Luận án nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch Cát Bà - Giải pháp phát triển bền vững

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BVMT Bảo vệ môi trường CP Chính phủ DLLH Du lịch lữ hành ĐTH Đô thị hoá ĐDSH Đa dạng sinh học QĐ Quyết định GDP Tổng sản phẩm quốc nội HĐH Hiện đại hoá HNKTQT Hội nhập kinh tế quốc tế NĐ Nghị định NLCT Năng lực cạnh tranh NLCTDL Năng lực cạnh tranh du lịch NHNN Ngân hàng nhà nước MICE Du lịch hội nghị hội thảo UNESCO Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa của liên hợp quốc UNWTO Tổ chức du lịch thế giới UBND Ủy ban nhân dân VISTA Hiệp hội lữ hành Việt Nam VQG Vườn quốc gia WTTC Hội đồng du lịch và lữ hành thế giới DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Phương pháp nghiên cứu .1: Tổng hợp các nghiên cứu. Đánh giá mức độ lợi thế về vị trí địa lý của Cát Bà so với Đồ Sơn và Hạ Long. Cơ sở vật chất và nguồn nhân lực du lịch Cát Bà năm 2 17.

Lao động huyện Cát Hải năm 2 17. Dự kiến nguồn nhân lực của huyện Cát Hải đến năm 2 3 .5: Tổng hợp các hình thức khảo sát. Đánh giá tiêu chí sản phẩm điểm đến du lịch .7: Đánh giá tiêu chí về an ninh – trật tự - môi trường xã hội .8: Đánh giá tiêu chí về vệ sinh môi trường .9 Đánh giá tiêu chí về cơ sở hạ tầng tiện ích .1 : Đánh giá tiêu chí về giá cả .11: Đánh giá tiêu chí về độ tin cậy, cởi mở, chuyên nghiệp của cư dân, nhân viên, cán bộ bản địa .12: Đánh giá về thương hiệu du lịch .13: Tổng hợp đánh giá các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của du lịch Cát Bà .1: Một số chỉ số năng lực cạnh tranh du lịch và lữ hành theo Diễn đàn kinh tế thế giới. 114 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh điểm đến du lịch của Kim và Dwyer (2003) .2: Mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh và tính bền vững điểm đến du lịch của Goffi (2 12) .3: Mô hình cạnh tranh điểm đến từ các bên có liên quan, Yoon (2 2) .4: Năng lực cạnh tranh của các hòn đảo du lịch nhỏ đang phát triển tại Mỹ (Craigwell and More, 2 8) .5: Mô hình năng lực cạnh tranh trong du lịch và lữ hành của TTCI (2013).

Vẻ đẹp của “Đảo Ngọc Bích” Cát Bà. Lễ hội cầu ngư Cát Bà. Giao thông “ùn tắc” ở Cát Bà. Khách du lịch nội địa đến Cát Bà giai đoạn 2 13 - 2 17 (lượt khách).

Khách du lịch quốc tế đến Cát Bà giai đoạn 2 13 - 2017 (lượt khách). Doanh thu từ du lịch Cát Bà 2 13 – 2 17 (tỷ đồng). Tổng số lao động phục vụ du lịch giai đoạn 2014 – 2017 (người) .8a: Tỷ lệ nam, nữ khách du lịch Cát Bà .8b: Tỷ lệ lần đến Cát Bà.9: Tỷ lệ phân theo mục đích đến Cát Bà của khách du lịch .1 : Tỷ lệ phân theo các hình thức tổ chức đến Cát Bà .11: Các kênh thông tin .12: Đánh giá tương quan điểm của các tiêu chuẩn về năng lực cạnh tranh của Cát Bà .1: Dự báo tăng trưởng số lượng khách du lịch quốc tế trên toàn thế giới đến 2 3. 107 PHẦN MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài Quần đảo Cát Bà thuộc huyện Cát Hải (thành phố Hải Phòng) bao gồm 388 đảo lớn, nhỏ nằm ở phía Nam vịnh Hạ Long, được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển Thế giới ngày 2 12 2 4 và Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích danh lam thắng cảnh quốc gia đ c biệt vào tháng 12 năm 2 13. Với tiềm năng du lịch phong phú, hấp dẫn và nổi bật, Cát Bà được đánh giá là “Hòn ngọc” của vịnh Bắc Bộ, là điểm đến quan trọng hàng đầu trong phát triển du lịch của thành phố Hải Phòng. M c dù là điểm đến có nhiều tiềm năng du lịch đ c sắc nhưng sự phát triển của du lịch Cát Bà còn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng và vị thế của điểm đến có giá trị về cảnh quan, địa chất địa mạo vả sinh thái tầm c quốc tế. Năm 2 17, số lượng khách du lịch đến Cát Bà mới đạt 2,16 triệu lượt, trong đó tỷ lệ khách du lịch quốc tế còn khiêm tốn với 22,1 ; thu nhập từ du lịch đạt 1.25 tỷ, chi phí bình quân của một lượt khách du lịch dao động từ 442.433 đồng1, số ngày lưu trú trung bình của khách du lịch mới đạt 1,5 ngày…v.

Có nhiều nguyên nhân của tình trạng trên, tuy nhiên một số nguyên nhân chính bao gồm: tình trạng thiếu sản phẩm du lịch đ c thù, khó khăn về hạ tầng tiếp cận, môi trường du lịch chưa được đảm bảo; dịch vụ thiếu chuyên nghiệp…v. Trong bối cảnh hội nhập hiện nay của du lịch Việt Nam nói chung và du lịch Hải Phòng nói riêng, những nguyên nhân trên c ng đã và đang hạn chế năng lực cạnh tranh du lịch của Cát Bà như một điểm đến với những giá trị toàn cầu và là một phần không thể tách rời Di sản thiên nhiên vịnh Hạ Long. Nhận thức được vấn đề trên, thành phố Hải Phòng đã tổ chức thực hiện và phê duyệt đề án: Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch bền vững quần 1 Nguyễn Hoài Nam, Du lịch Cát Bà: Thực trạng và giải pháp, tapchicongthuong. 1 đảo Cát Bà đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định “Phát triển du lịch quần đảo Cát Bà phải trở thành động lực kinh tế cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng và cho phát triển du lịch ở vùng Đồng bằng sông Hồng và Duyên hải Đông Bắc.

