Luận án phó tiến sĩ về pháp luật ưu đãi người có công tại Việt Nam

BỘ GIAO DUC VA DAO TẠO ĐẠI HỌC QUỐC GIÁ HA NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VẢ NHÂN VAN NGUYEN DINH LIEU HOÀN ‘THIEN PHAP LUAT UU DALNGUGL CO CONG (VIET NAM- LÝ LUAN VÀ THỰC TIÊN. Chuyên ngành: LUAT NHÀ NƯỚC Ma số: 505.05 LUAN ÁN PHO TIẾN SĨ KHOA HỌC LUẬT HỌC { HịUOM2 Người hướng dẫn khoa hoe: 1 - P1. Nguyên Cứu Việt 2-GS, P1. Nguyễn Dang Dung HA NỘI - 1996 LO} CAM DOAN Tôi xin cam đoan day là công trính nghiên cứu của riêng tôi.

` Các số liệu, kết quà nêu trong luận ấn lí trung thực và chưa từng được at công bố trong bat kỳ công trình nào khác//. Người cam doan q. a ~ a Nguyễn Dinh Liêu MỤC LỤC Trang MỞ DẦU ‘i CHUONG | Khdi niệm phdp luội uu dai ngươi có công. Lịch sử hÌnh thanh và phat trién của phdp luội ưu dõi ngưởi có công ở Viél Nam 1.

Khái niệm pháp luật ưu dãi người có công 1. Lich sử hình thành và phát triển của pháp luật ưu đãi người 28 có công ở nước ta ne“Ôn bps ' CHUONG 2 Thực trang phdp ligt Wu dõi ya dởi sống ngudi có công 60 |: ở Việt Nam‘trong giai doan hiện nay h 2. Thực trang pháp luật tu dai và thực tiễn thực hiện pháp luật 60 ưu dãi người có công, 2. Thực (rang đời s6ng.

người có công. 78 „ CHUONG 33 Vấn dé hoàn lhiện pháp luội ưu dai ngưởi có công ở Việt Nam 88 trong giai doan hiện nay { Ị 3. Một số quan diễm cơ ban nhằm hoàn thiện pháp luật ưu dai 88 ngudi có công ure 3. Phuong hướng và,một số giài pháp trước mắt nhằm hoàn 98 thiện phap luật và co chế thực hiện pháp luật ưu đãi người có HS HUẾ + công ở nướcta.

Xây dựng "Luật ru ‘tt ngư ời ols công & Việt Nam, 117 al 1 139 KẾT LUAN l/ Tính cGp thiết của dé Idi Lich sử của dân tộc ta gắn liền với các cuộc dấu tranh piành độc lap và bao vệ Tễ quốc liirdc sự xâm lăng của giẶc ngoại xâm. Trong các cuộc dấu tranh này, có một bộ phân ưu tí của dain tộc đã không quần hy sinh, hiến dâng cuộc đời mình cho đất nước. Ho là những người có công với dân, với nước, được nhân dân phí nhớ: và biết ơn. Phat huy truyền thống quý báu dé của cha Sng, trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và các cuộc chiến tranh chống xâm lẤn của ngoại bang sau này, nhiều người con của dân tộc tiếp tục hy sinh xương máu vÌ sự nghiệp chung.

Ngay từ sau ngày thành lập nước, Dang, Nhà nước và Bac Hồ luôn quan tâm đến vấn đề người có công dã có nhiều chủ trương ban hành nhiều chính sách, chế độ wu dai đối với những người có công, dồng thời phát động toàn dân thực hiện các phong trào "uống nước nhớ Ầ LIÀ nguồn”, “déa ơn đáp nghĩa", Ưu đãi dối VỚI người có cÔng với dẤt nước không chỉ là vấn dề dạo lý, là truyền thống ma còn là vấn dé chính trị, từ tưởng, kinh tế va xã hội, nó không chỉ là vấn dề cấp bách trước mẮt mà còn có ý nghĩa lâu dài. Chính vi vậy, pháp luật wu đãi người có công dược thực thi đã có đóng góp rẤt quan trọng vào việc én định đời sống cho các đối tượng có công; góp phần tích cực vào việc thực hiện thành công các nhiệm vụ cua Dang và Nhà nước trong các giai doan cách mang. Pháp luật ưu đãi người có công đã thực hiện được chức năng diều chỉnh các mối quan hệ xa hội trong lỉnh vực nay, góp phần thực hiện bình ding xa hội va bn định tỉnh hình chính trị-xã hội của dat nước. : ì £ : oo Á an Tính dén nay đã có hang triệu người được sự diều chỉnh của pháp luật ưu đãi người có công.

