Luận án tiến sĩ: Phát triển du lịch bền vững Bà Rịa – Vũng Tàu của NCS. Vũ Văn Đông

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS. Đào Duy Huân và PGS. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, đã được công bố theo đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là do tác giả tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan.

Tác giả luận án NCS.Vũ Văn Đông i LỜI CẢM ƠN Sau quá trình tập trung nghiên cứu, đến nay luận án tiến sĩ với chủ đề “ Phát triển du lịch bền vững Bà Rịa – Vũng Tàu ” đã hoàn thành. Điều đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.Đào Duy Huân, PGS.Nguyễn Ái Đoàn những người thầy đã hướng dẫn tận tình chu đáo và có những góp ý thật quý báu để tôi hoàn chỉnh luận án tiến sĩ của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Viện Kinh tế và Quản lý, Viện đào tạo sau đại học Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội và quí thầy cô giáo Trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội đã truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm trong quá trình học tập, đóng góp cho tôi những ý kiến sâu sắc để từ đó, tôi hình thành nên những trang luận án chứa đầy tâm huyết của mình. Tôi vô cùng cảm ơn PGS.

Phạm Trung Lương Viện phó viện phát triển du lịch Việt Nam; PGS.Đinh Phi Hổ, Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh; cùng các bạn bè, đồng nghiệp tại Sở Văn hóa thể thao và du lịch Bà Rịa – Vũng Tàu; bạn bè tại các cơ quan khác thuộc các tỉnh thành trong nước đã giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập thông tin, tài liệu trong quá trình nghiên cứu cũng như góp ý cho tôi nhiều vấn đề liên quan trực tiếp đến nội dung được đề cập trong luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn và biết ơn tới gia đình tôi, những người đã luôn động viên, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để tôi có nhiều thời gian tập trung cho học tập và nghiên cứu. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các đồng chí lãnh đạo Nhà trường và tập thể giảng viên khoa kinh tế, Phòng KH&CGCN Trường Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu đã tạo mọi điều kiện về thời gian và sự động viên khích lệ để tôi yên tâm học tập. Do thời gian nghiên cứu có hạn, hơn nữa vấn đề liên quan đến các hoạt động phát triển du lịch bền vững nhìn chung vẫn còn khá mới mẻ, trong khi năng lực nghiên cứu của cá nhân còn hạn chế, “ lực bất tòng tâm” cho nên luận án không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô và các bạn bè, đồng nghiệp nhằm giúp cho luận án của tôi hoàn thiện hơn.

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn. Hà Nội, ngày 03 tháng 07 năm 2014 Tác giả luận án NCS.Vũ Văn Đông ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC CÁC BẢNG.

viii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ.x PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu liên quan. Mục tiêu nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Những kết quả đạt được, ý nghĩa khoa học, giá trị thực tiễn, điểm mới của luận án.

Kết cấu luận án.10 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN.10 DU LỊCH BỀN VỮNG. Tổng quát về phát triển bền vững. Phát triển du lịch bền vững. Vai trò của phát triển du lịch bền vững.

Dấu hiệu nhận biết du lịch bền vững và du lịch không bền vững. Các lý thuyết liên quan tới phát triển du lịch bền vững. Các nguyên tắc phát triển du lịch bền vững. Khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên một cách hợp lý.

Hạn chế việc sử dụng quá mức tài nguyên và chất thải ra môi trường. Phát triển phải gắn liền với nỗ lực bảo tồn tính đa dạng. Phát triển du lịch phải phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Đảm bảo việc chia sẻ lợi ích với cộng đồng địa phương.

Khuyến khích sự tham gia trong quá trình phát triển du lịch. Thường xuyên trao đổi tham khảo ý kiến cộng đồng về phát triển du lịch. Chú trọng việc đào tạo nâng cao nhận thức về tài nguyên môi trường. Tăng cường tính trách nhiệm trong hoạt động xúc tiến, quảng cáo du lịch.

Coi trọng việc thường xuyên tiến hành công tác nghiên cứu. Nội dung phát triển du lịch bền vững. Xây dựng chiến lược phát triển du lịch bền vững. Phát triển các cơ sở kinh doanh du lịch.

Nâng cao số lượng, chất lượng các nguồn lực cho ngành du lịch. Nâng cao năng lực và tạo lập sự liên các chủ thể tham gia hoạt động du lịch. Nâng cao chất lượng môi trường cho phát triển du lịch. Các tiêu chí đánh giá phát triển du lịch bền vững.

Các nhân tố tác động đến phát triển du lịch bền vững. Nguồn tài nguyên du lịch. Cơ sở vật chất kỹ thuật và thiết bị hạ tầng. Đào tạo nguồn nhân lực ngành du lịch.

Yếu tố tác động đến cầu về dịch vụ du lịch. Đường lối chính sách phát triển du lịch. Tham gia của cộng đồng. Kinh nghiệm quốc tế và trong nước về phát triển du lịch bền vững.

Một số kinh nghiệm phát triển du lịch bền vững. Một số bài học cảnh báo phát triển du lịch không bền vững. Kinh nghiệm rút ra cho phát triển du lịch bền vững Bà Rịa – Vũng Tàu.39 TÓM TẮT CHƯƠNG 1.41 PHƯƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU.1 Cách tiếp cận.2 Khung phân tích.3 Phương pháp nghiên cứu.1 Phương pháp nghiên cứu.2 Phương pháp lấy mẫu và thu thập dữ liệu.3 Phương pháp phân tích dữ liệu.4 Đánh giá tính bền vững của du lịch. Đánh giá tính bền vững của hoạt động du lịch dựa vào sức chứa.

