Luận án thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các tỉnh miền núi phía bắc Lào - Nghiên cứu và giải pháp

MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN 4 ĐẾN VẤN ĐỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến luận án 4 1. Yêu cầu mới và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu 17 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC 20 TIẾP NƯỚC NGOÀI 2. Khái quát chung về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài 20 2.

Nội dung và tiêu chí đánh giá thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài 37 2. Kinh nghiệm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài 55 Chương 3: THỰC TRẠNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC 70 NGOÀI VÀO CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có ảnh hưởng đến thu hút FDI vào 70 các tỉnh miền núi phía Bắc ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 3.2 Thực trạng thu hút FDI ở các tỉnh miền núi phía Bắc Lào 75 3. Thực trạng thu hút FDI vào các tỉnh miền núi phía Bắc Lào từ năm 2005 83 đến năm 2013 3.

Đánh giá chung 99 Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC 109 TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 4. Phương hướng thu hút FDI vào các tỉnh miền núi phía Bắc ở Cộng hòa 109 dân chủ nhân dân Lào đến năm 2020 4. Những giải pháp chủ yếu nhằm thu hút FDI vào các tỉnh miền núi phía 112 Bắc ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đến năm 2020 4. Kiến nghị 134 KẾT LUẬN 136 CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ 138 TÀI LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 139 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN BOT : Xây dựng - kinh doanh - chuyển giao BT : Xây dựng - chuyển giao BTO : Xây dựng - chuyển giao - kinh doanh CHDCND : Cộng hoà Dân chủ Nhân dân CHXHCN VN : Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam FDI : Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP : Tổng sản phẩm quốc nội IMF : Quỹ tiền tệ quốc tế ODA : Viện trợ phát triển chính thức UNCTAD : Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và phát triển WTO : Tổ chức Thương mại thế giới DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ Trang Bảng 2.1: Đầu tư FDI tại Việt Nam giai đoạn 2006-2013 58 Bảng 3.1: Số lượng dự án FDI đầu tư vào Lào qua các năm từ 2005-2012 76 Bảng 3.2: Cơ cấu vốn FDI phân theo lĩnh vực trên địa bàn các tỉnh miền núi 78 phía Bắc Lào giai đoạn năm 2006-2012 Bảng 3.3: Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các tỉnh miền núi phía Bắc Lào phân 80 chia theo quốc gia trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2013 Bảng 3.4: Cơ cấu các dự án FDI theo hình thức đầu tư ở các tỉnh miền núi 81 phía Bắc giai đoạn từ năm 2006 - 2012 Bảng 3.5: Cơ cấu dự án FDI theo địa bàn các tỉnh miền núi phía Bắc Lào 82 trong giai đoạn 2006 - 2012 Bảng 3.6: Trình độ học vấn của người lao động các tỉnh miền núi phía Bắc Lào 90 Bảng 3.7: Cơ cấu lao động các tỉnh miền núi phía Bắc Lào phân theo trình 91 độ chuyên môn kỹ thuật Bảng 3.8: Tiền lương trung bình của người lao động phân theo ngành nghề 93 Bảng 3.9: Số dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài của các tỉnh miền núi phía 97 Bắc Lào được cấp giấy phép qua các năm Bảng 3.10: Các quốc gia đầu tư vốn FDI vào Lào giai đoạn 2007 - 2012 98 Bảng 3.11: Tốc độ tăng trưởng GDP của các tỉnh miền núi phía Bắc Lào 101 trong từng giai đoạn Biểu đồ 3.1: GDP trung bình đầu người giai đoạn 2004 - 2012 75 1 MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình phát triển kinh tế ở bất cứ một quốc gia nào, dù là nước phát triển hay đang phát triển, việc huy động và sử dụng vốn có hiệu quả là một trong những vấn đề quan trọng nhất, nguồn vốn cho phát triển kinh tế có thể huy động được ở trong nước hay nước ngoài. Tuy nhiên, nguồn vốn trong nước có hạn, nhất là đối với quốc gia kém phát triển như Lào, do đó cần phải thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (tiếng Anh: Foreign Direct Investment, viết tắt là FDI). Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là hình thức đầu tư dài hạn của cá nhân hay công ty nước này vào nước khác bằng cách thiết lập cơ sở sản xuất, kinh doanh. Cá nhân hay công ty nước ngoài đó sẽ nắm quyền quản lý cơ sở sản xuất kinh doanh này.

Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào (CHDCND), đến nay đã đạt được những thành tựu nhất định trên tất cả các lĩnh vực, tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh và tương đối ổn định, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Lào đã từng bước được cải thiện, trong đó đặc biệt là chính sách mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế, số lượng các doanh nghiệp nước ngoài và vốn FDI đầu tư vào Lào nói chung và các tỉnh miền núi phía Bắc nói riêng ngày càng tăng. Vốn FDI đã trở thành nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển giao khoa học - công nghệ, năng suất lao động tăng, mở ra nhiều ngành nghề với nhiều sản phẩm mới, trình độ người lao động được nâng cao, tạo công ăn việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, việc thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI của các tỉnh miền núi phía Bắc Lào còn nhiều hạn chế, bất cập, chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của khu vực phía Bắc. Số lượng các dự án đầu tư nước ngoài còn ít so với các vùng lân cận, quy mô các dự án còn nhỏ lẻ, mức thu cho ngân sách từ khu vực có vốn đầu tư nước ngoài còn thấp, chỉ tập trung vào một số ngành, lĩnh vực nhất định, hệ thống cơ chế chính sách, môi trường pháp lý để thu hút vốn FDI chưa hấp dẫn, thuận lợi, kết cấu hạ tầng còn thấp kém, chưa có quy hoạch chiến lược tổng thể khu công nghiệp gắn với nguồn nguyên liệu để phục vụ sản xuất, chế biến, số lượng và 2 chất lượng nguồn lao động thấp, chưa đưa ra được dự báo về hội nhập kinh tế quốc tế,.

Xuất phát từ thực trạng này, tác giả lựa chọn đề tài: "Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các tỉnh miền núi phía Bắc ở Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào" làm luận án tiến sĩ kinh tế, chuyên ngành quản lý kinh tế là cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích Trên cơ sở hệ thống hoá một số vấn đề lý luận và thực tiễn về thu hút FDI; qua phân tích, đánh giá thực trạng thu hút FDI tại các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào, luận án đề xuất phương hướng và hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện thu hút FDI tại các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào trong thời gian tới, dưới góc độ các cơ quan quản lý nhà nước. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu một số vấn đề lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

- Phân tích, đánh giá một cách toàn diện thực trạng thu hút FDI tại các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào trong thời gian qua. - Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi để nâng cao khả năng thu hút FDI vào các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào trong thời gian tới. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Luận án tập trung nghiên cứu các nội dung thu hút FDI vào các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào. - Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Nghiên cứu thu hút FDI vào các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào, bao gồm 07 tỉnh: Oudom xay; Xayabury; Xieng Khoang; Bokeo; Phong Saly; Luang namtha; Luang prabang.

+ Về thời gian: Luận án nghiên cứu thu hút đầu tư nước ngoài trên địa bàn các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2013 và đề xuất giải pháp đến năm 2020. Phương pháp nghiên cứu Luận án sử dụng các phương pháp cơ bản của khoa học nói chung và các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế. - Về phương pháp luận: Sử dụng phương pháp luận nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, phương pháp trừu tượng hoá khoa học để phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, từ đó đề xuất phương hướng và giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào. - Về phương pháp nghiên cứu cụ thể: Sử dụng phương pháp logic kết hợp với phương pháp lịch sử, phương pháp thống kê, phương pháp phân tích và tổng hợp.

Bên cạnh đó, tác giả còn kế thừa có chọn lọc kết quả của một số công trình nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề tài. Đồng thời sẽ cập nhật, bổ sung những nội dung, thông tin mới về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào. Đóng góp mới của luận án - Khái quát hoá cơ sở khoa học về thu hút FDI, đi sâu vào phân tích hình thức, đặc điểm, tác động của FDI, phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) - Phân tích toàn diện thực trạng thu hút FDI tại các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào trong giai đoạn hiện nay, rút ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân. - Đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường thu hút FDI vào các tỉnh miền núi phía Bắc ở CHDCND Lào đến đến năm 2020.

Kết cấu của luận án Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung của luận án được kết cấu gồm 4 chương, 12 tiết. 4 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC Ở CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1.