Khai thác có hiệu quả các tiềm năng và lợi thế so sánh về nguồn lực du lịch; tạo ra được sự khác biệt về sản phẩm du lịch để nâng cao tính cạnh tranh của du lịch quần đảo Cát Bà trong mối quan hệ gắn kết phát triển du lịch với Đồ Sơn, Hạ Long, Vân Đồn và các trung tâm du lịch khác ở vùng Đồng bằng Bắc Bộ và cả nước, khu vực và quốc tế. Phát triển Cát Bà trở thành đảo “Ngọc Bích” nơi du khách sẽ có những trải nghiệm tốt nhất về các giá trị sinh thái - cảnh quan toàn cầu; nơi nỗ lực bảo tồn sẽ được hỗ trợ bởi những công nghệ “xanh” hiện đại và những hoạt động dựa trên nguyên tắc của du lịch bền vững mà nòng cốt là du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng”2. Tuy nhiên để đạt được mục tiêu phát triển Cát Bà không chỉ thực sự trở thành điểm đến trọng điểm của TP. Hải Phòng, điểm đến du lịch hàng đầu ở vùng du lịch Đồng bằng sông Hồng và Duyên hải Đông Bắc, mà còn trở thành điểm đến du lịch biển đảo có năng lực cạnh tranh cao không chỉ trong nước mà còn trong khu vực và quốc tế, cần phải có những nghiên cứu chuyên sâu để đánh giá năng lực cạnh tranh của du lịch Cát Bà gắn với việc đề xuất những giải pháp phù hợp.

Đây là vấn đề nghiên cứu không chỉ có ý ngh a về m t lý luận đối với một điểm đến du lịch biển đảo có giá trị toàn cầu về cảnh quan sinh thái mà còn có ý ngh a thực tiễn cao, đ c biệt trong bối cảnh du lịch được xác định là ngành kinh tế m i nhọn của đất nước nói chung và của TP. Hải Phòng nói riêng. Xuất phát từ thực tế trên, NCS chọn đề tài: “Nâng cao năng lực cạnh tranh để phát triển du lịch: Nghiên cứu trường hợp Cát Bà” làm đề tài nghiên cứu sinh của mình. 2 Ủy ban nhân dân Thành phố Hải Phòng, Quyết định số 2732/ QĐ – UBND, Cổng Thông tin điện tử TP Hải Phòng (haiphong.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: Xác lập cơ sở khoa học cho việc đề xuất các giải pháp nâng cao năng cạnh tranh du lịch Cát Bà tương xứng với vị thế và tiềm năng du lịch. Nhiệm vụ nghiên cứu: Với mục tiêu nghiên cứu đ t ra trên đây, đề tài luận án s phải thực hiện 3 nhiệm vụ nghiên cứu chính sau: Thứ nhất, hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến cạnh tranh du lịch ở điểm đến. Xác định các yếu tố với hệ thống tiêu chí đo lường đánh giá năng lực cạnh tranh du lịch.

Thứ hai, Phân tích thực trạng khả năng cạnh tranh của du lịch Cát Bà qua một số các yếu tố: nguồn lực thừa hưởng, nguồn lực tạo thêm, nguồn lực phụ trợ, chính sách phát triển du lịch và quản lý điểm đến. Trên cơ sở phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh du lịch Cát Bà, chỉ ra những điểm hạn chế về năng lực cạnh tranh và nguyên nhân của những hạn chế. Thứ ba, nghiên cứu đề xuất các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch Cát Bà đ t trong bối cảnh phát triển mới gắn với quan điểm và định hướng phát triển du lịch Cát Bà trong giai đoạn tới đây. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án - Về đối tượng nghiên cứu Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh và thực trạng năng lực cạnh tranh của du lịch Cát Bà.

- Về phạm vi nghiên cứu Phạm vi về không gian Quần đảo Cát Bà với trọng tâm là đảo Cát Bà, huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Phạm vi về thời gian - Số liệu thứ cấp: giai đoạn từ 2013 – 2 17 và tầm nhìn đến 2 25. - Số liệu sơ cấp: khảo sát điều tra trong năm 2017, 2018. Câu hỏi nghiên cứu: - Những yếu tố chính nào để nhận biết khả năng cạnh tranh và để đánh giá về năng lực cạnh tranh du lịch điểm đến - Thực trạng năng lực cạnh tranh du lịch Cát Bà là gì Những yếu tố chính nào ảnh hưởng năng lực cạnh tranh du lịch Cát Bà - Giải pháp nào để nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch Cát Bà trong giai đoạn phát triển tới đây 5.

Phƣơng pháp nghiên cứu 5. Phương pháp định tính và định lượng Trong nghiên cứu này tác giả sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng để thu thập và xử lý các số liệu. Mục tiêu của việc sử dụng đồng thời cả hai phương pháp nhằm hạn chế những điểm yếu của từng phương pháp và qua đó làm rõ hơn các vấn đề nghiên cứu. (1) Nghiên cứu định tính: Được thiết kế thành 2 giai đoạn Giai đoạn 1: Nghiên cứu định tính nhằm khám phá và hoàn thiện, bổ sung mô hình.