Luận án tiến sĩ: Tác động kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng Lào giai đoạn 2000-2020

MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 5 1. Các nghiên cứu của các nhà kinh tế học tư sản cổ điển, các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin, các nhà kinh tế học hiện đại và các nhà nghiên cứu Việt Nam 6 1. Các công trình nghiên cứu của các nhà nghiên cứu nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào 25 1. Những khoảng trống luận án cần tiếp tục nghiên cứu 27 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỐI VỚI NỀN QUỐC PHÒNG 28 2.

Một số vấn đề lý luận cơ bản về kinh tế thị trường 28 2. Mối quan hệ giữa kinh tế với quốc phòng - cơ sở khách quan về sự tác động của kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng 47 Chương 3: THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỐI VỚI NỀN QUỐC PHÒNG Ở CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO GIAI ĐOẠN 2000 - 2013 63 3. Tình hình nền kinh tế thị trường ở Lào giai đoạn 2000 - 2013 63 3. Thực trạng tác động của kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng ở Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào giai đoạn 2000-2013 76 Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT HUY NHỮNG TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC VÀ HẠN CHẾ TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỐI VỚI NỀN QUỐC PHÒNG Ở CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO ĐẾN NĂM 2020 112 4.

Một số dự báo xu hướng phát triển và tác động của kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng ở Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào trong thời gian đến năm 2020 112 4. Những quan điểm cơ bản nhằm phát huy tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng ở Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào đến 2020 121 4. Những giải pháp chủ yếu nhằm phát huy tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng ở Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào 128 KẾT LUẬN 159 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN CCTT : Cơ chế thị trường CHDCND : Cộng hoà dân chủ nhân dân CNH, HĐH : Công nghiệp hoá, hiện đại hoá CNQP : Công nghiệp quốc phòng CNTB : Chủ nghĩa tư bản CNXH : Chủ nghĩa xã hội DNNN : Doanh nghiệp nhà nước KH-CN : Khoa học - công nghệ KTHH : Kinh tế hàng hoá KTNN : Kinh tế nhà nước KTTT : Kinh tế thị trường KT-XH : Kinh tế - xã hội LLSX : Lực lượng sản xuất LLVT : Lực lượng vũ trang NDCM : Nhân dân cách mạng QPTD : Quốc phòng toàn dân SMQS : Sức mạnh quân sự SXHH : Sản xuất hàng hoá TBCN : Tư bản chủ nghĩa XHCN : Xã hội chủ nghĩa DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang bảng 3.1 Một số chỉ số kinh tế và dân số Lào năm 2000-2013 65 3.2 Giá trị sản xuất nông nghiệp qua các năm 2000-2013 66 3.3 Sản xuất lương thực năm 2000-2013 67 DANH MỤC CÁC HÌNH Số hiệu Tên hình Trang hình 2.1 Các bước chuyển biến và các mô hình phát triển kinh tế 35 hàng hoá trong lịch sử 2.2 Cơ chế thị trường 44 DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ Số hiệu Tên đồ thị Trang đồ thị 3.1 Cán cân thương mại Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào giai 72 đoạn 2000 - 2013 3.2 Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2005-2013 74 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ở Cộng hoà dân chủ nhân dân (CHDCND) Lào, vấn đề phát triển kinh tế hàng hoá (KTHH), kinh tế thị trường (KTTT) đã được Đảng đặt ra nghiên cứu, từng bước nâng cao nhận thức để chỉ đạo thực hiện quá trình đổi mới về kinh tế - xã hội (KT-XH) nhằm đạt được mục tiêu tạo cho đất nước giàu mạnh và phồn vinh, nhân dân có cuộc sống bình yên, hạnh phúc, xã hội có an ninh, văn minh và công bằng.

Kinh tế thị trường về bản chất là KTHH phát triển ở trình độ cao, khi lực lượng sản xuất (LLSX) phát triển mạnh đạt trình độ xã hội hoá cao, các thành tựu của khoa học - công nghệ (KH-CN) được ứng dụng vào sản xuất - kinh doanh mạnh mẽ, các quan hệ kinh tế được thực hiện thông qua quan hệ hàng hoá - tiền tệ. Đối với nước Lào, phát triển KTTT là sự tiếp thu có chọn lọc những giá trị tinh hoa của nhân loại để xây dựng nền kinh tế đất nước vững mạnh. Đây là vấn đề hoàn toàn mới mẻ trong lịch sử của nước Lào. Do đó, quá trình vận động và xây dựng đó đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ cả về lý luận và thực tiễn cần được nghiên cứu và giải quyết.

