Luận án phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế các trường đại học ở Hà Nội

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CBQL Cán bộ quản lý ĐNGV Đội ngũ giảng viên ĐTB Điểm trung bình GV Giảng viên NXB Nhà xuất bản TB Trung bình MỤC LỤC MỞ ĐẦU .TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN NGÀNH KINH TẾ Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC. Những nghiên cứu về đội ngũ giảng viên. Những nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên trong trường đại học. 14 Tiểu kết chương 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN NGÀNH KINH TẾ TRONG TRƢỜNG ĐẠI HỌC.

Giảng viên và đội ngũ giảng viên ngành kinh tế trong trường đại học. Phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế trong trường đại học. Yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế trong trường đại học. 46 Tiểu kết chương 2.THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN NGÀNH KINH TẾ CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC Ở HÀ NỘI.

Tổ chức và phương pháp nghiên cứu. Thực trạng đội ngũ giảng viên ngành kinh tế các trường đại học ở Hà Nội. Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế các trường đại học ở Hà Nội.

Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN NGÀNH KINH TẾCÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC Ở HÀ NỘI. Nguyên tắc đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế. Các giải pháp quản lí phát triển đội ngũ giảng viên của các trường đại học ngành kinh tế ở Hà Nội.

Mối quan hệ giữa các giải pháp. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất. Kết quả thử nghiệm. 138 Tiểu kết chương 4.

146 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 147 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢĐÃ CÔNG BỐ. 150 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 151 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Đặc điểm khách thể điều tra bằng bảng hỏi .2: Thang đo và cách cho điểm.

Trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm của giảng viên. Bảng thống kê đội ngũ giảng viên theo trình độ công nghệ thông tin và trình độ ngoại ngữ .5: Đánh giá thực trạng phẩm chất của đội ngũ giảng viên ngành kinh tế .6: Thực trạng năng lực chuyên môn của đội ngũ giảng viên ngành kinh tế .7: Đánh giá năng lực dạy học của đội ngũ giảng viên ngành kinh tế.8: Đánh giá thực trạng năng lực phát triển và thực hiệnchương trình đào tạo của giảng viên ngành kinh tế .9: Thực trạng năng lực phát triển nghề nghiệp của giảng viên ngành kinh tế. Đánh giá mức độ thực hiện quy hoạch phát triển đội ngũ giảng viênngành kinh tế. Đánh giá mức độ thực hiện công tác tuyển chọn đội ngũ giảng viên .12: Đánh giá mức độ thực hiện hoạt động sử dụng giảng viên ngành kinh tế .13: Đánh giá mức độ thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên .14: Đánh giá mức độ thực hiện chế độ, chính sách tạođộng lực phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế .15: Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiệnquy hoạch phát triển ĐNGV các trường đại học ngành kinh tế .16: Mức độ đánh giá ĐNGV các trường đại học ngành kinh tế.17: Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan .18: Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khách quan .1:Đánh giá về tính cần thiết của các giải pháp đề xuất phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế các trường đại học ở Hà Nội .2: Khảo nghiệm về tính khả thi của các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên.

Kết quả khảo sát đánh giá năng lực thực hiện nhiệm vụ của giảng viên trước khi bồi dưỡng. Kết quả khảo sát năng lực thực dạy học của giảng viên sau khi được tham gia khóa bồi dưỡng giảng viên. 144 DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Năng lực dạy học của đội ngũ giảng viên ngành kinh tế .Thực trạng phát triển ĐNGV ngành kinh tế .3: Lập bản quy hoạch phát triển ĐNGV (%).

Sử dụng ĐNGV ngành kinh tế. Thực hiện chế độ, chính sách tạo động lực phát triển ĐNGV ngành kinh tế. Tính cấp thiết của đề tài Đội ngũ giảng viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục - đào tạo ở bậc đại học và khả năng thích ứng với những đổi thay nhanh chóng của kinh tế thị trường, đảm bảo cho giáo dục và đào tạo phục vụ tích cực cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, các trường đại học ngành kinh tế cần phải quan tâm đến việc phát triển ĐNGV nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu xã hội, làm cho sản phẩm đào tạo của nhà trường phải luôn được xã hội chấp nhận, đây là vấn đề có tính quyết định đến sự tồn tại và phát triển của các trường đại học trong dó có ĐNGV ngành kinh tế trong bối cảnh hiện nay.