Đánh giá tính bền vững du lịch dựa vào bộ chỉ tiêu du lịch Thế giới UNWTO.5 Phương pháp đánh giá. Đo lường mức độ bền vững của các nhân tố dựa vào thang đo Interval Scale. Đo lường phát triển du lịch bền vững bằng mức độ hài lòng của khách du lịch .6 Mô hình nghiên cứu.1 Thu thập số liệu, tài liệu.2 Quy trình nghiên cứu. 49 TÓM TẮT CHƯƠNG 2.53 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN.53 DU LỊCH BỀN VỮNG BÀ RỊA – VŨNG TÀU.

Tổng quan về Bà Rịa – Vũng Tàu. Giới thiệu về Bà Rịa – Vũng Tàu. Đặc điểm kinh tế - xã hội giai đoạn 2002 - 2012. Tài nguyên phát triển du lịch bền vững của Bà Rịa – Vũng Tàu.

Tài nguyên du lịch tự nhiên. Tài nguyên du lịch nhân văn. Kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển du lịch. Chủ trương, chính sách phát triển ngành du lịch Bà Rịa – Vũng Tàu.

Định hướng chiến lược phát triển du lịch. Chính sách phát triển du lịch. Đầu tư kết cấu hạ tầng cho phát triển du lịch. Thực trạng phát triển du lịch Bà Rịa – Vũng Tàu.

Thực trạng phát triển các loại hình du lịch. Khách du lịch. Thực trạng phát triển dịch vụ lữ hành. Thực trạng phát triển dịch vụ du lịch.

Nguồn nhân lực du lịch. Quản lý nhà nước về du lịch. Hoạt động xúc tiến và quảng bá du lịch. Phát triển du lịch trong quan hệ với cộng đồng địa phương.

Đánh giá thực trạng phát triển du lịch bền vững Bà Rịa – Vũng Tàu. Đánh giá hoạt động của du lịch dựa vào tính bền vững của điểm du lịch. Đánh giá cụ thể những mặt làm được trên quan điểm bền vững. Những tồn tại và nguyên nhân.83 TÓM TẮT CHƯƠNG 3.86 PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG BÀ RỊA – VŨNG TÀU.

Nghiên cứu định tính (xác định các nhân tố ảnh hưởng). Các bước nghiên cứu định tính. Mẫu nghiên cứu định tính (tham khảo ý kiến chuyên gia). Kết quả nghiên cứu định tính.

Nghiên cứu định lượng. Thiết kế phiếu điều tra. Mẫu nghiên cứu định lượng. Cách thức thu thập dữ liệu.

Xử lý số liệu. Kết quả thống kê số phiếu điều tra. Kết quả phân tích số liệu điều tra.98 TÓM TẮT CHƯƠNG 4.121 NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN.121 DU LỊCH BỀN VỮNG BÀ RỊA – VŨNG TÀU. Những xu thế chung phát triển du lịch.

Đề xuất các nhóm giải pháp đảm bảo phát triển du lịch bền vững. Từ góc độ kinh tế. Từ góc độ tài nguyên, môi trường. Nhóm giải pháp phát triển sản phẩm du lịch bền vững Bà Rịa – Vũng Tàu.

Nhóm các giải pháp khác đảm bảo phát triển du lịch bền vững.135 TÓM TẮT CHƯƠNG 5.141 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ.145 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.153 6 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1. ACAP : Khu Bảo tồn Annapurna 2. BVDL : Bền vững du lịch 3. CP : Chính phủ 4.

DV : Dịch vụ 5. DLBV : Du lịch bền vững 6. DVDL : Dịch vụ du lịch 7. GDP : Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) 8.

EFA : Phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis) 9. GNP : Tổng sản phẩm quốc dân (Gross National Product) 10. HQ : Hồi qui 11. IUCN : Tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới 12.

KS : Khách sạn 13. PTBVDL : Phát triển bền vững du lịch 15. QLNN : Quản lý nhà nước 16. RIO : Hội nghị môi trường toàn cầu 17.

USD : Đồng đô la Mỹ /United States dollar 18. SPSS : Phần mềm ứng dụng(Statistical Package for Social Sciences) 19. UNIDO : Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hiệp quốc(United Nations Industrial Development Organization) 20. UNWTO : Tổ chức Du lịch Thế giới 21.

UNCED : Ủy ban Liên hiệp quốc về môi trường và phát triển 22. UNCTAD : Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (United Nations Conference on Trade and Development) 23. WIPO : Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (World Intellectual Property Organization) 24. WTTC : Hội đồng du lịch và lữ hành thế giới vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Phân loại theo khả năng tương thích với khái niệm du lịch bền vững.2: Du lịch bền vững và du lịch không bền vững.1: Các chỉ tiêu chung cho du lịch bền vững.2: Các chỉ tiêu đặc thù của điểm du lịch.3: Hệ thống chỉ tiêu môi trường dùng để đánh giá nhanh tính bền vững.1 : Quy mô và tốc độ tăng trưởng GDP tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu theo giá.2 : GDP phân theo ngành kinh tế của tỉnh.3 : Cơ cấu GDP của Bà Rịa – Vũng Tàu (theo giá cố định 2010).4: Số lượt khách và ngày khách QT đến Bà Rịa-Vũng Tàu.5: Tỉ lệ khách du lịch quốc tế đến Bà Rịa - Vũng Tàu so với toàn quốc.6: Tỉ lệ khách du lịch quốc tế đến Bà Rịa – Vũng Tàu.