Luận án tiến sĩ quyền hưởng dụng pháp luật dân sự Việt Nam

Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯àNG Đ¾I HàC LU¾T TP. HÞ CHÍ MINH NGUYàN NH¾T THANH QUYÀN H¯âNG DþNG TRONG PHÁP LU¾T DÂN SĂ VIâT NAM Ngành: LuÃt Dân sự và Tố tāng dân sự Mã số: 9380103 LUÂN ÁN TIÀN S) LUÂT HàC NG¯äI H¯âNG DÀN KHOA HàC: GS. HÞ CHÍ MINH, nm 2023 LàI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan LuÃn án này là công trình nghiên cứu căa bản thân tôi d°ãi sự h°ãng dÁn tÃn tình và chu đáo căa GS. Các thông tin nêu trong LuÃn án là trung thực.

Các ý kiÁn, quan điểm không thuác ý t°çng hoặc kÁt quả tổng hÿp căa chính bản thân đều đ°ÿc trích dÁn đầy đă. Tôi xin chßu trách nhiệm về tính trung thực, khách quan căa các kÁt quả nghiên cứu trong LuÃn án. Tác gi¿ Lu¿n án Nguyán Nh¿t Thanh DANH MþC Tþ VI¾T TÀT STT Tþ VI¾T ĐÂY ĐĀ Tþ VI¾T TÀT 1. Bá luÃt Dân sự BLDS 2.

Bá Dân luÃt Sài Gòn năm 1972 DLSG 3. Hoàng Việt Trung kỳ Há luÃt năm 1936 DLT 4. Dân luÃt thi hành t¿i các Tòa Nam án Bắc kỳ DLB năm 1931 5. LuÃt Hôn nhân và Gia đình LuÃt HNGĐ 6.

Nhà xuất bản Nxb 7. Tòa án nhân dân TAND MþC LþC LàI Mâ ĐÂU. Tính cÁp thi¿t cāa đÁ tài. Phcm vi, đ÷i t°£ng nghiên c³u.

Đối t°ÿng nghiên cứu .2 Ph¿m vi nghiên cứu. Mÿc đích và nhiãm vÿ nghiên c³u cāa đÁ tài. Māc đích nghiên cứu. Nhiệm vā nghiên cứu .6 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN VÀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CĂU, C¡ Sâ LÝ THUY¾T VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĂU.

Tÿng quan tình hình nghiên c³u. Tình hình nghiên cứu các công trình liên quan đÁn những vấn đề chung về quyền h°çng dāng. Tình hình nghiên cứu các công trình liên quan đÁn xác lÃp quyền h°çng dāng. Tình hình nghiên cứu các công trình liên quan đÁn thực hiện quyền h°çng dāng.

Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu. Câu h漃ऀi nghiên cứu và giả thuyÁt nghiên cứu. Lý thuyÁt nghiên cứu .3 Dự kiÁn kÁt quả nghiên cứu. Ph°¢ng pháp nghiên c³u .34 CH¯¡NG 2: NHĀNG VÀN ĐÀ C¡ B¾N VÀ QUYÀN H¯âNG DþNG TRONG PHÁP LU¾T DÂN SĂ VIâT NAM.

Khái quát vÁ quyÁn đ÷i vßi tài s¿n. Khái niệm về quyền đối vãi tài sản/vÃt quyền. Đặc điểm căa quyền đối vãi tài sản/vÃt quyền. Nguyên tắc căa quyền đối vãi tài sản/vÃt quyền.

Khái quát vÁ quyÁn h°ơꄉng dÿng. Khái niệm quyền h°çng dāng. Đặc điểm căa quyền h°çng dāng. Ý ngh*a căa quyền h°çng dāng.

Chā thß cāa quyÁn h°ơꄉng dÿng. Đ÷i t°£ng cāa quyÁn h°ơꄉng dÿng. QuyÁn, nghĩa vÿ cāa ng°ái h°ơꄉng dÿng và chā sơꄉ hāu. Quyền căa ng°åi h°çng dāng.

Ngh*a vā căa ng°åi h°çng dāng. Quyền và ngh*a vā căa chă sç hữu tài sản. ChÁm d³t quyÁn h°ơꄉng dÿng .81 K¿t lu¿n Ch°¢ng 2 .88 CH¯¡NG 3: XÁC L¾P QUYÀN H¯âNG DþNG THEO PHÁP LU¾T DÂN SĂ VIâT NAM. Xác l¿p quyÁn h°ơꄉng dÿng theo Lu¿t.

Quyền l°u c° căa vÿ hoặc chồng sau khi ly hôn. Tr°ång hÿp h¿n chÁ phân chia di sản. Quyền căa ng°åi quản lý di sản thå cúng. Xác l¿p quyÁn h°ơꄉng dÿng theo thßa thu¿n.