Ho la những lão thành cách mang, thương bình, bệnh binh, các liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ, các Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Pháp luật ưu đãi người có công không những chỉ diều chỉnh những mdi quan hệ trực tiếp mà còn góp phần tạo ra môi trường pháp lý và môi trường at tA aA £ oe Ấ+ = `, aed A xñ hội trong việc thực hiện chính sách xã hội đôi với người có công. Tuy nhiên, do điều kiện đất nước con nghèo, chiến tranh liên miên, kéo đài nên việc xây thự Rg và thực hiện pháp luật ưu đãi người có công gặp rẤt nhiều khó khăn, các chế độ ưu dai người có công thường chấp vá, lại dan xen với các chế độ thuôc phạm vi diều chỉnh của ngành luật khác. Nhiều chế độ ưu dai đã bộc lộ những bất hop lý hoặc không còn phú hợp trong co chế mới, chưa kịp diều chỉnh, thay dỗi.

Mặt khác, trong cơ chế thị lường, khi sự phân biệt siầu nghèo dang diễn a, sự phân hóa xã hội dang ngày càng sâu sắc, các dịnh tướng giá trị của xã hội dang có những thay dỗi, sự xuống cấp về văn hóa, dạo đức trong một bộ phân nhần dân, đặc biệt là một số không ít trong thế hệ.ue, họ phủ nhân tt ch, quyên di quá khứ hào hùng của dân tộc, quyên di những hy sinh, mất mát của hang triệu liệt sỹ, thương bình và người có công với cách mạng dé họ có sự may mắn, hạnh phúc hôm nay. Trong khí đó các thế lực thd dich vẫn chưa từ bd âm mưu chống phá những thành quà của cách mạng, việc động viên gid gin và bho vệ thành qua Ấy phhi được thể hiện trong chính sách, thề chế hóa thành: pháp lat dối với Igười có công. 1 1 Đến nay, chúng ta lại chưa xây dựng dược một hệ thống các qui - phạm pháp luật diều chỉnh. các quan hệ xã hội dối với người có công một cách toàn diện, phù hợp với thực tế và dựa trên các căn cứ khoa học.

Vinh hình dé doi hỏi Nhà nước phai nhanh chóng xây dung mat a wk. ay pd h k os, NI caf ` hệ thong các quy phạm pháp luật diéu chính vận dễ này một cách toàn điện, phù hop vớt quá trình xây dung Nhà nước pháp quyên và tiên hết dựa trên có sd khoa học pháp lý chặt chế nhằm làm cho các chủ Huờng, x. Ẵ ew 3 és zw ei dường lôi của Dang nói chung và trong lính vực người có công nói .^ À % riêng dược thé chế bằng các quy phạm pháp luật của Nhà> nước, có4 như ~ M 4. Ed vậy các chủ trương, dưỡng lối đó mới phát huy hiệu lực, dap ứng doi.

Re hỏi của việc ưu đãi người có công và phù hợp với yêu cầu trong sự a : a n À A À. nghiệp doi mới. Uu đai đối với người có công là một vấn dé lớn & nước ta do dặc diễm lịch sử dân tộc dễ lại, nhưng nghiên cứu mdt cách có hệ thống thì dến nay chưa có mấy công trình, việc nghiên cu mới chỉ dừng lại ở các bài đăng báo, tạp chí chuyên ngành hoặc tổng kết & một số lĩnh vực hẹp. Đặc biệt là việc nghiên cứu dưới góc độ pháp luật nhằm xây dựng một hé thống các qui phạm pháp luật diều chính các quan hệ xã hội bào dâm quyền lợi đối với người có công thi gần như không có.

