu chí xác định thiệt hại của ngành sản xuất nội địa.1 Tình hình nhập siêu của Việt Nam (2001 – 2010) .2: Tóm tắt lộ trình giảm thuế trong các hiệp định FTA .3: Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu.163 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xi DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ HÌNH VẼ Hình 1.1 Ảnh hưởng của bán phá giá đến cân bằng cung cầu .2 Thiệt hại của doanh nghiệp khi GXK thấp hơn chi phí.3 Định giá trong ngắn hạn.1 Hệ thống cơ quan thực thi chống bán phá giá của Mỹ.2 Hệ thống cơ quan thực thi chống bán phá giá của EU .