Ở nước Lào, sau 25 năm hình thành và phát triển KTTT đã có những tác động sâu sắc đến các lĩnh vực của đời sống KT-XH, quốc phòng, an ninh. với cả những tác động theo hướng tích cực và cả những tác động tiêu cực. Những năm qua, nền quốc phòng của Lào được xây dựng trên cơ sở tư duy quân sự mới và tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc, đặt trong mối quan hệ tác động qua lại giữa cơ sở kinh tế với kiến trúc thượng tầng, giữa kinh tế với quốc phòng. Trong điều kiện nền kinh tế đất nước phát triển dưới tác động của các quy luật kinh tế của KTTT, nền quốc phòng nước Lào tất yếu chịu tác động không nhỏ của KTTT.

Song sự tác động của KTTT như thế nào đối với nền quốc phòng là những vấn đề cần được nghiên cứu giải quyết. Bởi vậy, việc nghiên cứu sự phát triển KTTT và làm rõ sự tác động của nó đối với nền quốc phòng là đòi hỏi khách quan bức xúc cả về mặt lý luận và 2 thực tiễn. Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trên đây tác giả chọn đề tài "Tác động của kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng ở Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào" để nghiên cứu làm luận án tiến sĩ kinh tế, chuyên ngành kinh tế chính trị. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2.

Mục đích nghiên cứu: Hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về mối quan hệ giữa KTTT với nền quốc phòng của đất nước để phân tích thực trạng tác động của KTTT đối với nền quốc phòng, dự báo tác động của KTTT đối với nền quốc phòng những năm tới ở nước Lào. Từ đó đề xuất những quan điểm cơ bản và các giải pháp chủ yếu nhằm phát huy tác động tích cực và hạn chế những tác động tiêu cực, khắc phục các hạn chế của KTTT đối với việc củng cố và tăng cường nền quốc phòng ở nước Lào. Nhiệm vụ nghiên cứu: - Trình bày một số vấn đề lý luận cơ bản của KTTT và mối quan hệ giữa kinh tế với quốc phòng - cơ sở khách quan về sự tác động của KTTT đối với nền quốc phòng. - Phân tích thực trạng tác động của KTTT đối với nền quốc phòng trên cả hai mặt tích cực và tiêu cực.

Nêu ra một số dự báo về xu hướng phát triển và tác động của KTTT đối với nền quốc phòng trong thời gian tới. - Đề xuất những quan điểm cơ bản và giải pháp chủ yếu nhằm phát huy những tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của KTTT đối với nền quốc phòng ở CHDCND Lào. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án Luận án lấy sự tác động của KTTT đối với nền quốc phòng ở CHDCND Lào làm đối tượng nghiên cứu. Vấn đề bản chất kinh tế thị trường được bàn luận đến ở mức độ tìm cơ sở để phân tích rõ đối tượng nghiên cứu của đề tài.

3 Luận án chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng tác động của KTTT đối với nền quốc phòng ở CHDCND Lào trong giai đoạn 2000 - 2013, dự báo cho thời gian đến năm 2020 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án Luận án được nghiên cứu trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, học thuyết về chiến tranh và quân đội, lý luận kinh tế quân sự, đường lối chính sách của Đảng Nhân dân cách mạng (NDCM) Lào, các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương và chỉ thị của Bộ Quốc phòng CHDCND Lào. Đồng thời kế thừa và phát triển các công trình khoa học đã công bố của các nhà khoa học. Luận án sử dụng phương pháp cơ bản của kinh tế chính trị học: Phương pháp trừu tượng hoá khoa học.

Những đóng góp mới của luận án - Phân tích và chỉ ra những tác động của KTTT đối với nền quốc phòng ở nước Lào hiện nay và trong thời gian tới. - Đề xuất những quan điểm cơ bản và giải pháp chủ yếu nhằm phát huy những tác động tích cực và hạn chế những tác động tiêu cực của KTTT đối với sự tăng cường nền quốc phòng ở nước Lào. Ý nghĩa thực tiễn của luận án Kết quả đạt được của luận án sẽ góp thêm cơ sở khoa học vào việc hoạch định quá trình phát triển KTTT và tác động của nó đối với nền quốc phòng ở CHDCND Lào. Luận án còn là tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy môn kinh tế chính trị và kinh tế quân sự ở các nhà trường trong và ngoài quân đội.

Kết cấu của luận án Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận án được chia làm 4 chương, 10 tiết. Tổng quan về tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Cơ sở lý luận về tác động của kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng. Thực trạng tác động của kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng ở Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn 2000-2013.

Quan điểm và giải pháp chủ yếu nhằm phát huy những tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của kinh tế thị trường đối với nền quốc phòng ở Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào đến năm 2020.