Đề tài KX 04- 05-04 cũng mới chỉ đề cập dén việc dỗi mới chính sách ưu đãi đối với người có công ở Việt Nam, Các loại sách chuyên khho về lĩnh vực này thi quá it Oi. Pháp luật về người có công của nước ngoài cũng chỉ hạn chế trong các văn bhn qui phạm pháp luật về bho din xã hội hoặc bho trợ xã lội (Luật Bho trợ xã hội của Liên Xô cũ, Luật Bho trợ người tần (At của nước Cộng hoa Nhân dân Trung Hoa, các chế độ bho dim xã hội của Hop chủng quốc Hoa Kỳ,. Điều nay dan tới sự hãng hụt về lý luận và có sở: khoa học cho việc dịnh ra dường lối, chủ trương của Dang và việc ban hành các qui phạm pháp luật của Nhà nước. Vi vậy chúng tôi chon đề tài "HOÀN THIỆN PHAP LUAT UU DAI NGƯỜI CO CONG Ở VIỆT NAM - LÝ LUÂN VA THỤC TIÊN" dé nghiên cứu.

2/ Mục dich nghiên cứu. ^ È ⁄ Luận ấn nhắm đạt các mục dich sau: - Trên co sở phan tích các quy phạm pháp luật và thực tiễn áp dụng ở nước ta, bước dau xây dựng một cách có hệ thống lý luận về pháp luật ưu đãi ngưới có công, các căn cứ khoa học cho việc xây dựng, ban hành và Ap dụng các quy phạm pháp luật wu đãi người có công với nước ở Việt Nam. - Phần tịch, tổng kết thực tiễn việc thực hiện phấp luật ưu đãi A £ &. x: P‹ 3 on người có công ở nước ta và thực trang đời sống của người cố công và ^ ^ n ⁄ Ị A ~» , a 1k.

aim trên cơ sở phan tích những vẫn dé lý luân, kiên nghị những giài pháp nhằm hoàn thiện pháp luật ưu đãi người có công. 3/ Đối lượng và phạm vi nghiên cứu 3.1- Đối tượng nghiên cứu cA Ấ À 2 ^ : ^ - Nghiên cứu những vẫn dé lý luận và thực tiền của pháp luật wu đãi người có công. - Xác dinh và hoàn thiện các qui phạm pháp luật wu dai người có công.2- Pham vi nghiên cứu Người có công với nước là một khái niệm rộng, bao gồm ch người có công trong chiến tranh và "Người có công trong xây dựng và phát triển dất nue, dồng thời là một phạm trù lịch sử. Vi vậy trong khuôn khổ một luận ấn, chung tôi chỉ tẬp trung nghiên cứu vấn dề hoàn thiện pháp luật ưu đãi người có công trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân (6c và bào yé Tô quốc trong thời kỳ từ những năm 1930 khi ASN A - : x Dang Cộng sẵn Việt Nam ra đời cho dén nay.

| 4/ Phương phap luận và phương phdp nghiên cứu Là luận án nghiên cứu dưới giác độ pháp luật, nhưng không thê tách rời các vấn dé lịch sử và kinh tế-xã hội, vi vậy đề tài phải kết hợp tổng hợp các phương pháp, tuy nhiên một số phương pháp chủ yêu là: oA a £ ’ A ‡ Phương pháp duy vật lịch sử, ^ Lá Phương pháp phân tích, so sánh. A 4 ^ Phương pháp phân tích hệ thống Phương pháp diều tra xã hội học - Pid pháp thực chứng. 5/ Những diém mơi của luận án " ^ † “ 2 ^ À ^ - Góp phan làm sáng tò những vấn dé lý luận cơ ban về pháp luật ưu đãi người có công. !