Hiện nay, với vai trò là những tiên phong vì chất lượng giáo dục, ở các trường đại học lớn tại các quốc gia phát triển, giảng viên đại học được định nghĩa trong ba chức năng chính: Nhà giáo, Nhà khoa học, và Nhà cung ứng dịch vụ cho cộng đồng. Từ đó yêu cầu đặt ra cho các trường đại học cần chú trọng nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực trong đó có công việc phát triển ĐNGV. Về thực trạng đội ngũ giảng viên ở nước ta hiện nay: Văn kiện đại hội 11 của Đảng Cộng sản Việt Nam về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã khẳng định: “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lýgiáo dục là khâu then chốt” [16]. Cũng trong Văn kiện này Đảng đã chỉ ra thực trạng về đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là những nguyên nhân khiến cho giáo dục – đào tạo yếu kém đó là: “Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém.

Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp” [16. Điều lệ trường đại học, Điều 9 khẳng định một trong những nhiệm vụ của trường đại học đó là: “Quản lý giảng viên, cán bộ, nhân viên; xây dựng đội ngũ giảng viên của trường đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu trình độ, cơ cấu ngành nghề, cơ cấu tuổi và giới” [43. Điều đó đặt ra cho các trường đại học nói chung, các trường đại học ngành kinh tế nói riêng cần phải thực hiện nhiệm vụ và nâng cao hiệu quả của hoạt động phát triển đội ngũ giảng viên nhằm đáp ứng yêu cầu về đào tạo theo chuẩn đầu ra trong giai đoạn hiện nay. 1 Nghị quyết số 14/2015 về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006-2020 nhấn mạnh mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên: “Xây dựng đội ngũ đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý đủ về số lượng, có phẩm chất đạo đức và lương tâm nghề nghiệp, có trình độ chuyên môn cao, phong cách giảng dạy và quản lý tiên tiến” [6].

Mục tiêu này định hướng cho các trường đại học trong đó có trường đại học ngành kinh tế cần chú trọng xây dựng và phát triển ĐNGV nhằm đáp ứng yêu cầu cả về chất và lượng. Đối với các trường đại học ngành kinh tế, một trong những yêu cầu để nâng cao chất lượng đào tạo của các nhà trường chính là chú trọng phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế cả về chất và lượng, ĐNGV ngành kinh tế là nhân tố quan trọng nhất giúp cho các trường đại học ngành kinh tế nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, giúp cho các trường đại học ngành kinh tế nâng chuẩn để có thể hướng tới việc đạt đẳng cấp quốc tế. Để thực hiện được mục tiêu này, những năm gần đây các trường đại học ngành kinh tế đã có nhiều chính sách khác nhau từ thu nhập đến điều kiện làm việc nhằm thu hút đội ngũ những giảng viên ngành kinh tế tốt nghiệp các trường đại học uy tín ở nước ngoài. Thực tế cho thấy những năm gần đây ngành kinh tế ở các trường đại học không còn hấp dẫn sinh viên như trước đây, nhiều sinh viên giỏi không còn lựa chọn nhiều vào ngành kinh tế kể cả ở các trường đại học lớn một trong những lý do khiến họ không còn hào hừng là do sinh viên ra trường chưa đáp ứng được yêu cầu công việc nhất là trong thời đại cách mạng 4.0, nhiều sinh viên thừa nhận kiến thức học ở trường đại học quá sách vở, hàn lâm khó ứng dụng vào thực tiễn, sinh viên kinh tế nhưng kỹ năng mềm như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng đàm phán, kỹ năng khởi nghiệp.

có hạn trong đó có nguyên nhân từ chất lượng giảng dạy của ĐNGV ngành kinh tế và giáo trình, tập bài giảng lạc hậu chưa theo kịp những tiến bộ về khoa học công nghệ trong lĩnh vực kinh tế trong thời đại kinh tế tri thức. Xuất phát từ thực tiễn đó đã có nhiều công trình, nhiều đề tài nghiên cứu về phát triển đội ngũ giàng viên nhưng vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên trường đại học ngành kinh tế thì chưa được đề cập, nghiên cứu một cách đầy đủ và có hệ thống. Trước những vấn đề đặt ra từ lý luận và thực tiễn đó, đã cho thấy việc lựa chọn đề tài “Phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế các trường đại học ở Hà Nội” là việc làm cần thiết, nhằm tích cực góp phần thực hiện nhiệm vụ đổi mới căn 2 bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đối với các trường đại học ngành kinh tế trong bối cảnh hiện nay. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu lý luận và thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế các trường đại ở Hà Nội, từ đó đề xuất các giải pháp và tiến hành thử nghiệm nhằm góp phần phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế các trường đại học ở Hà Nội hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu 1) Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước về phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế trong trường đại học.