Khái quát về th漃ऀa thuÃn xác lÃp quyền h°çng dāng. Điều kiện có hiệu lực căa th漃ऀa thuÃn xác lÃp quyền h°çng dāng. Xác l¿p quyÁn h°ơꄉng dÿng theo di chúc. Khái quát về di chúc xác lÃp quyền h°çng dāng.

Điều kiện có hiệu lực căa di chúc xác lÃp quyền h°çng dāng. Hiãu lăc cāa quyÁn h°ơꄉng dÿng. Thåi điểm phát sinh quyền căa bên h°çng dāng. Hiệu lực đối kháng vãi ng°åi thứ ba căa quyền h°çng dāng.

Thåi h¿n căa quyền h°çng dāng .145 K¿t lu¿n Ch°¢ng 3 .148 CH¯¡NG 4: THĂC HIâN QUYÀN H¯âNG DþNG THEO PHÁP LU¾T DÂN SĂ VIâT NAM. Thăc hiãn quyÁn h°ơꄉng dÿng trong m÷i quan hã vßi chā sơꄉ hāu. Mối quan hệ vãi chă sç hữu trong việc sửa chữa tài sản h°çng dāng. Mối quan hệ vãi chă sç hữu trong việc chiÁm hữu, sử dāng và đßnh đo¿t tài sản h°çng dāng.

Mối quan hệ vãi chă sç hữu trong việc thực hiện ngh*a vā tài chính đối vãi tài sản h°çng dāng. Mối quan hệ vãi chă sç hữu trong việc chấm dứt quyền h°çng dāng theo ý chí căa mát bên. Mối quan hệ vãi chă sç hữu trong việc hoàn trả tài sản h°çng dāng khi chấm dứt quyền h°çng dāng. Thăc hiãn quyÁn h°ơꄉng dÿng trong m÷i quan hã vßi ng°ái th³ ba.

Thực hiện quyền h°çng dāng trong mối quan hệ vãi ng°åi thứ ba thông qua giao dßch. Thực hiện quyền h°çng dāng trong mối quan hệ vãi ng°åi thứ ba ngoài hÿp đồng .172 K¿t lu¿n Ch°¢ng 4 .182 DANH MþC TÀI LIâU THAM KH¾O NHĀNG CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN Đ¾N LU¾N ÁN Đà CÔNG Bà 1 LàI Mâ ĐÂU 1. Tính cÁp thi¿t cāa đÁ tài ChÁ đßnh về quyền đối vãi tài sản (mát số tài liệu dùng cām từ <vÃt quyền=) chiÁm mát vai trò quan tráng trong hệ thống pháp luÃt dân sự các n°ãc nói chung và Việt Nam nói riêng khi mà xã hái đ¿t đÁn mát trình đá phát triển nhất đßnh. Ngoài quyền sç hữu đóng vài trò h¿t nhân thì các quyền khác đối vãi tài sản phái sinh từ quyền sç hữu bao gồm: các quyền h°çng dāng, quyền bề mặt, quyền đối vãi bất đáng sản liền kề là nhóm quyền có liên quan đÁn việc khai thác lÿi ích từ tài sản thuác quyền sç hữu căa ng°åi khác.

Các quyền khác đối vãi tài sản đ°ÿc hình thành, tồn t¿i sau khi đã có sự tồn t¿i căa quyền sç hữu. Do đó, việc hình thành và phát triển các quyền khác đối vãi tài sản nói chung và quyền h°çng dāng nói riêng nhằm māc đích nâng cao khả năng khai thác công dāng, lÿi ích về kinh tÁ căa tài sản. Bá luÃt Dân sự năm 2015 đã có những thay đổi mãi đặc biệt là những quy đßnh về quyền sç hữu, quyền khác đối vãi tài sản theo h°ãng tách b¿ch quan hệ thực tÁ giữa ng°åi chiÁm hữu tài sản và quan hệ giữa chă sç hữu vãi chă thể có quyền khác đối vãi tài sản khi có lÿi ích trên cùng mát tài sản. Bên c¿nh việc kÁ thừa có sửa đổi quy đßnh về quyền sç hữu, Bá luÃt bổ sung chÁ đßnh quyền khác đối vãi tài sản vãi nái hàm là quyền căa chă thể trực tiÁp nắm giữ chi phối tài sản thuác quyền sç hữu căa chă thể khác bao gồm ba quyền: quyền đối vãi bất đáng sản liền kề; quyền h°çng dāng và quyền bề mặt.

