Luận án hiệu quả mô hình hợp tác công tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải ở Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- NGUYỄN QUANG ĐỨC CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ MÔ HÌNH HỢP TÁC CÔNG - TƯ (PPP) TRONG ĐẦU TƯ CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG VẬN TẢI Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- NGUYỄN QUANG ĐỨC CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ MÔ HÌNH HỢP TÁC CÔNG - TƯ (PPP) TRONG ĐẦU TƯ CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG VẬN TẢI Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH (Khoa QTKD) Mã số: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS. TRƯƠNG ĐOÀN THỂ HÀ NỘI - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Nghiên cứu sinh Nguyễn Quang Đức ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thiện luận án này, NCS đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ gia đình, Thầy Cô, đồng nghiệp, bạn bè và những người thân.

NCS trân trọng gửi lời cảm ơn tới PGS.TS Trương Đoàn Thể - người đã tận tình hướng dẫn, luôn động viên, khích lệ NCS trong suốt quá trình thực hiện luận án. NCS trân trọng cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ từ các Thầy, Cô giáo Khoa Quản trị Kinh doanh; Viện Đào tạo Sau Đại học trường Đại học Kinh tế Quốc dân và các cơ quan liên quan đã giúp đỡ NCS hoàn thành luận án này. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Nghiên cứu sinh Nguyễn Quang Đức iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG. viii DANH MỤC HÌNH .x PHẦN MỞ ĐẦU .1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU .10 LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Các công trình nghiên cứu nước ngoài có liên quan đến hợp tác công - tư.

Những công trình nghiên cứu về hợp tác công tư trên bình diện chung, với ý nghĩa tạo khung lý thuyết cho việc phân tích hợp tác công tư trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Những nghiên cứu đề cập đến các hình thức hợp tác công tư gắn với những cơ chế, phương thức tương ứng trong nền kinh tế thị trường. Những nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công hoặc thất bại của hợp tác công tư và giải pháp nâng cao hiệu quả của các dự án hợp tác công tư. Những nghiên cứu hợp tác công tư trong quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của đời sống kinh tế - xã hội.

Các công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến hợp tác công tư và hợp tác công tư trong lĩnh vực giao thông vận tải. Nhóm các công trình khoa học nghiên cứu về hợp tác công - tư trong cung cấp dịch vụ công. Nhóm các công trình nghiên cứu về thể chế, pháp lý cho hoạt động hợp tác công tư ở Việt Nam. Nhóm các công trình khoa học nghiên cứu về hợp tác công - tư trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Khái quát những kết quả của các công trình nghiên cứu có liên quan, khoảng trống và định hướng nghiên cứu của luận án. Khái quát những kết quả của các công trình nghiên cứu có liên quan. Khoảng trống và định hướng nghiên cứu của luận án .25 TÓM TẮT CHƯƠNG 1 .27 iv CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỢP TÁC CÔNG TƯ VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ MÔ HÌNH HỢP TÁC CÔNG TƯ TRONG ĐẦU TƯ CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG VẬN TẢI. Khái niệm và vai trò trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải.

Khái niệm hạ tầng giao thông. Phân loại Hạ tầng giao thông vận tải. Vai trò của hạ tầng giao thông. Mô hình hợp tác công - tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải.

Mô hình hợp tác công - tư. Hiệu quả mô hình hợp tác công - tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả mô hình hợp tác công - tư. Nhân tố thứ nhất: Vai trò của chính phủ.

Nhân tố thứ hai: Lựa chọn đối tác tư nhân. Nhân tố thứ ba: Phân bổ các rủi ro của dự án. Nhân tố thứ tư: Cấu trúc tài trợ của dự án PPP. Lý thuyết các bên có liên quan ảnh hưởng đến hiệu quả của mô hình hợp tác công tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông .50 TÓM TẮT CHƯƠNG 2 .57 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Quy trình nghiên cứu. Đề xuất mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu. Thang đo hiệu quả mô hình hợp tác công tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải Việt Nam bao gồm 03 biến quan sát (Bảng 3. Thang đo sự cam kết của khu vực Nhà nước bao gồm 11 biến quan sát (Bảng 3.

Thang đo môi trường đầu tư bao gồm 07 biến quan sát (Bảng 3. Thang đo hỗ trợ của bên cho vay bao gồm 04 biến quan sát (Bảng 3. Thang đo đặc điểm dự án bao gồm 03 biến quan sát (Bảng 3. Thang đo thái độ của khu vực tư nhân bao gồm 03 biến quan sát (Bảng 3.

Thang đo năng lực và kinh nghiệm của khu vực tư nhân bao gồm 05 biến quan sát (Bảng 3. Thang đo sự hài lòng của người sử dụng dịch vụ bao gồm 02 biến quan sát (Bảng 3. Khái quát các phương pháp nghiên cứu chính. Nghiên cứu định tính.

Nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu định lượng sơ bộ. Nghiên cứu định lượng chính thức. Nội dung nghiên cứu định lượng chính thức .72 TÓM TẮT CHƯƠNG 3 .75 CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Thực trạng cơ sở hạ tầng giao thông vận tải ở Việt Nam. Thực trạng các dự án hợp tác công - tư trong đầu tư hạ tầng giao thông. Những kết quả đạt được. Những hạn chế trong triển khai thực hiện các dự án PPP trong lĩnh vực giao thông tại Việt Nam.

Về thể chế chính sách. Ngân sách nhà nước hạn hẹp để chuẩn bị và tham gia trong các dự án PPP. Nguồn cung cấp tín dụng cho các dự án. Về nguồn nhân lực.

Về chính sách phí và sự đồng thuận của xã hội. Phân tích kết quả nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả mô hình PPP trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải tại Việt Nam. Mô tả mẫu nghiên cứu. Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo.

Mô hình hồi quy và các yếu tố tác động đến hiệu quả mô hình hợp tác công - tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải Việt Nam. Kiểm định hệ số tương quan r. Ước lượng mô hình hồi quy mẫu. Biện luận hệ số hồi quy Beta chưa chuẩn hóa.

Kiểm định giải thuyết về ý nghĩa của hệ số hồi quy. Kiểm định giả thiết của mô hình nghiên cứu. Đánh giá độ phù hợp của mô hình. Kiểm định sự vi phạm các giả định hồi quy.

Hiện tượng đa cộng tuyến. Phân phối chuẩn phần dư. Thảo luận kết quả nghiên cứu .112 TÓM TẮT CHƯƠNG 4 .118 CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC NHÂN TỐ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ MÔ HÌNH HỢP TÁC CÔNG TƯ TRONG ĐẦU TƯ CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG VẬN TẢI Ở VIỆT NAM. Các định hướng cụ thể về hợp tác công - tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải.

Nhu cầu phát triển giao thông vận tải. Các định hướng về phát triển mô hình hợp tác công - tư trong đầu tư hạ tầng giao thông Việt Nam. Một số giải pháp hoàn thiện các nhân tố nhằm nâng cao hiệu quả mô hình hợp tác công - tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông tại Việt Nam. Tăng cường sự cam kết của khu vực Nhà nước.

Đẩy nhanh việc hoàn thiện nhân tố môi trường đầu tư. Đối với nhân tố đặc điểm dự án PPP giao thông. Đối với khu vực tư nhân. Tăng cường hỗ trợ của bên cho vay.

Đối với người sử dụng dịch vụ .140 TÓM TẮT CHƯƠNG 5 .143 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .145 TÀI LIỆU THAM KHẢO.162 vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CHK, SB Cảng hàng không, sân bay CSHT Cơ sở hạ tầng CSHTGT Cơ sở hạ tầng giao thông GTVT Giao thông vận tải HTGT Hạ tầng giao thông KCHTGT Kết cấu hạ tầng giao thông NSNN Ngân sách nhà nước PPP Hợp tác công tư TMĐT Tổng mức đầu tư UBND Ủy ban nhân dân viii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Các hình thức hợp tác công tư PPP.2: Ma trận chia sẻ rủi ro của dự án Westlink M7 .3: Các chiến lược tài trợ cho PPP theo điều kiện rủi ro .1: Thang đo hiệu quả mô hình hợp tác công tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải Việt Nam.2: Thang đo sự cam kết của khu vực Nhà nước .3: Thang đo môi trường đầu tư .4: Thang đo hỗ trợ của bên cho vay .5: Thang đo đặc điểm dự án .6: Thái độ của khu vực tư nhân .7: Thang đo năng lực và kinh nghiệm của khu vực tư nhân .8: Thang đo sự hài lòng của người sử dụng dịch vụ .9: Thang đo các nhân tố ảnh hưởng hiệu quả mô hình hợp tác công tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải Việt Nam .1: Vốn đầu tư phát triển đường cao tốc.2: Tổng hợp giá trị giải ngân các nguồn vốn đầu tư phát triển KCHTGT giai đoạn 2011-2015 .3: Tổng hợp số lượng, tổng mức đầu tư các cảng, bến thủy nội địa đầu tư theo hình thức xã hội hóa .4: Mô tả mẫu nghiên cứu .5: Tổng hợp kết quả kiểm định thang đo các nhân tố .6: Bảng hệ số KMO và kiểm định Barlett’s .7: Bảng hệ số Eigenvalues .8: Bảng kết quả phân tích các nhân tố .9: Bảng hệ số KMO và kiểm định Barlett’s .10: Bảng hệ số Eigenvalues .11: Bảng kết quả phân tích nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả mô hình hợp tác công - tư trong đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải Việt Nam .12: Bảng tóm tắt và đặt tên nhân tố .13: Ma trận tương quan giữa các nhân tố .14: Kết quả hệ số hồi quy.