Trong rất nhiều vấn đề đ°ÿc ghi nhÃn trong Bá luÃt Dân sự năm 2015 thì quyền h°çng dāng là mát nái dung nhÃn đ°ÿc sự quan tâm bçi nhu cầu căa con ng°åi là rất đa d¿ng, nh°ng không phải ai cũng có tài sản để phāc vā cho mình. Ng°ÿc l¿i, ng°åi có tài sản thì không phải bao giå cũng có nhu cầu trực tiÁp sử dāng, khai thác tài sản căa mình. Quyền h°çng dāng không chỉ đã t¿o ra khả năng thực hiện các quyền dân sự căa chă sç hữu, mà còn là điều kiện cho các chă thể không phải là chă sç hữu khai thác tài sản. Vì vÃy, trên c¡ sç yêu cầu phải khai thác tiÁt kiệm và hiệu quả mái tài sản trong xã hái hiện đ¿i, nên các quyền khác ngoài quyền sç hữu luôn đ°ÿc Nhà n°ãc quan tâm, ghi nhÃn, bảo vệ và việc ghi nhÃn chÁ đßnh quyền h°çng dāng là mát trong những b°ãc tiÁn căa pháp luÃt dân sự Việt Nam.

Việc xây dựng chÁ đßnh quyền h°çng dāng trong Bá luÃt Dân sự năm 2015 đã t¿o hành lang rõ ràng, chặt ch¿ để 2 quyền h°çng dāng có thể hình thành và đ°ÿc thực hiện suôn sẻ mà không cần những điều khoản r°åm rà trong các thoả thuÃn hoặc cam kÁt đ¡n ph°¡ng cā thể.1 Quyền h°çng dāng là mát trong những quyền khác đối vãi tài sản đặc tr°ng và phổ biÁn đã hình thành từ rất lâu trong hệ thống pháp luÃt dân sự trên thÁ giãi. ThÃm chí từ thåi La Mã cổ đ¿i ng°åi ta đã có những ghi nhÃn về quyền h°çng dāng là mát quyền có thåi h¿n đối vãi tài sản căa ng°åi khác. æ Việt Nam mặc dù những Bá luÃt Dân sự cổ nh° Bá dân luÃt Bắc Kỳ năm 1931, Dân luÃt Trung Kỳ năm 1936, Bá Dân luÃt Việt Nam Cáng hòa năm 1972, đã ghi nhÃn các vấn đề pháp lý về quyền h°çng dāng, nh°ng những Bá luÃt Dân sự đầu tiên là Bá luÃt Dân sự năm 1995 và Bá luÃt Dân sự năm 2005 l¿i không có sự kÁ thừa những quy đßnh này. Do đó, Bá luÃt Dân sự năm 2015 là văn bản pháp lý đầu tiên ghi nhÃn mát cách minh thß quyền h°çng dāng đối vãi tài sản căa ng°åi khác.

Chính tính chất mãi mẻ căa quyền h°çng dāng, nhà làm luÃt vÁn khá thÃn tráng trong các quy đßnh liên quan căa Bá luÃt Dân sự năm 2015. Điều này đã làm cho các quy đßnh về quyền h°çng dāng trong Bá luÃt Dân sự năm 2015 ch°a thực sự rõ ràng và có thể hiểu theo nhiều h°ãng khác nhau, gây khó khăn trong việc áp dāng quyền này vào thực tiễn. Vãi việc đ°ÿc ghi nhÃn trç l¿i trong Bá luÃt Dân sự năm 2015 đã cho thấy, quyền h°çng dāng vÁn là mát trong những quyền mang l¿i giá trß kinh tÁ cho các bên trong giao l°u dân sự, khi mà mát bên mong muốn có quyền khai thác tài sản, h°çng hoa lÿi, lÿi tức trên tài sản căa ng°åi khác mát cách ổn đßnh và tuyệt đối h¡n so vãi việc thuê, m°ãn tài sản. Mặc dù quyền h°çng dāng có những °u điểm nổi bÃt khác vãi quyền sử dāng trong hÿp đồng thuê, hÿp đồng m°ÿn nh°ng thực tiễn l¿i cho thấy việc áp dāng quyền h°çng dāng trên thực tÁ l¿i khá h¿n chÁ.

Điều này xuất phát từ sự mãi mẻ căa quyền h°çng dāng khiÁn các chă thể vÁn có xu h°ãng chán giải pháp an toàn là thuê, m°ÿn tài sản mà vÁn bảo đảm đ°ÿc khả năng khai thác, sử dāng tài sản thay vì lựa chán xác lÃp h°çng dāng tài sản vãi nhiều nái dung ch°a đ°ÿc pháp luÃt quy đßnh rõ nét để có thể vÃn dāng. Do đó, mát trong những yÁu tố khiÁn quyền h°çng dāng ch°a phát triển ç Việt Nam là sự <xa l¿= căa quyền h°çng dāng đối vãi các chă thể xuất phát từ sự m¡ hồ trong việc nhÃn biÁt các hệ quả khi quyền h°çng dāng đ°ÿc xác lÃp, thực hiện dÁn đÁn tâm lý e ng¿i trong việc xác lÃp quyền h°çng dāng.